‘Hangxiety’ is een informele benaming voor angst tijdens een kater. Daarbij kunnen zorgen, rusteloosheid, een snelle hartslag of het steeds opnieuw nadenken over de vorige avond optreden. De term is geen diagnose van een angststoornis en mag niet worden gebruikt om klachten te bagatelliseren die op alcoholontwenning of een ander medisch probleem kunnen wijzen.
Waarom angst kan optreden na alcoholgebruik
Een kater kan gepaard gaan met verstoorde slaap, irritatie van maag en darmen, uitdroging en veranderingen in het zenuwstelsel wanneer de alcohol uitwerkt. Angst kan ook worden beïnvloed door onzekerheid over gebeurtenissen, al bestaande zorgen of de omstandigheden rond het drinken. Er is geen enkele verklaring op basis van serotonine of dopamine die de ervaring van iedereen verklaart.
Alcohol kan angstgevoelens tijdelijk verminderen, maar daarna de slaap, stemming en het omgaan met problemen bemoeilijken. Steeds opnieuw drinken om de angst van de volgende dag te verlichten, kan een zorgwekkend patroon worden. Verlegenheid op zichzelf betekent niet dat iemand een stoornis in het gebruik van alcohol zal ontwikkelen.
Angst door een kater of alcoholontwenning?
De klachten kunnen overlappen. Bij iemand die veel of regelmatig drinkt, kunnen trillen, zweten, misselijkheid, agitatie of angst wanneer de alcohol uitwerkt wijzen op ontwenning. Een eerdere epileptische aanval door ontwenning of een eerdere ernstige ontwenningsperiode maakt medisch advies extra belangrijk. Vertrouw niet op een ‘detoxregel’ van acht uur of een vast aantal dagen om te beoordelen of de situatie veilig is.
Laat u snel medisch beoordelen als er sprake kan zijn van ontwenning en vraag advies voordat u abrupt stopt of sterk mindert als u regelmatig veel alcohol drinkt. Epileptische aanvallen, hallucinaties, ernstige verwardheid, ineenstorten of niet in staat zijn uw eigen veiligheid te waarborgen vereisen spoedeisende hulp. Ga er bij pijn op de borst of ademhalingsproblemen niet zomaar van uit dat het om paniek gaat.
Wat kan helpen bij een kater zonder complicaties
Rust, normale hoeveelheden vocht drinken en eten dat u verdraagt, kunnen het ongemak helpen verlichten. Er is echter geen bewezen middel dat een kater direct verhelpt. Rijd niet en vermijd andere activiteiten waarvoor alertheid nodig is zolang uw functioneren verminderd is. Een rustige omgeving en rustig en ontspannen ademhalen kunnen helpen om met angstgevoelens om te gaan, maar bieden geen garantie dat deze verdwijnen.
Drink geen alcohol om de klachten te behandelen en neem zonder medisch advies geen benzodiazepine, slaaptablet of ander kalmerend middel erbij. Alcohol kan wisselwerkingen hebben met zowel voorgeschreven als vrij verkrijgbare geneesmiddelen. Vraag een apotheker om advies voordat u pijnstillers of een ander middel gebruikt, vooral als u andere aandoeningen heeft of regelmatig medicatie gebruikt.
Vraag medisch advies als u geen vocht kunt binnenhouden, de klachten ernstig zijn of u vermoedt dat er sprake is van letsel of onverwachte blootstelling aan een middel. Iemand die moeilijk wakker te krijgen is of abnormaal ademt, heeft spoedeisende zorg nodig, geen middel tegen een kater.
Hoelang duurt hangxiety?
Er is geen precies tijdsverloop dat voor iedereen geldt. Katerklachten nemen vaak af naarmate het lichaam herstelt, maar angst die aanhoudt, erger wordt of ook los van alcoholgebruik optreedt, verdient beoordeling. Bevindingen uit dieronderzoek kunnen niet worden gebruikt om iemand een bepaalde hersteltijd te beloven.
Het patroon geeft nuttige informatie: noteer wanneer de klachten begonnen, hoeveel alcohol u dronk en wanneer, hoe u sliep, welke andere middelen u gebruikte en of vergelijkbare klachten ook optreden na alcoholvrije dagen. Bespreek deze informatie met een zorgprofessional in plaats van het patroon herhaaldelijk te testen door opnieuw te drinken.
Een terugkerende cyclus voorkomen
Door niet te drinken voorkomt u katers door alcohol. Mensen bij wie mogelijk sprake is van lichamelijke afhankelijkheid moeten eerst medische ondersteuning regelen om hun alcoholgebruik veilig te veranderen. Als u blijft drinken, kan het vermijden van snel of veel drinken de schade beperken, maar eten en water bieden geen garantie dat angst of dronkenschap wordt voorkomen.
Als alcohol een manier is geworden om met sociale angst, stress of slaapproblemen om te gaan, zoek dan ondersteuning voor dat onderliggende probleem. Op basis van een klinische beoordeling kunnen psychologische behandeling en, wanneer daar aanleiding voor is, medicatie worden overwogen. Geen enkel pakket aan leefstijlmaatregelen kan volledige genezing van elke angststoornis beloven.


