Miljoenen mensen over de hele wereld hebben te maken met depressie, een ernstige maar behandelbare aandoening. Een depressie kan het dagelijks leven al snel verstoren, veel pijn veroorzaken en zowel de persoon zelf als de mensen in diens omgeving raken.
Als iemand die u dierbaar is met een depressie worstelt, ervaart u zelf waarschijnlijk ook allerlei moeilijke emoties, zoals boosheid, schuldgevoelens, frustratie of verdriet. Bedenk dat deze gevoelens normaal zijn, want iemand met een depressie ondersteunen is moeilijk.
Uw steun en gezelschap zijn echter van groot belang voor het herstel van uw naaste. U kunt helpen bij het omgaan met klachten, het doorbreken van negatieve denkpatronen, het terugkrijgen van energie en zelfs het weer oppakken van het eigen leven. Maar hoe doet u dat?
In dit artikel leest u hoe u iemand met een depressie zo goed mogelijk kunt helpen zonder uw eigen gezondheid uit het oog te verliezen.
Vrienden en familie signaleren een depressie vaak als eersten. Daarom is het belangrijk dat zij de veelvoorkomende symptomen en uitingsvormen van depressie kennen en begrijpen. Met die kennis kunt u het probleem bij een naaste veel eerder opmerken dan diegene zelf en uw zorgen bespreken, zodat er tijdig hulp gezocht kan worden.
Let op als uw familielid of vriend:
- Nergens meer om geeft. Door een depressie kan iemand de belangstelling verliezen voor werk, studie, hobby’s en andere plezierige activiteiten. Diegene kan zich terugtrekken uit het contact met familie en vrienden en niet meer naar sociale bijeenkomsten gaan.
- Een negatieve kijk op het leven heeft en zich kritisch, opvliegend, prikkelbaar, verdrietig, humeurig of hopeloos opstelt.
- Vaak klaagt over pijn, zoals rugpijn, hoofdpijn, maagklachten en rugpijn. Ook kan diegene aangeven zich voortdurend futloos of uitgeput te voelen.
- Minder slaapt dan gewoonlijk. Deze veranderde slaapgewoonten kunnen leiden tot vergeetachtigheid, besluiteloosheid en moeite om zaken te organiseren.
- Anders is gaan eten, meer of minder dan gewoonlijk, waardoor diegene recent is aangekomen of afgevallen.
- Is begonnen met drinken of middelenmisbruik. Daarbij kan het ook gaan om pijnstillers en slaappillen als zelfmedicatie om zich beter te voelen.
Depressie is een aandoening die het functioneren ernstig kan beperken. Herstellen kan een grote opgave lijken, omdat het een langdurig en vaak moeilijk proces is. Met de volgende tips leert u echter snel hoe u een vriend met een depressie kunt helpen en diens kansen op een gezond leven zo groot mogelijk kunt maken.
Als u behandeling overweegt voor een familielid, partner of vriend, leest u op Voor familie en naasten hoe u contact kunt opnemen met THE BALANCE en duidelijkheid kunt krijgen over toestemming en betrokkenheid. Het informatiecentrum voor familieondersteuning biedt verdere begeleiding per fase, ook wanneer iemand hulp afwijst, en ondersteuning voor uw eigen welzijn.
Bied hulp bij dagelijkse taken
De gevolgen van een depressie kunnen zo ingrijpend zijn dat dagelijkse taken, zoals koken, schoonmaken of boodschappen doen, onmogelijk lijken. Als u ziet dat uw naaste moeite heeft met huishoudelijke taken, kunt u op kleine manieren helpen, bijvoorbeeld door:
- Aan te bieden een paar keer per week samen te wandelen
- Hulp in het huishouden aan te bieden
- In het weekend langs te komen om samen te koken
- Te helpen met de wekelijkse boodschappen
Luister met medeleven
Als uw vriend emoties opkropt, kan het overweldigend zijn wanneer u uw zorgen over mogelijke depressieve klachten deelt. Merkt u dit, dan kunt u het beste met medeleven luisteren. Bedenk dat het niet uw taak is om de depressie van uw vriend op te lossen. U kunt wel bijdragen aan het herstel door er te zijn en te luisteren wanneer diegene over gevoelens praat. U kunt bijvoorbeeld zeggen:
- Je staat er niet alleen voor
- Ik ben er voor je
- Vertel me wat ik kan doen om te helpen
- Ik begrijp misschien niet wat je nu voelt, maar ik wil je helpen
- Vermijd tegelijkertijd uitspraken zoals:
- Het is maar een fase, het gaat wel over
- Zet je eroverheen
- Iedereen voelt zich weleens depressief
- Denk eens aan alle mooie dingen in je leven
- Waarom kun je je niet op het positieve richten?
- Hoe meer je erover nadenkt, hoe erger het wordt
Soms kan samen in stilte zitten en non-verbale steun bieden, zoals een warme omhelzing of een steunende hand op de schouder, meer helpen dan woorden.
Bedenk dat het niet persoonlijk is
Een depressie kan de sociale vaardigheden van iemand al snel aantasten. Diegene kan plotseling verlegen, boos, somber en teruggetrokken worden. Als een door depressie veroorzaakte uitbarsting tegen u gericht is, moet u uzelf eraan herinneren dat deze emoties tijdelijk zijn en niets met u te maken hebben. U bent toevallig op het verkeerde moment op de verkeerde plek.
Wanneer u merkt dat uw naaste door een depressie langzaam afstand van u neemt, kan het moeilijk zijn om dat niet persoonlijk op te vatten, vooral binnen een intieme relatie. Sommige mensen voelen zich afgewezen of zijn bang dat hun partner niet meer van hen houdt, terwijl diegene alleen sociaal afstand houdt vanwege de psychische aandoening. Bedenk dat sociaal isolement een kenmerkend symptoom van depressie is en niets met u te maken heeft.
Moedig behandeling aan en blijf ondersteuning bieden
Een depressie verbetert zelden zonder behandeling en kan na verloop van tijd verergeren als er niets wordt gedaan. Onderzoek heeft aangetoond dat cognitieve therapie en antidepressiva effectief zijn gebleken bij het verminderen van de symptomen van deze aandoening. Toch kan het moeilijk zijn om iemand met een depressie te overtuigen behandeling te zoeken, vooral als diegene de diagnose niet erkent. Om professionele hulp aan te moedigen, kunt u de volgende punten gebruiken:
- Bied de hulp die uw naaste nodig heeft en bereid is te aanvaarden. U kunt bijvoorbeeld namens diegene afspraken maken, de beschikbare behandelmogelijkheden onderzoeken en de meest geschikte therapeuten zoeken.
- Heb realistische verwachtingen van de behandeling. Het kan frustrerend zijn om te zien dat een naaste met een depressie worstelt, vooral als het herstel stagneert of langzaam verloopt. Bedenk echter dat geduld in deze omstandigheden essentieel is: zelfs een optimale behandeling levert niet van de ene op de andere dag resultaat op.
- Moedig uw naaste aan tot een gezonde leefstijl die de stemming ondersteunt door zelf het voorbeeld te geven. Eet gezond, houd een positieve instelling, vermijd drugs en alcohol, beweeg regelmatig en zoek steun bij anderen.
Zoek een lotgenotengroep
Lotgenotengroepen spelen een belangrijke rol in het herstel van mensen met een depressie en in de ondersteuning van hun familie en naasten. Deze groepen bieden een plek om anderen met vergelijkbare problemen te ontmoeten, dagelijkse moeilijkheden te bespreken en steun en aanmoediging te vinden. Andere deelnemers kunnen uw naaste ook helpen met informatie, tips en advies over waardevolle hulpbronnen om met depressie om te gaan.
Als u geen fysieke lotgenotengroep voor uw naaste kunt vinden, kunt u kijken naar online groepen of chatrooms over depressie.
Verdiep u in de medicatie
Veel mensen met een depressie gebruiken medicatie. Als dat ook voor uw naaste geldt, is het een praktische vorm van steun om meer te leren over de gebruikte geneesmiddelen. Probeer te achterhalen hoe de medicatie werkt, welke bijwerkingen kunnen optreden en welke signalen erop wijzen dat de behandeling niet werkt. U kunt ook af en toe nagaan of de medicatie volgens voorschrift wordt ingenomen.
U kunt ook helpen door uw naaste eraan te herinneren herhaalmedicatie aan te vragen, de pillen overzichtelijk te houden en erop toe te zien dat deze volgens voorschrift worden ingenomen. Herinner uw naaste er af en toe aan dat het goed is om medicatie voor een depressie te gebruiken en dat dit niet betekent dat iemand ‘gek’ is.
Leer meer over therapie
Neem naast het leren over medicatie ook de tijd om u te verdiepen in de therapiemogelijkheden voor de behandeling van de depressie van uw naaste. Hieronder vallen onder meer:
- Cognitieve gedragstherapie helpt mensen negatieve denkpatronen te herkennen en te veranderen om een depressie te overwinnen.
- Dialectische gedragstherapie gebruikt verschillende aspecten van mindfulness om mensen met een depressie te leren hun relaties te verbeteren, met stress om te gaan en hun emoties te reguleren.
- Interpersoonlijke therapie richt zich op het verbeteren van interpersoonlijke relaties en communicatieve vaardigheden.
Leer een crisis herkennen en erop reageren
Een depressieve episode gaat samen met een zeer hoog risico op zelfdoding, vooral bij iemand die zichzelf eerder heeft verwond of een zelfmoordpoging heeft gedaan. Andere risicofactoren zijn onder meer alleen wonen, sterke gevoelens van hopeloosheid en man zijn.
Als u denkt dat uw naaste het risico loopt een zelfmoordpoging te doen, laat diegene dan niet alleen. Neem contact op met de lokale hulpdiensten en blijf bij uw naaste totdat er hulp is.
Vergeet uzelf niet
Bedenk dat u iemand anders niet kunt ondersteunen als u zich uitgeput of overweldigd voelt. Het is raadzaam om af en toe wat afstand te nemen van de situatie, zodat u kunt opladen en met nieuwe energie terug kunt komen. Een pauze nemen is ook belangrijk omdat samenleven met iemand met een depressie het risico kan vergroten dat u zelf vergelijkbare gevoelens ontwikkelt.
