Het beeld rond cocaïne in Europa ontwikkelt zich niet overal in dezelfde richting. Een publicatie uit maart 2026 meldde hogere residuen in vergelijkbare Europese steden. Een afzonderlijke Engelse analyse, die de maand daarop verscheen, liet bij de meting in 2025 een daling zien, waarbij de schatting boven een eerdere uitgangswaarde bleef. Beide kunnen kloppen. Het verschil is een reden voor nader onderzoek, niet om de meest dramatische krantenkop te kiezen.
Belangrijkste bevindingen
Bijna 22%: de door EUDA gerapporteerde stijging van cocaïneresiduen tussen 2024 en 2025 in de analyse van vergelijkbare steden.
48 met een stijging, 21 stabiel en 16 met een daling: de verdeling over 85 steden met metingen in beide jaren.
Van 4.975 naar 4.045 milligram per 1.000 personen per dag: de verandering tussen de metingen van januari tot en met april in 2024 en 2025 op 16 consequent bemonsterde Engelse locaties.
18,7%: de door THE BALANCE berekende daling tussen deze twee Engelse puntschattingen.
De Europese en Engelse programma’s gebruiken verschillende verzorgingsgebieden, perioden en methoden. Hun percentages vormen geen directe ranglijst van landen. [1] [2]
Een regionale stijging betekende niet dat er in elke stad een stijging was
Bron: EUDA/SCORE, 18 maart 2026. De veranderingscategorieën volgen de definities van de bron en de specifiek voor cocaïne gebruikte vergelijkingsgroep. [1]
De uitsplitsing per stad voegt informatie toe die de regionale hoofdbevinding niet kan bieden. Een brede stijging kan samengaan met stabiele of dalende metingen elders. Dit ondersteunt niet de bewering dat elke Europese stad dezelfde verandering doormaakte of dat de lokale behandelbehoefte met een identiek percentage steeg.
Het gekozen beginjaar verandert het Engelse beeld
De Engelse puntschatting voor 2025 bleef boven de 3.206 uit 2021, ondanks de daling ten opzichte van de schatting voor 2024. Zowel een stijging op langere termijn als een daling van 2024 naar 2025 is dus een juiste beschrijving van deze reeks. Geen van beide mag worden weggelaten om een eenvoudiger verhaal te creëren. [2]
| Meting van januari tot en met april | mg per 1.000 personen per dag | Gepubliceerde standaardfout van het gemiddelde (SEM) |
|---|---|---|
| 2021 | 3.206 | 109 |
| 2022 | 4.164 | 62 |
| 2023 | 4.328 | 156 |
| 2024 | 4.975 | 201 |
| 2025 | 4.045 | 98 |
Bron: Home Office WAND, tabel 2, bijgewerkt op 8 oktober 2026. De reeks omvat 16 consequent bemonsterde verzorgingsgebieden van rioolwaterzuiveringsinstallaties en betreft geen landelijke schattingen. De schattingen geven het volume aan straatdrugs weer na correctie voor de zuiverheid op gebruikersniveau. De herziene methode vervangt de cijfers van maart 2025. [2]
De meting van 2025 lag lager dan die van 2024, maar bleef boven de uitgangswaarde van 2021. De puntschattingen geven geen uitsluitsel over de oorzaak. Bron: de herziene reeks uit 2026 van Home Office WAND. [2]
Dit zijn geen tegenstrijdige conclusies over dezelfde populatie
Het Europese programma vergelijkt residuen in deelnemende steden. De Engelse reeks schat het gebruik met een specifiek model en op dezelfde meetlocaties. Bemonsteringsperioden, dekking en methoden verschillen. De twee hoofdpercentages op één as zetten alsof het gelijkwaardige landelijke maatstaven zijn, zou de vergelijking vertekenen.
Het contrast heeft wel waarde. Het laat zien waarom regionale gemiddelden en specifiekere metingen zich verschillend kunnen ontwikkelen. Een zinvol vervolgonderzoek zou zoeken naar vergelijkbare metingen en nagaan of enquêtes, aanmeldingen voor behandeling of ander bewijs het patroon ondersteunen. Elke aanvullende bron vraagt om een eigen afbakening en beschrijving van de beperkingen.
Een dalende schatting op basis van afvalwater toont niet aan dat een land de cocaïnegerelateerde schade heeft weggenomen. Een regionale stijging bewijst niet dat er overal een identieke toename is. Monitoring moet richting geven aan het onderzoek, niet het onderzoek vervangen.
Een financieel centrum is geen steekproef onder financiële professionals
Het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Duitsland en Nederland omvatten plaatsen waar internationaal mobiele professionals wonen en werken. Dat maakt deze geografische context relevant voor het publiek van THE BALANCE. Het stelt niet vast wie heeft bijgedragen aan de afvalwatermetingen.
Een verzorgingsgebied kan inwoners, forenzen, bezoekers en uitgaansactiviteiten omvatten. Afvalwater kan iemands beroep, vermogen of diagnose niet vaststellen. Het kan geen onderscheid maken tussen individueel incidenteel gebruik en een stoornis in het gebruik van middelen, en evenmin aantonen dat bankiers en bedrijfsoprichters een hoge gemeten belasting veroorzaakten. Het Home Office wijst er uitdrukkelijk op dat gebruik niet aan individuen kan worden toegeschreven. [2]
Voor cliënten ligt de relevante invalshoek bij diagnostiek en zorg. Hoe moeten zorgen worden beoordeeld? Welk bewijs ondersteunt de voorgestelde behandeling? Wat wordt daarna gemeten? Speculeren over het privégedrag van een beroepsgroep voegt drama toe, maar geen bewijs.
De best onderbouwde aanpak is niet noodzakelijk de nieuwste
Een systematische review en meta-analyse uit 2021 omvatte 157 klinische onderzoeken en 15.842 volwassen ambulante patiënten die actief cocaïne gebruikten. Programma’s met contingentiemanagement, waarbij gewenst gedrag wordt beloond, hingen samen met hogere odds op een negatieve urinetest voor cocaïne aan het einde van de behandeling ten opzichte van de uitgangsmeting: een gepoolde oddsratio van 2,13, met een 95%-betrouwbaarheidsinterval van 1,62 tot 2,80. Dit was geen directe vergelijking tussen contingentiemanagement en een controlegroep. De zoekactie omvatte studies die tot en met 2017 waren gepubliceerd. [3]
Dat resultaat betreft een specifieke testuitkomst in een synthese van eerder onderzoek. Het is geen percentage blijvend herstel en betekent niet dat 213% van de mensen herstelde. Een oddsratio is niet hetzelfde als een directe toename in procentpunten van de kans op herstel.
Voor een familie die een uitgebreid particulier behandelprogramma overweegt, is de vraag welke onderdelen wetenschappelijk zijn onderbouwd voor problemen met cocaïnegebruik. De aanbieder moet uitleggen hoe deze onderdelen worden uitgevoerd, wat hun beoogde rol is en welke uitkomstmaten worden gebruikt. Een indrukwekkende omgeving of nieuwe techniek beantwoordt die vragen op zichzelf niet.
Welke uitkomsten moeten worden gevolgd
Een betekenisvolle rapportage maakt onderscheid tussen gebruik, perioden zonder gebruik, schade, symptomen van de stoornis en dagelijks functioneren. Ze legt uit of middelengebruik is gemeten met zelfrapportage, biologische tests of beide. De observatieperiode en het aantal personen met vervolggegevens horen bij het resultaat te staan.
Weer deelnemen aan vergaderingen bewijst niet dat er geen stoornis is. Omgekeerd kan het tijdelijk verminderen van verantwoordelijkheden samengaan met vooruitgang. Voor iemand in een veeleisende functie moeten doelen klinisch passend en gezamenlijk overeengekomen zijn, in plaats van beperkt te blijven tot onmiddellijk herstel van de werkprestaties.
Ook andere middelen en aandoeningen kunnen beoordeling vereisen. Eén positieve test of één gemeld middel mag niet automatisch als verklaring voor alle problemen worden beschouwd. Wanneer meerdere behandelaren betrokken zijn, moet het plan duidelijk maken wie verantwoordelijk is voor de coördinatie en de vervolgzorg.
| Bewijsbron | Beantwoorde vraag | Niet vast te stellen met deze bron alleen |
|---|---|---|
| Afvalwater | Verandering in de onderzochte verzorgingsgebieden | Individuele gebruikers, vermogen of diagnoses |
| Registraties van behandelvoorzieningen | Wie bij een bepaalde voorziening in behandeling kwam | Behoefte in de gehele bevolking |
| Uitkomstenonderzoek | Verandering bij de onderzochte deelnemers | Resultaten van een programma van een andere, niet bij het onderzoek betrokken kliniek |
Waarom de datums bij het verhaal horen
De Europese publicatie verscheen in maart 2026 en betrof bemonstering in 2025. Het Engelse rapport werd gepubliceerd op 13 april 2026, aangepast op 12 juni en bijgewerkt op 8 oktober. Dit artikel vergelijkt de metingen uit 2024 en 2025. Een afzonderlijk rapport van het Home Office, gepubliceerd op 14 oktober 2026, trekt de trendreeks door tot 2026; de meting uit 2025 is dus niet de meest recente beschikbare meting. Een kwartaaloverzicht kan deze publicaties bespreken, maar mag de metingen niet omschrijven als cocaïnegebruik tijdens de kwartalen waarin ze werden gepubliceerd.
Herzieningen zijn ook belangrijk bij historische vergelijkingen. Een terugblik kan herziene schattingen gebruiken als dat wordt vermeld. Een waarde uit een oudere publicatie mag niet met een herziene waarde worden vergeleken om het verschil vervolgens als een werkelijke verandering in gebruik te presenteren.
Voor journalisten is de sterkste vergelijkende vraag daarom waar het patroon verschilt nadat methoden en perioden op elkaar zijn afgestemd. Er mag niet zomaar een ranglijst van steden worden gemaakt omdat verschillende programma’s cijfers publiceren met eenheden die op elkaar lijken.
Wat families kunnen vragen voordat zij zorg kiezen
Vraag welk bewijs de aangeboden interventie ondersteunt en of dat bewijs aansluit bij de behoeften van de persoon. Vraag vervolgens hoe de aanbieder vooruitgang meet, wat er gebeurt als de behandeling verandert en hoe wordt omgegaan met mensen die bij de follow-up niet zijn bereikt. Een succespercentage zonder deze gegevens is moeilijk te interpreteren.
Maak bij internationaal mobiele patiënten duidelijk wie het behandeldossier ontvangt en wie verantwoordelijk blijft na een reis of ontslag. Dit is een planningsvraag, geen bevinding dat de coördinatie in een bepaald land of bij een bepaalde groep slechter is. De monitoringgegevens kunnen die vraag niet beantwoorden.
Acute pijn op de borst, epileptische aanvallen, ernstige agitatie of bewustzijnsverlies vereisen dringende medische hulp. Bevolkingsonderzoek en vergelijkingen tussen behandelmethoden vervangen geen spoedbeoordeling wanneer iemand acuut ziek is.
Wat de cijfers ons niet kunnen vertellen
De monitoringprogramma’s laten niet zien wie vermogende gebruikers zijn, wat de prevalentie van verslaving is of welke behandelresultaten een aanbieder behaalt. Hun verschillende hoofdbevindingen kunnen niet worden samengevoegd tot één regionale score. De berekende Engelse daling gebruikt puntschattingen en voegt geen nieuw onzekerheidsinterval voor die verandering toe.
De behandelreview bevestigt niet de validiteit van elk particulier programma en stelt geen blijvend herstel vast. De uitkomstmaat, vergelijkingsbasis en zoekperiode voor het bewijs blijven onderdeel van de bewering.
De kern
Het Engelse tegenbeeld maakt het Europese verhaal informatiever, niet minder belangrijk. Het vervangt een uniform verhaal door vragen over locatie, tijdstip en methode. Voor families is de volgende stap een passende beoordeling en een inzichtelijk behandelplan, niet een stereotype over een stad of beroep.
Voor journalisten
Belangrijkste contrast: bijna 22% hogere residuen in EUDA’s analyse van vergelijkbare steden, naast een berekende daling van 18,7% in de Engelse puntschatting voor dezelfde meetlocaties.
Belangrijke kanttekening: dit zijn verschillende monitoringprogramma’s, geen rechtstreeks vergelijkbare landelijke prestatiescores.
Voorgestelde bronvermelding: THE BALANCE: vergelijking van afvalwaterbevindingen van EUDA/SCORE en het Home Office.
Methodologie en bronnen
Het Engelse percentage is berekend als (4.045 gedeeld door 4.975, min 1) vermenigvuldigd met 100, afgerond op één decimaal. De gepubliceerde standaardfouten van het gemiddelde zijn behouden; dit zijn geen 95%-betrouwbaarheidsintervallen. De programma’s zijn niet samengevoegd en er zijn geen gegevens van individuen of aanbieders geanalyseerd.
- EUDA/SCORE. Europese afvalwaterbevindingen, 18 maart 2026.
- Home Office. Afvalwateranalyse: schatting van drugsgebruik. Gepubliceerd op 13 april 2026; bijgewerkt op 8 oktober 2026.
- Bentzley en collega’s. Vergelijking van behandelingen voor een stoornis in cocaïnegebruik bij volwassenen. JAMA Network Open, 2021.


