Complementaire en ondersteunende therapieën

Ondersteunende praktijken kunnen het comfort, de dagelijkse routine, het lichaamsbewustzijn, de voorbereiding op slaap, beweging, creativiteit of betrokkenheid tijdens de behandeling verbeteren. Zij kunnen iemand aanvullende manieren bieden om te rusten, ervaringen te uiten of deel te nemen aan het dagelijks leven terwijl het primaire klinische werk doorgaat.

Hun rol moet duidelijk blijven. Een aanvullende praktijk is geen bewijs van medische behandeling, en een uitgebreid aanbod van activiteiten toont geen personalisatie aan. Elk onderdeel moet een reden hebben, waar nodig een passend gekwalificeerde zorgverlener, en een plan voor evaluatie.

THE BALANCE beschouwt ondersteunende therapieën als aanvullingen. Zij vervangen geen psychotherapie, psychiatrische zorg, medische beoordeling, verslavingsbehandeling, voedingsrehabilitatie of het juiste niveau van spoedzorg of ziekenhuiszorg.

Het doel van ondersteunende therapieën

Een ondersteunende praktijk kan helpen bij ontspanning, routine, mobiliteit, creatieve expressie, sociale verbinding, voorbereiding op slaap of het doorstaan van de behandeldag.

Comfort kan betrokkenheid ondersteunen, maar moet niet worden verward met klinische werkzaamheid. De persoon moet weten of een activiteit therapeutisch, recreatief, gerelateerd aan gastvrijheid, of aangeboden door een onafhankelijke professional is.

De algemene hiërarchie wordt toegelicht onder Integratieve en holistische geneeskunde.

Hoe een ondersteunende praktijk wordt gekozen

De keuze volgt de casusformulering, voorkeuren, medische status, zintuiglijke en culturele context, planning en de waarschijnlijke wisselwerking met de rest van de zorg.

• Het specifieke doel en de verwachte bijdrage
• Bewijs en beperkingen die relevant zijn voor het doel
• Medische, psychiatrische, trauma-, mobiliteits-, voedings- en middelengebruiksoverwegingen
• Kwalificaties van de zorgverlener en professionele bevoegdheden
• Overwegingen rond toestemming, privacy, aanraking, cultuur en religie
• Mogelijke wisselwerking met medicatie of andere interventies
• Of de praktijk de primaire behandeling ondersteunt of ervan afleidt
• Beschikbaarheid, frequentie, kosten en hoe de respons wordt geëvalueerd

Een aangevraagde praktijk kan worden afgewezen wanneer deze onveilig, niet beschikbaar, buiten het professionele domein of waarschijnlijk vermijdingsgedrag versterkend is. De reden moet worden uitgelegd zonder de voorkeur van de cliënt af te wijzen.

Voorbeelden van mogelijke ondersteuning

Afhankelijk van bevestigde beschikbaarheid en indicatie kan ondersteunende zorg geselecteerde creatieve, reflectieve, bewegings-, ontspannings- of op herstel gerichte praktijken omvatten.

• Creatieve of expressieve activiteiten met een duidelijk ondersteunend doel
• Mindfulness of meditatie aangepast aan de persoon
• Rustige beweging, rekken en strekken, wandelen of fysieke activiteit onder begeleiding
• Massage of ondersteuning op basis van aanraking, met specifieke toestemming en passende professionele grenzen
• Ademhalings- of ontspanningspraktijken die met medische en psychologische voorzichtigheid worden gekozen
• Tijd in de natuur en gewone herstellende routines
• Voorbereiding op slaap en avondpraktijken met weinig prikkels
• Persoonlijke interesses die identiteit, verbinding en een leven buiten de behandeling ondersteunen

Deze lijst dient ter illustratie en is geen garantie of pakket. Sommige praktijken kunnen recreatief in plaats van klinisch zijn, en dat onderscheid moet zichtbaar blijven.

Toestemming, voorkeur en culturele passendheid

Ondersteunende praktijken mogen niet worden opgelegd als bewijs dat iemand betrokken is. Een cliënt kan culturele, religieuze, zintuiglijke, trauma-, mobiliteits- of persoonlijke redenen hebben om de voorkeur te geven aan een methode of deze af te wijzen.

Aanraking, deelname aan groepen, spirituele duiding en blootstelling van het lichaam vereisen bijzondere duidelijkheid. Toestemming moet specifiek en doorlopend zijn.

De bredere standaard voor eigen regie wordt uiteengezet onder Traumageïnformeerde zorg.

De primaire behandeling centraal houden

Het zorgplan moet laten zien hoe ondersteunende activiteiten passen naast klinische beoordeling, psychotherapie, medische en psychiatrische zorg, voeding, gezinswerk en nazorg.

• Klinische prioriteiten blijven in de planning beschermd
• De activiteit heeft een duidelijk doel en een verantwoordelijke zorgverlener
• Relevante contra-indicaties en wisselwerkingen met medicatie worden beoordeeld
• De cliënt wordt niet overweldigd door de indruk van voortdurende activiteit
• Ondersteunende zorg versterkt geen vermijding van moeilijk maar geïndiceerd werk
• Rust en ongeplande tijd blijven beschikbaar
• Elke klinisch relevante respons wordt op passende wijze gecommuniceerd
• Nuttige praktijken kunnen na het verblijf realistisch worden voortgezet

Meer activiteit betekent niet automatisch meer personalisatie. Ruimte, rust, een gewone routine en minder afhankelijkheid van diensten kunnen klinisch nuttiger zijn.

Klinische, ondersteunende en hospitalityrollen

Een psycholoog, arts, fysiotherapeut, massagetherapeut, yoga- of bewegingsprofessional, chef-kok, persoonlijke begeleider en hospitalitymedewerker hebben verschillende rollen en verantwoordelijkheden.

Het individuele voorstel en de introductie van het personeel moeten die rollen duidelijk maken, waaronder of de zorgverlener onafhankelijk is en of afzonderlijke toestemming, dossiers of facturering van toepassing zijn.

Een ondersteunende behandelaar mag niet worden voorgesteld als iemand die buiten het eigen professionele domein diagnoses stelt of behandelt, en hospitality mag niet als klinische zorg worden gepresenteerd.

Evalueren of een praktijk helpt

Bij de evaluatie wordt gekeken naar het aangegeven doel, de ervaring van de cliënt, functioneren, symptomen, betrokkenheid, bijwerkingen, tijd en of de praktijk nuttig blijft.

Een ondersteunende activiteit kan worden verminderd of stopgezet wanneer deze het plan niet langer dient. Vertrouwdheid of voorkeur is relevant, maar maakt een activiteit niet klinisch noodzakelijk.

Het adaptieve proces wordt toegelicht onder Gepersonaliseerde en langdurige zorg.

Grenzen van bewijs en veiligheid

Aanvullende therapieën mogen niet beweren verslaving, depressie, trauma, eetstoornissen of medische aandoeningen te genezen. Zij mogen niet worden gebruikt om spoedzorg, ziekenhuiszorg of specialistische zorg uit te stellen.

Natuurlijk betekent niet risicovrij. Supplementen, intense hitte of kou, vasten, het inhouden van de adem, intensieve lichaamsbeweging en praktijken op basis van aanraking kunnen contra-indicaties en wisselwerkingen hebben.

De verantwoordelijkheid voor medische zorg en externe zorgverleners wordt beschreven onder Medische zorg en ziekenhuiszorg.