Temazepam is een benzodiazepine voor de kortdurende behandeling van slapeloosheid, een slaapstoornis. Temazepam kan helpen bij slapeloosheid, maar kan ook bij gebruik volgens voorschrift sedatie, valincidenten, afhankelijkheid en andere bijwerkingen veroorzaken. Lichamelijke afhankelijkheid is iets anders dan verslaving.
Temazepam is bekend onder de merknaam Restoril. In de Verenigde Staten valt het onder Schedule IV. Dit betekent dat de verkoop van temazepam wordt gecontroleerd en dat het uitsluitend op geldig recept verkrijgbaar is. Temazepam is niet vrij verkrijgbaar vanwege het risico op misbruik, dat kan leiden tot verslaving en een levensbedreigende overdosering.
Temazepam begint binnen 30 minuten na inname te werken. De hoogste plasmaconcentratie wordt na 45 minuten tot een uur bereikt. Het effect van temazepam houdt 7 tot 8 uur aan. Daarom wordt geadviseerd het middel vlak voor het slapengaan in te nemen, en alleen als u 7 tot 8 uur kunt slapen. Bij onvoldoende nachtrust kunnen activiteiten onder invloed van temazepam namelijk leiden tot geheugenverlies voor de uitgevoerde handelingen.
Temazepam kan ertoe leiden dat iemand kookt, telefoneert of autorijdt zonder volledig wakker te zijn en zich daar achteraf niets van herinnert. Deze complexe slaapgedragingen kunnen ook bij de voorgeschreven dosering optreden. Neem onmiddellijk contact op met de voorschrijvend arts als dit gebeurt. Rijd niet en bedien geen gevaarlijke machines als u slaperig bent of uw functioneren verminderd is.
Ja, een overdosis temazepam is mogelijk. Bij onjuist gebruik bestaat een groot risico op overdosering. Misbruik van temazepam brengt het risico op afhankelijkheid, verslaving en overdosering met zich mee. Temazepam (Restoril) dempt het centrale zenuwstelsel. Het vertraagt en onderdrukt de activiteit daarvan door in te werken op de GABA-receptoren en zo de werking van GABA te beïnvloeden. GABA is een remmende neurotransmitter die de overdracht van zenuwimpulsen blokkeert en de prikkelbaarheid van zenuwcellen vermindert. Hierdoor ontstaat de sederende en ontspannende werking van temazepam. Daarom wordt het middel ingedeeld bij de slaapmiddelen en gebruikt voor de behandeling van slapeloosheid.
Ook bij gebruik op voorschrift kan Restoril sedatie, valincidenten, geheugenproblemen, complexe slaapgedragingen en lichamelijke afhankelijkheid veroorzaken. De voordelen en risico’s moeten daarom worden gecontroleerd. Wanneer mensen hogere doses gaan gebruiken of het middel langer gebruiken dan voorgeschreven, lopen zij echter risico op overdosering. Mensen die Restoril recreatief gebruiken om een roes te ervaren, lopen bovendien een groter risico op een levensbedreigende overdosering met Restoril.
Het risico op een overdosering met temazepam is waarschijnlijk groter wanneer het middel tegelijk wordt gebruikt met andere middelen die het centrale zenuwstelsel dempen, zoals andere benzodiazepinen, alcohol en opioïden, om het euforische effect van temazepam te versterken. Deze combinatie versterkt de dempende werking van de verschillende middelen onderling en heeft schadelijke gevolgen. Zowel de ademhaling als het hart- en vaatstelsel wordt erdoor beïnvloed, wat kan leiden tot ademhalingsproblemen, overmatige sedatie, coma en zelfs overlijden. Volgens het National Institute on Drug Health is bij 1 op de 3 gevallen van een opioïdenoverdosis een benzodiazepine betrokken. Dit weerspiegelt de toename van het gecombineerde gebruik van een benzodiazepine zoals temazepam met een opioïde.
Sommige mensen gebruiken ook regelmatig stimulerende middelen zoals methamfetamine en cocaïne naast een dempend middel zoals temazepam. Zij willen daarmee het centrale zenuwstelsel stimuleren en verwachten dat de middelen elkaars onaangename effecten tegengaan doordat ze een tegengestelde werking hebben. Zo’n combinatie blijkt echter dodelijk in plaats van gunstig, zoals zij veronderstellen. De bedwelmende effecten van beide middelen worden namelijk gemaskeerd, waardoor iemand steeds hogere doses temazepam blijft innemen, wat onvermijdelijk tot een overdosering leidt.
Een overdosering met temazepam is een medisch spoedgeval en de betrokkene moet snel medische hulp krijgen. De situatie mag niet worden onderschat of genegeerd omdat de meeste verschijnselen op alcoholintoxicatie lijken. Ook een alcoholvergiftiging kan overigens levensbedreigend zijn.
Symptomen van overdosering kunnen op verschillende momenten ontstaan. Vraag na een mogelijke overdosering onmiddellijk advies aan een vergiftigingeninformatiedienst of spoedeisende medische dienst, ook als er nog geen symptomen zijn. Bel de hulpdiensten bij ademhalingsproblemen, een insult, collaps of wanneer iemand niet wakker te krijgen is. Het is essentieel de symptomen van een overdosering met temazepam te kennen. De verschijnselen kunnen zowel lichamelijk als psychisch zijn. Voorbeelden zijn:
- Verwardheid
- Duizeligheid
- Sufheid
- Ademhalingsproblemen
- Bewustzijnsverlies
- Verminderde reflexen
- Hypotensie – lage bloeddruk
- Een licht gevoel in het hoofd
- Flauwvallen
- Insulten
- Paniekaanvallen
- Extreme slaperigheid
Wanneer een overdosering uitsluitend door hogere doses Restoril wordt veroorzaakt, bestaan de symptomen uit demping van het centrale zenuwstelsel. Dit uit zich in een verminderd evenwicht en verminderde coördinatie, een verminderd kortetermijngeheugen en onduidelijke spraak. Sommige mensen met een overdosering met temazepam kunnen extreme angst, depressie, agitatie, hallucinaties, een delier en stemmingswisselingen ervaren.
Bij een ernstige overdosering met Restoril kunnen onderkoeling, een trage hartslag, lage bloeddruk, een hartstilstand en coma optreden. Hoge concentraties Restoril onderdrukken het centrale zenuwstelsel namelijk sterk en kunnen tot overlijden leiden. Wanneer de overdosering het gevolg is van gelijktijdig gebruik van Restoril en andere dempende middelen, zoals opioïde pijnstillers, zijn de gevolgen echter bijzonder dodelijk. Verschijnselen bij zo’n overdosering zijn een vertraagde hartslag, moeizame ademhaling, bewustzijnsverlies, braken en een blauwachtige verkleuring van de vingernagels en lippen.
Een vermoeden van overdosering met temazepam vereist een spoedeisende medische beoordeling, vooral bij uitgesproken sufheid, verwardheid, ademhalingsproblemen, bewustzijnsverlies of gelijktijdige inname van alcohol, opioïden of andere sederende middelen. De behandeling is voornamelijk ondersteunend. Artsen kunnen in geselecteerde situaties flumazenil overwegen, maar dit middel is niet standaard geschikt voor elke overdosering. Het kan bij sommige patiënten namelijk insulten of ontwenningsverschijnselen uitlokken. Het ‘verwijdert’ temazepam niet uit het lichaam.
Er bestaat geen ‘dodelijke dosis’ voor mensen waarmee kan worden bepaald of een ingenomen hoeveelheid veilig is. LD50-waarden uit dieronderzoek zijn niet geschikt om een dodelijke dosis bij mensen te schatten en mogen niet worden gebruikt om zelf de urgentie te beoordelen. Het risico hangt af van de hoeveelheid en toedieningsvorm, leeftijd en gezondheid, tolerantie en vooral andere middelen zoals opioïden of alcohol. Neem bij een mogelijke overdosering contact op met de hulpdiensten of een vergiftigingeninformatiedienst, in plaats van te wachten op een bepaalde dosis of ernst van de symptomen.
Alcohol dempt het centrale zenuwstelsel en is een middel dat vaak wordt misbruikt. Temazepam (Restoril) is een receptgeneesmiddel tegen slapeloosheid dat eveneens het centrale zenuwstelsel dempt. Mensen combineren deze stoffen vaak voor recreatieve doeleinden om meer sedatie en euforie te ervaren. Soms gebeurt dit onbedoeld: iemand neemt een slaappil en drinkt daarna alcohol, zonder zich bewust te zijn van het risico op misbruik en de ernstige bijwerkingen die kunnen optreden.
Omdat zowel temazepam als alcohol het centrale zenuwstelsel dempt, is het onverstandig ze te combineren: het risico op een dodelijke overdosering neemt toe. Beide stoffen beïnvloeden GABA, de belangrijkste remmende neurotransmitter in de hersenen. GABA staat bekend om zijn kalmerende en sederende effect door de activiteit van het centrale zenuwstelsel te vertragen.
Bij gelijktijdig gebruik van Restoril en alcohol is van beide middelen minder nodig om een overdosering te veroorzaken. Een overdosering kan dus bij een lagere dosis optreden en heeft vaak schadelijke gevolgen. In een zevenjarig onderzoek van het Drug Abuse Warning Network (DAWN) werden 27.000 bezoeken aan de spoedeisende hulp toegeschreven aan gecombineerd gebruik van alcohol en benzodiazepinen. Ook bleek dat bij overdoseringen waarbij alcohol en een benzodiazepine betrokken waren, zoals bij de combinatie van temazepam en alcohol, 38% van de gevallen een ongunstige afloop had.
Daarom wordt geadviseerd temazepam en alcohol niet te combineren. Beide werken in op de GABA-receptoren in de hersenen en dempen het centrale zenuwstelsel. Hun gezamenlijke effect leidt tot een sterkere verstoring van het functioneren van het centrale zenuwstelsel en onderdrukking van de ademhalingscentra.
Gelijktijdig gebruik van temazepam en alcohol brengt grote gevaren met zich mee. De meeste bijwerkingen van deze combinatie ontstaan door verstoring van het centrale zenuwstelsel. Mensen die beide middelen samen gebruiken, krijgen een verminderd geheugen, kunnen minder goed beslissingen nemen, hebben een verminderd beoordelingsvermogen en verliezen hun coördinatie.
Mensen die alcohol en temazepam combineren, lopen het grootste risico op misbruik van deze middelen. Dit wordt ‘polydrugsmisbruik’ genoemd. Daardoor worden zij blootgesteld aan de onaangename bijwerkingen die ontstaan bij het combineren van temazepam en alcohol.
Alcohol verhoogt bij Restoril het risico op complexe slaapgedragingen, zoals autorijden, koken of telefoneren zonder volledig wakker te zijn en zonder zich dit later te herinneren. Vermijd alcohol tijdens de behandeling en neem onmiddellijk contact op met de voorschrijvend arts als dergelijk gedrag optreedt.
Bovendien kan het combineren van alcohol en Restoril sufheid versterken en leiden tot extreme sedatie en een licht gevoel in het hoofd. Gebruik van alcohol en temazepam verhoogt het risico op vallen en letsel. Dit risico is het grootst bij het bedienen van zware machines of tijdens het autorijden. Daarnaast veroorzaken alcohol en temazepam misselijkheid en braken. Het is ook bekend dat deze combinatie depressie verergert bij mensen met bestaande psychische problemen.
Temazepam wordt voorgeschreven voor kortdurende behandeling van slapeloosheid, volgens de Amerikaanse productinformatie van Restoril doorgaans gedurende 7 tot 10 dagen. Volg de persoonlijk voorgeschreven dosering en het innameschema. Bij ouderen is extra voorzichtigheid nodig. Verleng de behandeling niet en stop niet plotseling zonder advies van de voorschrijvend arts.
Temazepam is een slaapmiddel uit de groep benzodiazepinen dat de signaalwerking via GABA-A-receptoren versterkt en op korte termijn de inslaaptijd kan verkorten. Slapeloosheid wordt niet vastgesteld als een eenvoudig ‘chemisch onevenwicht’. Aanhoudende slaapproblemen kunnen verschillende medische, psychologische, gedragsmatige en medicatiegerelateerde oorzaken hebben die mogelijk moeten worden onderzocht.
Bij herhaald gebruik van temazepam kunnen tolerantie en lichamelijke afhankelijkheid ontstaan, ook bij gebruik volgens voorschrift. Het moment waarop deze ontstaan en de ernst ervan verschillen. Een verminderde werking is aanleiding voor een beoordeling door de voorschrijvend arts, niet om zelf de dosis te verhogen.
Tolerantie betekent dat de reactie op een middel afneemt na herhaald gebruik. Lichamelijke afhankelijkheid betekent dat het lichaam zich heeft aangepast, waardoor bij snel minderen of stoppen ontwenningsverschijnselen kunnen ontstaan. Geen van beide betekent op zichzelf dat er sprake is van verslaving.
Behandeling en therapieën bij temazepamverslaving
Ontwenningsverschijnselen kunnen wijzen op lichamelijke afhankelijkheid. Die kan ook ontstaan wanneer een benzodiazepine precies volgens voorschrift is ingenomen. Lichamelijke afhankelijkheid betekent niet automatisch verslaving. Verslaving wordt beoordeeld aan de hand van een breder patroon, zoals verminderde controle, dwangmatig gebruik en doorgaan met gebruik ondanks schadelijke gevolgen.
Ontwenning weerspiegelt de aanpassing van het zenuwstelsel na dosisverlaging of stoppen. Dit mag niet worden verklaard als een bewezen daling van het GABA-gehalte bij een individu.
Het begin en de duur van ontwenningsverschijnselen variëren; sommige houden langer dan zes weken aan. Ze kunnen ook zonder misbruik of verslaving optreden en vereisen een individueel behandelplan.
Er bestaat geen betrouwbaar, algemeen geldend tijdschema voor de ontwenning van temazepam. Abrupt stoppen of te snel verlagen van de dosis kan ernstige ontwenningsreacties veroorzaken, waaronder insulten. De FDA adviseert een individueel afgestemde, geleidelijke afbouw met doorlopende controle. Symptomen kunnen op verschillende momenten beginnen en bij sommige mensen langer aanhouden.
- Mogelijke symptomen zijn angst, slapeloosheid, trillen, zweten, misselijkheid, prikkelbaarheid en veranderingen in de waarneming.
- Insulten, ernstige verwardheid, psychose, uitgesproken agitatie of suïcidale gedachten vereisen een spoedeisende beoordeling.
- Het begin, de piek en de duur hangen af van de dosis, de gebruiksduur, andere geneesmiddelen en middelen, de gezondheidstoestand en het tempo van afbouwen.
- Als ontwenningsverschijnselen moeilijk te verdragen worden, moet het afbouwschema worden aangepast in plaats van vast te houden aan vaste kalenderdata.
Ontwenningsverschijnselen van temazepam lijken op die van andere benzodiazepinen. Deze ontwenningsperioden zijn zowel lichamelijk als psychisch zeer pijnlijk. Het wordt dan erg moeilijk om gewone dagelijkse taken uit te voeren zonder het middel in te nemen.
Ontwenningsverschijnselen van temazepam zijn onder meer:
- Hoofdpijn
- Verwardheid
- Prikkelbaarheid
- Slaapproblemen
- Stuipen
- Trillen
- Buikpijn
- Spierkrampen
- Paniekaanvallen
- Hartkloppingen
- Psychose
- Misselijkheid
- Braken
- Angst
- Nachtmerries
- Depressie
- Hallucinaties
- Huilbuien
- Suïcidale gedachten
- Extreme vermoeidheid
- Reboundslapeloosheid
De passende zorgintensiteit hangt af van het klinische risico. Veel mensen kunnen een voorgeschreven benzodiazepine afbouwen met ambulante begeleiding door de voorschrijvend arts. Ziekenhuiszorg of residentiële behandeling kan passend zijn bij een risico op ernstige ontwenning, herhaalde complicaties, een instabiele psychische toestand of complex middelengebruik. De behandeling is gericht op het veilig verlagen van de dosis en het aanpakken van het onderliggende slaap- of psychische probleem, niet alleen op het ‘verwijderen’ van het geneesmiddel uit het lichaam.
