Snelle samenvatting
  • Gedragsverslaving verwijst naar dwangmatig herhaald gedrag dat tijdelijk verlichting, stimulatie of regulatie geeft, terwijl de negatieve gevolgen in de tijd toenemen.
  • Bij THE BALANCE plaatsen wij gedragsverslaving in een klinisch kader als copingpatronen die samenhangen met stress, trauma, emotieregulatie en ontregeling van het zenuwstelsel, en niet uitsluitend als een probleem van impulscontrole.
  • Herstel bij gedragsverslaving wordt niet uitsluitend beoordeeld op onderdrukking van gedrag.

Gedragsverslaving verwijst naar dwangmatig herhaald gedrag dat tijdelijk verlichting, stimulatie of regulatie geeft, terwijl de negatieve gevolgen in de tijd toenemen.

Bij THE BALANCE plaatsen wij gedragsverslaving in een klinisch kader als copingpatronen die samenhangen met stress, trauma, emotieregulatie en ontregeling van het zenuwstelsel, en niet uitsluitend als een probleem van impulscontrole.

## Inzicht in gedragsverslaving

Gedragsverslaving kan zich uiten in activiteiten zoals:

  • gokken
  • dwangmatig digitaal of online gedrag
  • werkgerelateerde dwangmatigheid
  • koop- of bestedingsgedrag
  • seksuele of relationele dwangmatigheid

In een vroege fase kan dit gedrag een ogenschijnlijk adaptieve functie hebben, bijvoorbeeld het dempen van stress of emotionele spanning.

## Hoe gedragsverslaving zich kan presenteren

Mogelijke kenmerken zijn:

  • toenemende preoccupatie met het gedrag
  • controleverlies of niet kunnen stoppen
  • tijdelijke emotionele verlichting, gevolgd door schuld of ontregeling
  • escalatie in frequentie of intensiteit
  • verstoring van relaties, werk of dagelijks functioneren
  • moeite om spanning te verdragen zonder het gedrag

Deze patronen nemen vaak toe in perioden van verhoogde stress of emotionele belasting.

## Gedragsverslaving bij complexe problematiek

Bij THE BALANCE zien wij gedragsverslaving regelmatig in samenhang met:

  • angst- of depressieve klachten
  • trauma of onvoldoende verwerkte emotionele ervaringen
  • burn-out of chronische stress
  • middelengebonden problematiek
  • relationele of hechtingsproblematiek

Het gedrag wordt beoordeeld als onderdeel van een breder klinisch beeld, met aandacht voor comorbiditeit, risico’s en functionele impact.

## Een regulatiegerichte en traumasensitieve benadering

Gedragsverslaving heeft vaak een regulerende functie voor interne toestanden. De zorg richt zich daarom op:

  • het klinisch begrijpen van de functie die het gedrag vervult
  • het vergroten van tolerantie voor emotionele ervaring
  • het ondersteunen van regulatie van het zenuwstelsel
  • het ontwikkelen van alternatieve, veiligere copingstrategieën

Verandering wordt gefaseerd ingezet om destabilisatie en terugvalrisico te beperken.

## Hoe THE BALANCE gedragsverslaving benadert

De zorg is:

  • diagnostiek- en indicatiegestuurd, met een individueel behandelplan
  • multidisciplinair en inhoudelijk gecoördineerd
  • traumasensitief in alle disciplines
  • gericht op psychologische, fysiologische en relationele dynamiek

Behandeling kan bestaan uit psychotherapie, psychiatrische zorg indien geïndiceerd, neurobiologische en lichaamsgerichte interventies en een gestructureerde herstelcontext, geïntegreerd binnen één samenhangend behandelplan onder klinische verantwoordelijkheid.

## De rol van het zenuwstelsel

Dwangmatig gedrag kan stress of emotionele discomfort tijdelijk reguleren. Dit kan zich uiten als:

  • afleiding van interne spanning of onrust
  • stimulatie om gevoelloosheid of leegte te doorbreken
  • een kortdurend gevoel van controle of opluchting

Het versterken van regulatie en stabiliteit van het zenuwstelsel kan de afhankelijkheid van gedragsmatige coping verminderen.

## Residentiële en ambulante contexten

Afhankelijk van ernst, risico en impact op functioneren kan zorg plaatsvinden binnen:

  • Individuele residentiële zorg
  • Residentiële zorg in kleine groep
  • Ambulante zorg en continuïteit van zorg

Het zorgniveau wordt vastgesteld op basis van klinische beoordeling, veiligheidsweging en behandelgereedheid.

## Belangrijke kanttekening bij herstel

Herstel bij gedragsverslaving wordt niet uitsluitend beoordeeld op onderdrukking van gedrag. Vooruitgang kan onder meer blijken uit:

  • toegenomen emotieregulatie
  • afname van dwangmatige drang
  • meer zelfinzicht en signaleringsvermogen
  • effectievere en veiligere copingstrategieën
  • herstel van evenwicht in dagelijks functioneren

De focus ligt op duurzame verandering onder passende klinische begeleiding, niet op rigide controle.

## Volgende stappen

Wanneer dwangmatig gedrag uw functioneren of psychisch welbevinden beïnvloedt, kan ons admissions-team u vertrouwelijk informeren en, op basis van een eerste beoordeling, helpen bepalen welke vervolgstappen klinisch passend zijn.

Gerelateerde onderwerpen

Verslaving en middelengebonden aandoeningenDrugsgebruik en afhankelijkheidGebruik en afhankelijkheid van voorgeschreven medicatieHoe opname werkt