‘Adrenalinejunkie’ is een informeel etiket, geen diagnose die kan worden gesteld omdat iemand geniet van avontuur, competitie of een intensieve hobby. Een zinvollere vraag is of iemand bewust voor deze activiteiten blijft kiezen, of ze in verhouding blijven en verenigbaar zijn met diens veiligheid en verantwoordelijkheden, of dat het risicogedrag schade veroorzaakt.
Van spanning genieten is geen bewijs van verslaving
Mensen verschillen in de mate waarin ze genieten van nieuwe ervaringen en prikkels. Iemand kan graag klimmen, racen of veeleisende prestaties leveren en daarbij zorgvuldig plannen en grenzen respecteren. De activiteit op zichzelf wijst niet op controleverlies of een psychische aandoening.
Ook een vereenvoudigde verklaring over het najagen van adrenaline of dopamine kan het gedrag van een individu niet verklaren. Daarmee wordt niet vastgesteld waarom iemand risico’s neemt, of diegene kan stoppen of welke ondersteuning nodig is. Het informele etiket kan deze zinvollere vragen naar de achtergrond verdringen.
Kijk naar gevolgen en controle
Ga na of het gedrag herhaaldelijk leidt tot letsel, financiële problemen, conflicten of het verwaarlozen van verantwoordelijkheden. Kan de persoon de activiteit uitstellen wanneer de omstandigheden onveilig zijn? Blijft diegene de risico’s vergroten ondanks de gevolgen? Gebruikt diegene daarbij alcohol of drugs? Worden anderen zonder hun instemming aan risico’s blootgesteld?
Deze vragen zijn bedoeld om over na te denken, niet als scoresysteem. Eén antwoord is niet voldoende om verslaving vast te stellen. Een aanhoudend patroon van schadelijke gevolgen is een reden om de situatie te bespreken met een deskundige met passende beroepskwalificaties.
Wanneer een verandering snel aandacht nodig heeft
Een plotselinge, duidelijke toename van risicogedrag vraagt om medische beoordeling, vooral wanneer die samengaat met een veel kleinere slaapbehoefte, een ongewoon uitgelaten of prikkelbare stemming of grote veranderingen in het beoordelingsvermogen. Het NIMH-overzicht van de bipolaire stoornis noemt risicogedrag als een van de mogelijke kenmerken van manie. Dit is echter slechts één mogelijke context, en manie kan niet op basis van een activiteit worden vastgesteld.
Neem bij direct gevaar, ernstig letsel of wanneer iemand de eigen veiligheid of die van anderen niet kan waarborgen contact op met de lokale hulpdiensten. Ga er niet van uit dat elke gevaarlijke handeling slechts een persoonlijke voorkeur is.
Veilig ruimte maken voor spanning
Kijk bij een gewone hobby naar training, toezicht, uitrusting, lokale regels en omstandigheden. Bepaal vooraf uw grenzen, wanneer u niet onder druk staat om indruk op anderen te maken. Als competitie of een sociale groep het moeilijk maakt om die grenzen te respecteren, heroverweeg dan de omgeving waarin u de activiteit beoefent of praat met iemand die u vertrouwt.
Als u het gevoel hebt dat u het gedrag moeilijk onder controle kunt houden, kan bij een beoordeling worden gekeken naar stress, stemming, middelengebruik en de rol van de activiteit in uw leven. Het doel is om het probleem te begrijpen en passende ondersteuning te kiezen, in plaats van aan te nemen dat een niet als diagnose erkende ‘adrenalineverslaving’ een specifiek residentieel behandelprogramma vereist.
Redactionele correctie: In deze versie zijn de eerdere verslavingsdiagnose en de speculatieve neurochemische verklaring verwijderd. De praktische bespreking van schadelijk risicogedrag blijft behouden, zonder avontuur als een aandoening te bestempelen.


