Traumagerichte therapieën zijn bedoeld om herinneringen, betekenissen, vermijding, verhoogde alertheid, emoties en gedragingen die samenhangen met traumatische ervaringen aan te pakken. Ze kunnen nuttig zijn bij passend beoordeelde aandoeningen, maar methode en timing zijn belangrijk.
Traumasensitieve zorg begint vóór traumaverwerking. Veiligheid, toestemming, voorspelbaarheid, stabilisatie en bewustzijn van machtsverhoudingen bepalen elke interactie, ongeacht of iemand ooit een interventie gericht op herinneringen voltooit.
THE BALANCE gaat er niet van uit dat intensieve exposure of het delen van traumatische ervaringen bij aankomst moet beginnen. De behandelgereedheid wordt in de loop van de tijd beoordeeld, en traumagericht werk blijft een mogelijk onderdeel van een gecoördineerd behandelplan.
Het doel van traumagericht werk
Traumagerichte behandeling kan iemand helpen herinneringen en prikkels die eraan herinneren te benaderen, overtuigingen bij te stellen, herinneringen te integreren, vermijding te verminderen en opnieuw keuzemogelijkheden te krijgen wanneer het verleden huidige dreigingsreacties blijft beïnvloeden.
Het doel is niet herinneringen uit te wissen, een volledig verborgen verhaal te achterhalen of één interpretatie van gebeurtenissen te bewijzen. De behandeling moet gericht blijven op huidige symptomen, functioneren en overeengekomen doelen.
Aandoeningsspecifieke vragen worden behandeld onder PTSS en Complexe PTSS.
Hoe behandelgereedheid wordt beoordeeld
Behandelgereedheid is geen test die de cliënt moet doorstaan. Het is een klinische beoordeling van veiligheid, stabiliteit, toestemming, het vermogen betrokken te blijven, ondersteuning tussen sessies en wat op dit moment waarschijnlijk helpt.
- Huidige zelfbeschadiging, suïcide, agressie, uitbuiting en gevaar in de omgeving
- Dissociatie, psychose, manie, ernstige depressie en cognitieve capaciteit
- Alcohol, middelengebruik, onthouding, medicatie, slaap en voeding
- Het vermogen activatie te herkennen en voldoende terug te keren naar het heden
- Eerdere traumabehandeling, baten, nadelige reacties en breuken in de therapeutische relatie
- De specifieke PTSS- of traumagerelateerde symptomen waarop de behandeling is gericht
- Vertrouwen, taal, cultuur, privacy en de juridische en beschermingscontext
- Beschikbare continuïteit na de intensieve fase
Iemand kan baat hebben bij traumasensitieve stabilisatie en relationeel werk, ook wanneer verwerking van herinneringen momenteel niet is geïndiceerd.
Methoden die kunnen worden overwogen
Traumagerichte zorg kan cognitieve, gedragsmatige, narratieve, op exposure gebaseerde, oogbewegings-, somatische, relationele en andere evidence-informed methoden omvatten. De precieze keuze moet volgen uit de diagnose, het bewijs, de deskundigheid van de behandelaar en de voorkeur van de cliënt.
- Psycho-educatie en stabilisatie voor traumagerelateerde symptomen
- Traumagerichte cognitieve en gedragsmatige benaderingen
- Op exposure gebaseerde of narratieve methoden wanneer geïndiceerd
- Eye Movement Desensitization and Reprocessing wanneer deskundig uitgevoerd
- Vaardigheden en fasegerichte behandeling voor complexe problematiek
- Somatische of lichaamsbewuste elementen geïntegreerd met psychologische behandeling
- Behandeling van nachtmerries, slaapproblemen, middelengebruik en bijkomende aandoeningen
- Gezins- of relatiewerk wanneer dit veiligheid en continuïteit ondersteunt
Opname in deze lijst betekent niet dat elke methode beschikbaar is. Het voorstel moet alleen de daadwerkelijke methode en behandelaar noemen die voor de cliënt worden overwogen.
Toestemming, tempo en het recht om te pauzeren
De behandelaar moet de beoogde focus, waarschijnlijke ongemakken, verwachte structuur van de sessies, alternatieven en de wijze waarop de reactie wordt gemonitord toelichten.
Toestemming kan worden ingetrokken of opnieuw worden besproken. Pauzeren is niet per definitie vermijding; het kan klinisch noodzakelijk zijn wanneer risico, dissociatie, middelengebruik of de bredere omgeving verandert.
Deze principes worden toegelicht onder Traumasensitieve zorg.
Integratie met stabilisatie en het dagelijks leven
Traumawerk moet verbonden zijn met slaap, medicatie, verslavingsbehandeling, lichaamsgerichte regulatie, de gezins- of relatiecontext en de situaties waarmee iemand na het verblijf te maken krijgt.
- Een gedeelde formulering en doelsymptomen
- Duidelijke rollen voor de hoofdbehandelaar en specialistische behandelaars
- Planning rond slaap, middelen, zelfbeschadiging en crisrisico
- Coördinatie met psychiatrische en medische zorg waar relevant
- Tijd tussen sessies voor herstel en gewone activiteiten
- Beoordeling van vermijding, functioneren, relaties en gedrag, niet alleen van emoties
- Betrokkenheid van familie of vertrouwde professionals op basis van toestemming
- Overdracht aan een gekwalificeerde behandelaar voor vervolgzorg
Het schema mag niet veranderen in een reeks intensieve sessies zonder tijd voor integratie, rust en gewoon functioneren.
Deskundigheid van de behandelaar en professionele verantwoordelijkheid
Een traumamethode moet worden uitgevoerd door een behandelaar met passende professionele kwalificaties, specifieke training, supervisie en ervaring met de relevante problematiek.
Complexe dissociatie, ernstige zelfbeschadiging, verslaving, eetstoornissen of psychose kunnen aanvullende specialistische deskundigheid en een andere setting vereisen.
Een certificaat, apparaat of methode met merknaam bevestigt op zichzelf geen veilige behandeling. De verantwoordelijke behandelaar en het escalatiepad moeten bekend zijn.
Beoordeling van baten en nadelige reacties
Bij de beoordeling worden symptomen, vermijding, functioneren, slaap, dissociatie, middelengebruik, zelfbeschadiging, relaties en de ervaren regie van de cliënt meegenomen. Tijdelijke spanning kan optreden, maar verslechtering mag niet worden afgedaan als bewijs dat de behandeling werkt.
Het team kan vertragen, pauzeren, de methode aanpassen, de stabilisatie intensiveren of een andere behandelaar aanbevelen. De onderbouwing moet worden vastgelegd en besproken.
Aanpassing van het behandelplan wordt toegelicht onder Gepersonaliseerde en langdurige zorg.
Wat traumagerichte therapie niet is
Het is geen gedwongen onthulling, geen gegarandeerde genezing, geen procedure om herinneringen terug te halen en geen aanname dat trauma de oorzaak is van elk symptoom.
Geen verantwoordelijke zorgverlener kan beloven dat traumaherinneringen zullen verdwijnen of dat één intensieve interventie een complexe levensgeschiedenis zal oplossen.
Traumagerichte methoden vallen onder de bredere rubriek Therapeutische benaderingen en blijven onderworpen aan Klinische governance en veiligheid.


