- Een dubbele diagnose betekent dat er zowel sprake is van een psychische aandoening als van een middelen- of gedragsgerelateerde stoornis die gelijktijdig voorkomen.
- Binnen THE BALANCE wordt dit gezien als een samengesteld en onderling verweven klinisch beeld, niet als twee losstaande problemen.
- De behandeling richt zich op onderliggende factoren, copingmechanismen en ontregeling van het zenuwstelsel, binnen één samenhangend behandelplan met passende medische en therapeutische regie.
Een dubbele diagnose betekent dat er zowel sprake is van een psychische aandoening als van een middelen- of gedragsgerelateerde stoornis die gelijktijdig voorkomen.
Binnen THE BALANCE wordt dit gezien als een samengesteld en onderling verweven klinisch beeld, niet als twee losstaande problemen. De behandeling richt zich op onderliggende factoren, copingmechanismen en ontregeling van het zenuwstelsel, binnen één samenhangend behandelplan met passende medische en therapeutische regie.
DUBBELE DIAGNOSE: WAT HET INHOUDT
Een dubbele diagnose kan onder meer bestaan uit combinaties zoals:
- depressie en alcoholgebruik
- angstklachten en middelengebruik
- traumagerelateerde problematiek en verslaving
- stemmingsstoornissen en gedragsmatige copingpatronen
Deze aandoeningen beïnvloeden elkaar vaak wederzijds. Wanneer slechts één component wordt behandeld, kunnen klachten persisteren of verschuiven, met een verhoogde complexiteit van herstel tot gevolg.
HOE EEN DUBBELE DIAGNOSE ZICH KAN UITEN
Bij een dubbele diagnose kunnen onder meer de volgende kenmerken optreden:
- wisselingen tussen emotionele ontregeling en dwangmatig copinggedrag
- moeite om abstinentie of psychische stabiliteit vast te houden
- toename van psychische symptomen tijdens middelengebruik
- verhoogde stressreactiviteit of emotionele dysregulatie
- cycli van terugval en tijdelijke verlichting
In de praktijk zijn klachten en gedrag vaak zodanig verweven dat een betekenisvolle scheiding niet mogelijk is zonder het totale beeld te missen.
WAAROM GEÏNTEGREERDE ZORG ESSENTIEEL IS
Een benadering die uitsluitend één aspect behandelt, is doorgaans onvoldoende. Binnen THE BALANCE geldt daarom:
- psychische problematiek en middelen-/gedragsproblematiek worden gelijktijdig behandeld
- het behandelplan wordt opgesteld op basis van gedeelde onderliggende mechanismen
- er wordt vermeden dat zorg sequentieel of gefragmenteerd wordt ingezet
Een geïntegreerde aanpak verkleint het risico op symptoomverschuiving en ondersteunt terugvalpreventie.
EEN TRAUMASENSITIEVE EN REGULATIEGERICHTE AANPAK
Bij een dubbele diagnose is er frequent sprake van trauma en/of langdurige stressbelasting. Daarom ligt de klinische prioriteit bij:
- veiligheid en stabilisatie
- regulatie van het zenuwstelsel
- begrip van de functie van middelengebruik of gedrag binnen het klachtenpatroon
- het zorgvuldig vervangen van copingstrategieën, in plaats van abrupt wegnemen
Verandering wordt gefaseerd geïntroduceerd, met passende monitoring en verantwoordelijkheid binnen het behandelteam.
HOE THE BALANCE EEN DUBBELE DIAGNOSE BENADERT
De zorg is:
- diagnostiek-gedreven en individueel afgestemd
- multidisciplinair en gecoördineerd
- traumasensitief binnen alle disciplines
- gericht op psychologische, fysiologische en gedragsmatige patronen
Afhankelijk van indicatie kan behandeling bestaan uit psychotherapie, psychiatrische zorg, neurobiologische en somatische interventies en een gestructureerde herstelcontext, toegepast binnen één samenhangend traject.
DE ROL VAN HET ZENUWSTELSEL
Bij een dubbele diagnose functioneren middelen of gedrag regelmatig als poging tot zelfregulatie van het zenuwstelsel. Dit kan zich uiten in:
- het dempen van hyperarousal
- het vermijden van emotionele overbelasting
- het hanteren van interne instabiliteit
Wanneer regulatie wordt ondersteund, neemt de afhankelijkheid van inadequaat copinggedrag doorgaans af.
RESIDENTIËLE EN AMBULANTE CONTEXTEN
De setting wordt bepaald door ernst, complexiteit en veiligheidsaspecten. Zorg kan plaatsvinden binnen:
- Geïndividualiseerde residentiële zorg
- Residentiële zorg in kleine groep
- Medische stabilisatie & detox (waar geïndiceerd)
- Ambulante zorg & continuïteit van zorg
Het zorgniveau wordt geleid door klinische veiligheid, mate van stabiliteit en behandelgereedheid.
BELANGRIJKE OPMERKING OVER VERWACHTINGEN
Herstel bij een dubbele diagnose verloopt zelden lineair. Vooruitgang wordt onder meer zichtbaar in:
- betere emotieregulatie
- minder afhankelijkheid van middelen of gedrag
- toegenomen inzicht en veerkracht
- duurzame copingstrategieën
De focus ligt op bestendige stabiliteit op de lange termijn, niet op snelle symptoomonderdrukking.
VOLGENDE STAPPEN
Wanneer u of een naaste te maken heeft met overlappende psychische klachten en middelen- of gedragsgerelateerde problemen, kan ons admissions team vertrouwelijk meedenken en helpen bij het bepalen van passende vervolgstappen en het benodigde zorgniveau.
