Als iemand niet wakker te krijgen is en langzaam, onregelmatig of helemaal niet ademt, bel dan onmiddellijk de lokale hulpdiensten. Dien naloxon toe als een opioïdoverdosis mogelijk is en naloxon beschikbaar is. Volg de instructies van het hulpmiddel en de aanwijzingen van de centralist voor ondersteuning van de ademhaling of reanimatie. Wacht niet met handelen tot u deze gids volledig hebt gelezen.
Naloxon is een spoedmedicijn dat de effecten van opioïden tegengaat. Het kan de ademhaling herstellen, maar de werking kan eerder afnemen dan die van het opioïd. Iemand die na toediening wakker wordt, heeft nog steeds een spoedbeoordeling en observatie nodig. Deze gids behandelt herkenning, handelen, voorbereiding en vervolgzorg; hij vervangt geen praktische training of productinstructies.
Waarvoor wordt naloxon gebruikt?
Naloxon behandelt een bekende of vermoedelijke opioïdoverdosis. Relevante opioïden zijn onder meer voorgeschreven pijnmedicatie en middelen zoals heroïne of fentanyl. Het wordt ook door zorgverleners gebruikt wanneer opioïde medicatie een overmatige ademhalingsdepressie veroorzaakt. Een overdosis kan per ongeluk gebeuren en stelt op zichzelf geen diagnose van verslaving.
Mensen die voorgeschreven opioïden gebruiken, hun naasten en anderen die mogelijk getuige zijn van een overdosis kunnen informeren naar het beschikbaar houden van naloxon. Bij de risicobeoordeling wordt gekeken naar andere medicatie, een eerdere overdosis en onderbrekingen in opioïdgebruik. Het bij zich hebben van een reddingsmedicijn is een voorzorgsmaatregel, geen beschuldiging dat iemand van plan is een recept verkeerd te gebruiken.
Hoe naloxon helpt de ademhaling te herstellen
Naloxon is een opioïdantagonist. Het blokkeert tijdelijk opioïdreceptoren en werkt daarmee effecten tegen die de ademhaling en het bewustzijn kunnen onderdrukken. Het directe doel is voldoende ademhaling, niet noodzakelijkerwijs volledig ontwaken. Iemand kan aanvullende behandeling nodig hebben, ook als er na een dosis enige beweging of reactie is.
Naloxon kan niet elke stof uit het lichaam verwijderen of elke oorzaak van bewusteloosheid ongedaan maken. Het keert alcohol- of benzodiazepinevergiftiging niet rechtstreeks om. Dien het desondanks toe wanneer betrokkenheid van opioïden mogelijk is, ook bij vermoedelijke blootstelling aan meerdere middelen. Spoedhulp en ondersteuning van de ademhaling blijven essentieel, ongeacht of er een reactie optreedt.
Een mogelijke opioïdoverdosis herkennen
Waarschuwingssignalen zijn onder meer dat de persoon niet wakker te krijgen is, zeer langzaam of helemaal niet ademt, ongewoon snurkt of borrelende ademgeluiden maakt, en blauwe, grijze of ongewoon bleke lippen of huid heeft. Speldenknoppupillen kunnen voorkomen, maar zijn niet vereist. Doe abnormale ademhaling niet af als gewone slaap en wacht niet tot elk teken zichtbaar is.
Een onbekende tablet of poeder kan een opioïd bevatten zonder dat de persoon dit weet. Reageer op de ademhaling en mate van aanspreekbaarheid, in plaats van af te gaan op wat iemand dacht te hebben ingenomen. Als u twijfelt, beschrijf de situatie dan aan de hulpdiensten en volg hun instructies. Wacht niet met handelen terwijl u het middel probeert te identificeren.
Wat u onmiddellijk moet doen
Controleer of het veilig is om de persoon te benaderen. Bel het alarmnummer en zet de telefoon indien mogelijk op de luidspreker. Vraag iemand anders om naloxon en een automatische externe defibrillator te halen, indien beschikbaar. Dien het reddingsmedicijn direct volgens de instructies toe terwijl spoedhulp wordt geregeld.
Als de ademhaling afwezig of abnormaal is, volg dan de aanwijzingen van de centralist voor beademing of cardiopulmonale reanimatie. Gebruik een beschikbare defibrillator volgens de aanwijzingen. Als de persoon normaal ademt maar bewusteloos blijft, leg hem of haar in de stabiele zijligging en blijf controleren. Geef geen eten, drinken of ander middel.
Neussprays en injecteerbare producten
Naloxon is verkrijgbaar in verschillende nasale en injecteerbare vormen. Merken zijn bijvoorbeeld Narcan en Nyxoid, maar beschikbaarheid en leeftijdsindicaties verschillen per land en product. De instructies bij het betreffende hulpmiddel zijn leidend. Ga er niet van uit dat verschillende sterktes of toedieningssystemen op dezelfde manier worden gebruikt.
Veelgebruikte neushulpmiddelen voor eenmalig gebruik dienen de inhoud toe in één neusgat. Test of activeer een dergelijk hulpmiddel niet vooraf: daarmee verspilt u de dosis. Elk hulpmiddel wordt één keer gebruikt. Injectiekits vereisen eigen instructies en training. Bewaar de volledige kit op een toegankelijke plaats, in plaats van het medicijn te scheiden van de benodigde hulpmiddelen.
Wanneer mogelijk een nieuwe dosis nodig is
Gebruikelijke instructies voor neussprays adviseren na twee tot drie minuten een nieuwe dosis met een nieuw hulpmiddel als de normale ademhaling niet is teruggekeerd. Volg de aanwijzingen van het specifieke product en de centralist. Blijf ondersteuning van de ademhaling geven zoals geadviseerd. Wacht niet af of naloxon werkt voordat u spoedhulp regelt.
Sommige opioïden werken langer dan naloxon. De ademhaling kan na een eerste verbetering opnieuw verslechteren en een nieuwe dosis kan nodig zijn. Een terugkerende overdosis is een spoedgeval, geen bewijs dat de persoon met rust moet worden gelaten om te slapen. Blijf bij de persoon en vertel het arriverende team wat er is toegediend en wanneer.
Bijwerkingen en plotselinge onthouding
Bij iemand die lichamelijk afhankelijk is van opioïden kan naloxon een plotselinge onthouding veroorzaken. Symptomen kunnen zijn: misselijkheid, braken, zweten, agitatie, pijn of een snelle hartslag. Onthouding kan belastend zijn, maar angst hiervoor mag de behandeling van mogelijk fatale ademhalingsdepressie niet vertragen. Spoedzorgverleners kunnen complicaties beoordelen en ondersteuning bieden.
Houd de omgeving rustig en leg uit wat er is gebeurd wanneer de persoon weer reageert. Vermijd discussies of beslissingen over herstel tijdens het spoedgeval. Braken brengt een verstikkingsrisico met zich mee, dus houding en observatie zijn belangrijk. Bied geen extra opioïden aan om ongemak te verlichten en laat een schijnbare verbetering medische beoordeling niet vervangen.
Wat naloxon niet kan doen
Naloxon is geen preventieve dosis om vóór opioïdgebruik in te nemen en maakt een onbekend aanbod van middelen niet veilig. Het kan schade door langdurig zuurstoftekort niet betrouwbaar ongedaan maken. Toegang tot naloxon dient samen te gaan met passend voorschrijven, ondersteuning voor veiliger gebruik en behandeling van problemen met middelengebruik waar nodig.
Het is ook geen volledige behandeling voor een stoornis in het gebruik van opioïden. Buprenorfine, methadon en naltrexon hebben verschillende rollen in de voortgezette behandeling en verschillende voorwaarden om ervoor in aanmerking te komen. Een reddingsactie en een herstelplan voorzien in verschillende behoeften. Geen van beide mag worden onthouden omdat het andere nog niet is geregeld.
Zwangerschap en andere belangrijke omstandigheden
Een vermoedelijke levensbedreigende opioïdoverdosis vereist onmiddellijke spoedzorg, ook tijdens de zwangerschap. Vertel het spoedteam over de zwangerschap wanneer deze bekend is, maar stel de reddingsactie niet uit terwijl u naar een specialist zoekt. Zorgverleners kunnen de zwangere persoon, mogelijke onthouding en eventueel benodigde aanvullende monitoring beoordelen.
Kinderen en adolescenten hebben na vermoedelijke blootstelling aan opioïden eveneens urgente beoordeling nodig. Productvergunningen en instructies verschillen, dus vertel de centralist de leeftijd van de persoon en volg diens aanwijzingen. Deze algemene gids is geen doseringsprotocol voor kinderen. In elke leeftijdsgroep hebben bewusteloosheid of abnormale ademhaling voorrang boven gebruikelijke vragen over medicatie.
Naloxon toegankelijk bewaren
Vraag een apotheker of lokale dienst voor schadebeperking welke producten beschikbaar zijn en hoe u training kunt krijgen. Regelingen voor voorschrijven en verstrekking verschillen internationaal. Controleer lokale vereisten vóór u reist, in plaats van ervan uit te gaan dat een medicijn dat in één land is verkregen elders op dezelfde manier kan worden vervangen.
Controleer de houdbaarheidsdata en bewaarvoorschriften. Laat de kit niet achter in extreme hitte of kou en vervang gebruikte of beschadigde hulpmiddelen snel. Mensen die waarschijnlijk zullen helpen, moeten weten waar de kit wordt bewaard. Een spoedkit die achter ontoegankelijke opbergruimte verborgen ligt, is minder bruikbaar wanneer seconden tellen.
Na een overdosis: voortdurende ondersteuning
Spoedbeoordeling blijft nodig na schijnbaar herstel. Vertel zorgverleners, voor zover bekend, welke middelen vermoedelijk zijn gebruikt, welke medicatie is voorgeschreven, wat de tijdlijn was en hoeveel doses naloxon zijn toegediend. Eerlijkheid helpt de behandeling. Laat onzekerheid over de exacte ingenomen hoeveelheid de zorg niet vertragen en niet leiden tot een ten onrechte geruststellende schatting.
Bespreek na het spoedgeval de oorzaak en een praktisch preventieplan. Dit kan een medicatiebeoordeling, ondersteuning bij een stoornis in het gebruik van opioïden of veiliger pijnbeleid omvatten. Vul de reddingsvoorraad aan en evalueer de training. Een niet-oordelend vervolg is nuttiger dan aannemen dat de gebeurtenis iemands karakter of motivatie blootlegt.
Familieleden en mantelzorgers voorbereiden
Neem de kit samen door vóór er een spoedgeval is. Oefen met het vinden van de instructies en het uitleggen van het adres aan de hulpdiensten, zonder een echt hulpmiddel voor eenmalig gebruik te activeren. Bepaal wie belt, wie de benodigdheden haalt en hoe hulpverleners het gebouw kunnen betreden. Voorbereiding moet het handelen vereenvoudigen, niet een ingewikkelde checklist creëren.
Leg uit dat de persoon ook na het wakker worden observatie nodig heeft en geen verdere middelen moet innemen om onthouding tegen te gaan. Houd rekening met de persoonlijke veiligheid als iemand verward of erg ontdaan raakt. Trainingsaanbieders kunnen met geschikte hulpmiddelen de juiste houding en reanimatie voordoen, wat schriftelijke informatie alleen niet kan nabootsen.
Vraag om instructies in een taal die de waarschijnlijke hulpverlener begrijpt. Controleer of de kit meer dan één dosis bevat en hoe vervangende voorraad wordt verkregen. Noteer het alarmnummer en het exacte adres waar deze snel te vinden zijn. Neem de afspraken opnieuw door bij een verhuizing of verandering van zorgomgeving, in plaats van aan te nemen dat iedereen al weet waar het medicijn wordt bewaard.
