Een laag libido, ook wel verminderd seksueel verlangen genoemd, kan mensen van alle genders treffen. Weinig verlangen is op zichzelf niet noodzakelijk een stoornis en is niet hetzelfde als een hypoactieve seksuele-verlangensstoornis (HSDD). Er kunnen uiteenlopende lichamelijke en psychologische factoren aan ten grondslag liggen die de belangstelling voor seksuele activiteit verminderen.
Schattingen van de frequentie van verminderd seksueel verlangen variëren naargelang de onderzochte populatie, de beoordelingsperiode en de vraag of persoonlijke lijdensdruk een vereiste is. Een laag libido kan leiden tot emotionele belasting en spanningen in relaties.
Er zijn echter effectieve behandelingen en strategieën beschikbaar om dit probleem aan te pakken, van hormoontherapie en begeleiding tot veranderingen in leefstijl en technieken voor stressbeheersing.
Inzicht in de factoren die bijdragen aan een laag libido en het zoeken van passende hulp kunnen vaak leiden tot een bevredigend seksleven.
Een laag libido betekent een verminderde belangstelling voor seksuele activiteit. Verlangen verschilt per persoon en kan in de loop van de tijd veranderen; weinig verlangen zonder persoonlijke lijdensdruk wijst op zichzelf niet op een stoornis. Bij een klinische beoordeling wordt gekeken naar het aanhoudende karakter, klinisch significante persoonlijke lijdensdruk, de context, effecten van medicatie, aandoeningen en relationele factoren. Alleen een verschil in verlangen tussen partners vormt geen diagnose.
Belangrijke feiten over een laag libido
Voordat we ingaan op de biologische mechanismen en hoe vaak een laag libido voorkomt, volgen hier enkele belangrijke feiten:
- Een laag libido is niet ongewoon en kan mensen van alle genders treffen.
- Het wordt vaak beïnvloed door een combinatie van lichamelijke, psychologische en relationele factoren.
- Stress, angst, depressie en bepaalde geneesmiddelen kunnen bijdragen aan een laag libido.
- Een verstoorde hormoonbalans, zoals een laag testosterongehalte bij mannen, kan een rol spelen bij een laag libido.
- Leefstijlfactoren zoals slaapgebrek en overmatig alcohol- of drugsgebruik kunnen bijdragen aan seksuele problemen.
- Open communicatie met een partner en professionele hulp zoeken kunnen helpen om een laag libido aan te pakken.
Hoe vaak komt een laag libido voor?
Verminderd seksueel verlangen wordt vaak gemeld, maar schattingen hangen af van de meetmethode. Meldingen van weinig verlangen, weinig verlangen met lijdensdruk en bredere seksuele problemen zijn niet onderling uitwisselbaar:
Een laag libido kan mensen van alle genders treffen en heeft veel mogelijke oorzaken [1].
Een laag testosterongehalte kan bij sommige mannen bijdragen aan een verminderd libido, maar voor de beoordeling van hypogonadisme zijn symptomen en herhaald nuchter bloedonderzoek in de ochtend nodig [2].
Tijdens de overgang kunnen hormonale veranderingen, vaginale droogheid of pijn, slaapproblemen, aandoeningen en relationele factoren het seksuele verlangen beïnvloeden.
Wie heeft meer kans op een laag libido?
Iedereen kan een laag libido ervaren, maar bepaalde factoren kunnen het risico vergroten:
Leeftijd: Het komt vaak voor dat zowel mannen als vrouwen een natuurlijke afname van het libido ervaren naarmate ze ouder worden. Hormonale veranderingen, aandoeningen en leefstijlfactoren kunnen hierop van invloed zijn.
Overgang: Hormonale veranderingen tijdens de overgang kunnen bijdragen aan minder verlangen, onder meer door vaginale droogheid of pijn, maar ook psychologische, relationele en andere gezondheidsfactoren spelen een rol.
Leeftijdsgebonden veranderingen in testosteron: Testosteron kan geleidelijk afnemen met de leeftijd, maar dit is geen mannelijke tegenhanger van de menopauze. Een laag libido mag niet automatisch aan een testosterontekort worden toegeschreven; hypogonadisme vereist klinische beoordeling en bevestigend onderzoek.
Lichamelijke gezondheid en leefstijl: Mensen met een slechte lichamelijke gezondheid, bijvoorbeeld mensen met obesitas, een zittende leefstijl of een voorgeschiedenis van middelenmisbruik, hebben mogelijk meer kans op een laag libido.
Ingrijpende levensveranderingen: Grote veranderingen, zoals het krijgen van een kind, omgaan met de eisen van een nieuwe baan of het ervaren van rouw en verlies, kunnen het seksuele verlangen tijdelijk beïnvloeden.
Menstruatiecyclus en zwangerschap: Vrouwen kunnen gedurende hun menstruatiecyclus schommelingen in hun libido ervaren; sommige vrouwen melden minder verlangen tijdens de menstruatie. Ook zwangerschap kan het libido veranderen: sommige vrouwen ervaren een toename en andere een afname.
Een laag libido, oftewel verminderd seksueel verlangen, is een veelvoorkomend probleem dat mensen van alle genders kan treffen. Als u zich afvraagt of u een laag libido heeft, kunnen de volgende signalen u helpen uw situatie te beoordelen:
Gebrek aan belangstelling of verlangen: Een van de belangrijkste signalen van een laag libido is een aanhoudend gebrek aan belangstelling voor seksuele activiteit. Misschien denkt u eenvoudigweg niet aan seks of merkt u dat het idee u niet meer zo opwindt als vroeger.
Zelden initiatief nemen tot seks: Als u seksueel contact met uw partner steeds vermijdt of er zelden het initiatief toe neemt, kan dit wijzen op een laag libido. Dit valt vooral op als het sterk afwijkt van uw eerdere gedrag.
Moeilijk opgewonden raken: Opwindingsproblemen, zoals minder vaginale vochtigheid of erectieproblemen, kunnen samengaan met weinig verlangen, maar zijn afzonderlijke problemen. Ze kunnen ook optreden wanneer het seksuele verlangen onveranderd is.
Seksuele situaties vermijden: Misschien vermijdt u actief situaties die tot seks of intimiteit kunnen leiden, zoals knuffelen, zoenen of zelfs gesprekken over seks.
Negatieve emoties: Gevoelens van frustratie, schuld of angst rond uw gebrek aan belangstelling voor seks kunnen ook op een laag libido wijzen. Deze emoties kunnen ontstaan door de invloed die een laag libido op uw relatie of zelfvertrouwen kan hebben.
Weinig fantasieën: Als u zelden seksuele fantasieën heeft of merkt dat uw gedachten zelden naar seks afdwalen, kan dat wijzen op een laag libido.
Aanhoudend probleem: Aanhoudend weinig verlangen dat persoonlijke lijdensdruk veroorzaakt, verdient nader onderzoek. Een behandelaar beoordeelt de duur van de symptomen, de context en andere mogelijke verklaringen voordat een seksuele-verlangensstoornis wordt vastgesteld; met deze checklist kan geen diagnose worden gesteld.
Een laag libido, oftewel verminderd seksueel verlangen, kan een complex probleem zijn dat zowel mannen als vrouwen treft. Veel mensen ervaren het op enig moment in hun leven en het kan gevoelens van frustratie en onzekerheid veroorzaken.
Hieronder bespreken we de oorzaken van een laag libido bij mannen en vrouwen, waarom het ontstaat en wat eraan gedaan kan worden.
Oorzaken van een laag libido bij mannen
Niet seksueel actief zijn betekent niet noodzakelijk dat iemand weinig verlangen heeft. Hieronder staan enkele factoren die kunnen bijdragen aan een laag libido bij mannen.
Laag testosterongehalte: Een laag testosterongehalte is een mogelijke factor die bijdraagt aan een laag libido bij mannen [2]. Testosteron is een hormoon dat onder andere het seksuele verlangen van een man reguleert. Naarmate mannen ouder worden, daalt hun testosterongehalte doorgaans van nature, wat tot minder belangstelling voor seks kan leiden. Ook andere factoren kunnen echter bijdragen aan een laag testosterongehalte, zoals obesitas, diabetes en bepaalde geneesmiddelen.
Stress en angst: Veel stress en angst kunnen een negatieve invloed hebben op het libido van een man [3]. Als uw gedachten in beslag worden genomen door zorgen en stress, kan het lastig zijn om u op intimiteit te richten. Het vrijkomen van stresshormonen zoals cortisol kan de productie van testosteron remmen en het probleem verder versterken.
Relatieproblemen: Problemen in een relatie, zoals verstoorde communicatie of onopgeloste conflicten, kunnen leiden tot minder verlangen naar seks [3]. Emotionele afstand en spanning binnen een relatie kunnen het moeilijk maken om seksueel opgewonden te raken.
Medicatie en aandoeningen: Bij sommige geneesmiddelen, met name antidepressiva en antipsychotica, wordt een laag libido als mogelijke bijwerking vermeld. Daarnaast kunnen bepaalde aandoeningen, zoals chronische ziekten, hoge bloeddruk en obesitas, bijdragen aan een laag libido bij mannen.
Alcohol en middelenmisbruik: Overmatig alcoholgebruik en drugsmisbruik kunnen het seksueel functioneren en het libido verstoren.
Leefstijlfactoren: Evenwichtige voeding en regelmatige lichaamsbeweging ondersteunen de algemene gezondheid. Behandeling van een laag libido moet gericht zijn op de specifieke oorzaken ervan [3].
Slaapstoornissen: Slaapstoornissen zoals slaapapneu kunnen de hormoonbalans van het lichaam verstoren, waaronder het testosterongehalte, en mogelijk het seksuele verlangen beïnvloeden.
Ouder worden: Naarmate mannen ouder worden, daalt het testosterongehalte van nature geleidelijk. Dit kan bijdragen aan een afname van het libido. Het is echter niet de enige factor: ook andere leeftijdsgebonden problemen, zoals chronische aandoeningen, kunnen een rol spelen.
Culturele en maatschappelijke factoren: Culturele en maatschappelijke normen en verwachtingen kunnen beïnvloeden hoe mannen hun seksualiteit beleven en uiten. Maatschappelijke druk en stereotypen over mannelijkheid kunnen van invloed zijn op hoe prettig een man zich voelt bij seksuele activiteit en hoeveel belangstelling hij ervoor heeft.
Oorzaken van een laag libido bij vrouwen
Wat is er bij vrouwen anders als het om libido gaat? En wat veroorzaakt een laag libido bij vrouwen?
Een laag libido bij vrouwen kan voortkomen uit een combinatie van lichamelijke, psychologische en relationele factoren. Enkele veelvoorkomende oorzaken zijn:
Verstoorde hormoonbalans: Zwangerschap, borstvoeding en hormonale anticonceptie kunnen bij sommige mensen het seksuele verlangen beïnvloeden [1]. Deze veranderingen wijzen niet noodzakelijk op een hormonale aandoening. Ook veranderingen rond de overgang kunnen bijdragen [4]. Vaginale droogheid of ongemak kan seks ook minder prettig maken en verdient onderzoek.
Stress en vermoeidheid: Net als bij mannen kunnen veel stress en vermoeidheid belangrijke factoren zijn bij een laag libido bij vrouwen. De eisen van een druk leven, werk en gezinsverantwoordelijkheden kunnen vrouwen lichamelijk en emotioneel uitputten, waardoor weinig ruimte overblijft voor intimiteit.
Vaginaal ongemak of pijn: Aandoeningen zoals vaginisme, vulvodynie of andere seksuele pijnstoornissen kunnen seks pijnlijk of onprettig maken, wat tot minder seksueel verlangen kan leiden.
Relatieproblemen: Relatieproblemen kunnen ook het seksuele verlangen van vrouwen beïnvloeden. Emotionele afstand, onopgeloste conflicten en een gebrek aan intimiteit binnen een relatie kunnen leiden tot minder belangstelling voor seks [3]. Een gebrek aan verbondenheid met een partner kan het moeilijk maken om seksueel opgewonden te raken.
Lichaamsbeeld en zelfvertrouwen: Problemen met het lichaamsbeeld en zelfvertrouwen kunnen bij vrouwen bijzonder relevant zijn voor een laag libido. Onzekerheid over het eigen lichaam of negatieve gedachten over het uiterlijk kunnen het verlangen naar seksuele activiteit remmen.
Aandoeningen en medicatie: Bepaalde aandoeningen, zoals schildklierproblemen, diabetes en chronische pijn, kunnen het libido van een vrouw beïnvloeden. Daarnaast kunnen geneesmiddelen zoals sommige antidepressiva en bloeddrukverlagers verminderd seksueel verlangen als bijwerking hebben.
Bij de beoordeling van een laag libido wordt gekeken naar de lichamelijke en psychische gezondheid, medicatie, relaties en persoonlijke lijdensdruk. Een laag libido is een symptoom en niet automatisch HSDD; diagnostische termen en criteria verschillen per classificatiesysteem.
Hier bespreken we de methoden en procedures die bij de diagnostiek van dit probleem worden gebruikt.
Medische voorgeschiedenis en gesprekken
Medische voorgeschiedenis: De zorgverlener begint met een uitgebreide anamnese. Daarbij wordt gevraagd naar onderliggende aandoeningen, medicatie of operaties die mogelijk bijdragen aan een laag libido.
Psychologisch onderzoek: Vaak wordt psychologisch onderzoek gedaan om inzicht te krijgen in het emotionele en psychische welzijn. Er kunnen vragen worden gesteld over stress, angst, depressie en relatieproblemen.
Lichamelijk onderzoek
Er kan lichamelijk onderzoek worden gedaan om te kijken naar aandoeningen of afwijkingen die het seksuele verlangen kunnen beïnvloeden. Daarbij kunnen onder meer de bloeddruk, hormoongerelateerde lichamelijke veranderingen en de algemene gezondheid worden beoordeeld.
Laboratoriumonderzoek
Bloedonderzoek wordt gekozen op basis van symptomen en bevindingen bij het onderzoek, en niet standaard bij iedereen aangevraagd. Bij een vermoeden van hypogonadisme bij mannen moet een aanhoudend laag testosterongehalte worden bevestigd met afzonderlijke nuchtere bloedafnames in de ochtend. Een hormoonuitslag alleen is onvoldoende om een seksuele-verlangensstoornis vast te stellen.
Bloedsuiker of cholesterol kan worden gecontroleerd wanneer de medische voorgeschiedenis of bredere problemen met het seksueel functioneren daar aanleiding toe geven.
Psychiatrisch onderzoek
Bij een vermoeden van psychologische oorzaken van een laag libido kan psychiatrisch onderzoek worden gedaan. Dit kan helpen vaststellen of problemen zoals depressie, angst of trauma bijdragen aan een laag libido.
Vragenlijsten en zelfrapportage
Zorgverleners gebruiken vaak gestandaardiseerde vragenlijsten om seksueel verlangen en functioneren te beoordelen. Deze vragenlijsten kunnen waardevolle inzichten bieden in de mate waarin een laag libido speelt en de gevolgen ervan.
Beoordeling van de relatie
Inzicht in de dynamiek van iemands intieme relaties is essentieel. Een gesprek over de kwaliteit van de relatie, de communicatie en eventuele aanhoudende conflicten kan helpen relationele factoren te herkennen die bijdragen aan een laag libido.
Bijwerkingen van medicatie uitsluiten
Als iemand medicatie gebruikt, bekijkt de zorgverlener de medicatielijst om vast te stellen of een laag libido een bekende bijwerking is van voorgeschreven of vrij verkrijgbare geneesmiddelen. Aanpassingen of veranderingen in de medicatie kunnen in overleg met de voorschrijver worden overwogen. Stop of verander een voorgeschreven behandeling niet op eigen initiatief.
Andere aandoeningen uitsluiten
Om een juiste diagnose te stellen, sluiten zorgverleners andere aandoeningen uit die vergelijkbare symptomen kunnen geven, zoals chronische ziekten, neurologische aandoeningen of gynaecologische problemen bij vrouwen.
Beoordeling over langere tijd
In sommige gevallen kan voor de diagnose HSDD een beoordeling over langere tijd nodig zijn. Hierbij worden veranderingen in het seksuele verlangen gevolgd. Dit helpt vaststellen of het probleem aanhoudend is en niet tijdelijk.
Samenwerking met specialisten
Afhankelijk van de bevindingen kunnen zorgverleners samenwerken met specialisten, zoals endocrinologen, gynaecologen of psychiaters, om een uitgebreid behandelplan op te stellen.
Een laag libido kan frustrerend zijn, maar verschillende strategieën en leefstijlveranderingen kunnen helpen uw seksuele verlangen weer aan te wakkeren.
Hieronder bespreken we strategieën die kunnen helpen, afhankelijk van de oorzaken van een laag libido [3][4].
Onderliggende aandoeningen aanpakken
Als u vermoedt dat een aandoening bijdraagt aan uw lage libido, is het belangrijk een zorgverlener te raadplegen. Deze kan onderzoek doen en zo nodig behandelmogelijkheden aanbieden.
Omgaan met stress en angst
Technieken om stress te verminderen: Oefeningen zoals mindfulnessmeditatie, diepe ademhaling en yoga kunnen stress en angst helpen verminderen, die vaak bijdragen aan een laag libido.
Begeleiding of therapie: Gesprekken met een therapeut kunnen u handvatten en manieren bieden om met stress om te gaan en emotionele problemen aan te pakken die uw libido mogelijk beïnvloeden.
Goede slaap prioriteit geven
Een slaapritme opbouwen: Zorg voor voldoende rust door vaste slaaptijden aan te houden. Streef naar 7-9 uur slaap van goede kwaliteit per nacht.
De slaapomgeving verbeteren: Maak uw slaapkamer geschikt om uit te rusten door deze koel, donker en stil te houden.
Gezonde leefstijlkeuzes
Voeding en beweging: Eet evenwichtig, met veel fruit, groenten en volkorenproducten. Regelmatige lichaamsbeweging ondersteunt de algemene gezondheid, maar behandeling van een laag libido moet gericht zijn op de specifieke oorzaken ervan.
Alcohol- en drugsgebruik beperken: Overmatig alcoholgebruik kan het seksueel functioneren beïnvloeden; minderen kan helpen. Gebruik geen drugs voor niet-medische doeleinden om uw libido te verhogen en zoek ondersteuning bij problematisch middelengebruik. Als er mogelijk sprake is van afhankelijkheid, vraag dan medisch advies voordat u stopt of sterk mindert met alcohol of kalmerende middelen, omdat ontwenning gevaarlijk kan zijn.
Communicatie en de relatie versterken
Open gesprek: Als relatieproblemen bijdragen aan een laag libido, is open en eerlijke communicatie met uw partner essentieel. Bespreek zorgen, spreek wensen uit en werk samen aan meer intimiteit.
Relatietherapie: Overweeg relatietherapie of begeleiding om relatieproblemen aan te pakken en de emotionele verbondenheid te versterken.
Nieuwe seksuele ervaringen verkennen
Nieuwe dingen proberen: Als beide partners dat willen, kan het bespreken van voorkeuren of het verkennen van nieuwe ervaringen de intimiteit ondersteunen. Elke activiteit moet plaatsvinden met vrijwillige instemming, prettig aanvoelen en vrij zijn van druk om seks te hebben of door te gaan bij pijn.
Intimiteit zonder seks: Intimiteit hoeft niet altijd tot seks te leiden. Breng bewust tijd samen door, knuffel, zoen en toon genegenheid zonder seksuele bedoeling.
Medicatie en bijwerkingen bespreken
Medicatiebeoordeling: Raadpleeg uw zorgverlener als u zich zorgen maakt over bijwerkingen van medicatie. Mogelijk kan de medicatie worden aangepast of kan een alternatief met minder seksuele bijwerkingen worden aanbevolen.
Zelfzorg en lichaamsbeeld
Aandacht voor zelfzorg: Doe activiteiten die uw zelfvertrouwen en een positieve houding tegenover uw lichaam ondersteunen. Denk aan positieve zelfbevestiging, zelfcompassie en het oefenen van zelfliefde.
Professionele hulp: Als een negatief lichaamsbeeld blijft bestaan, overweeg dan ondersteuning van een therapeut of hulpverlener die gespecialiseerd is in problemen met het lichaamsbeeld.
Meer variatie in intimiteit
Sensate focus: probeer de techniek sensate focus, waarbij u zich richt op de lichamelijke gewaarwordingen van aanraking en opwinding, zonder de druk om geslachtsgemeenschap te hebben. Dit kan de intimiteit helpen vergroten.
Een laag libido kan belastend zijn, maar er zijn verschillende behandelmogelijkheden om uw seksuele verlangen en algehele seksuele welzijn te helpen verbeteren.
Hieronder bespreken we deze behandelmogelijkheden, waaronder die voor mannen [2][4].
Hormoontherapie
Testosteronsubstitutietherapie (TRT): TRT kan het verlangen verbeteren bij mannen met symptomen en bevestigd hypogonadisme, maar is geen algemene behandeling voor een laag libido. Voor de diagnose zijn een aanhoudend laag testosterongehalte bij afzonderlijke nuchtere ochtendmetingen en beoordeling van de oorzaak nodig, waaronder omkeerbare factoren. Bespreek vóór de behandeling de voordelen, risico’s en vruchtbaarheid: testosteron kan de zaadcelproductie onderdrukken en mag niet worden gestart wanneer u probeert een kind te verwekken. Contra-indicaties en aandachtspunten zijn onder meer prostaat- of borstkanker, een verhoogd hematocriet, onbehandelde ernstige slaapapneu en bepaalde hart- en vaatziekten. Tijdens de behandeling moeten symptomen, testosteron, hematocriet en waar passend het prostaatrisico worden gecontroleerd [2].
Hormoonsubstitutietherapie (HST): HST behandelt overgangsklachten en is geen algemene behandeling voor weinig verlangen. Behandeling van vaginale droogheid of pijn kan seks prettiger maken. Bij iemand met een baarmoeder moet systemisch oestrogeen doorgaans worden gecombineerd met een progestageen om het baarmoederslijmvlies te beschermen. De Britse NICE-richtlijn adviseert testosteron te overwegen bij overgangsgerelateerd verminderd verlangen wanneer HST alleen onvoldoende werkt; dit vereist een individuele beoordeling, bespreking van de registratiestatus en risico’s, en controle. Hormoonbehandeling mag pas worden voorgeschreven na beoordeling van persoonlijke risicofactoren [4].
Medicatie
Fosfodiësterase type 5-remmers (PDE5-remmers): Deze geneesmiddelen, zoals Viagra en Cialis, worden vaak gebruikt om erectiestoornissen bij mannen te behandelen. Ze behandelen erectieproblemen, niet een verminderd verlangen. Een arts of apotheker moet de geschiktheid en wisselwerkingen controleren; combineer ze niet met nitraatmedicatie tegen pijn op de borst of recreatief gebruikte nitrieten (‘poppers’), omdat de bloeddruk gevaarlijk kan dalen.
Bremelanotide: In de Verenigde Staten is bremelanotide door de FDA goedgekeurd voor verworven, gegeneraliseerde HSDD bij premenopauzale vrouwen wanneer weinig verlangen duidelijke lijdensdruk of interpersoonlijke problemen veroorzaakt en niet wordt verklaard door een andere medische of psychiatrische aandoening, relatieproblemen, medicatie of ander middelengebruik. Het is gecontra-indiceerd bij ongecontroleerde hoge bloeddruk of bekende hart- en vaatziekten. Het kan de bloeddruk tijdelijk verhogen; misselijkheid, hoofdpijn, blozen en soms blijvende huidverdonkering kunnen optreden. Voor het voorschrijven moeten geschiktheid en wisselwerkingen worden beoordeeld. Gebruik effectieve anticonceptie en stop de behandeling bij een vermoeden van zwangerschap. Vermijd combinatie met naltrexon voor oraal gebruik bij alcohol- of opioïdenafhankelijkheid, omdat dit de blootstelling aan naltrexon kan verlagen en de behandeling kan ondermijnen. Het is geen algemeen libidoverhogend middel en geen behandeling voor mannen.
Therapie en begeleiding
Relatietherapie: Als relatieproblemen bijdragen aan een laag libido, kan relatietherapie helpen de communicatie, emotionele verbondenheid en intimiteit tussen partners te verbeteren.
Sekstherapie: Sekstherapeuten zijn gespecialiseerd in het behandelen van seksuele problemen en kunnen strategieën bieden om een laag libido aan te pakken, waaronder technieken om seksuele communicatie en intimiteit te verbeteren.
Mindfulnessgerichte cognitieve therapie (MBCT): Mindfulnessgerichte cognitieve therapie die is aangepast voor seksuele problemen kan sommige vrouwen met een seksuele-interesse-/opwindingsstoornis helpen. Een gerandomiseerd onderzoek uit 2021 vond verbeteringen bij zowel deze behandeling als ondersteunende seksuele voorlichting en therapie; de respons verschilt en de behandeling moet aansluiten bij de specifieke problemen van de persoon.
Sensate focus
De techniek sensate focus: deze gestructureerde benadering van intimiteit bestaat uit bewuste aanraking zonder prestatiedoel, om de intimiteit te vergroten en opnieuw contact te maken met lichamelijke gewaarwordingen.
Heb geduld en zoek zo nodig professionele hulp
Geef het tijd: Verbetering van het libido kan tijd kosten. Heb daarom geduld met uzelf en uw partner terwijl u behandelmogelijkheden verkent.
Raadpleeg een specialist: Als het lage libido ondanks uw inspanningen aanhoudt, raadpleeg dan een zorgverlener of therapeut die gespecialiseerd is in seksuele gezondheid. Deze kan aanvullende begeleiding en behandelmogelijkheden bieden die aansluiten bij uw specifieke behoeften.
