Een histrionische persoonlijkheidsstoornis is een klinische diagnose die een duurzaam patroon van problemen met emotionele expressie, zelfbeeld en relaties beschrijft. Expressief of sociaal zijn, aandacht besteden aan het uiterlijk of bevestiging zoeken, is op zichzelf niet voldoende voor deze diagnose. Een gekwalificeerde professional in de geestelijke gezondheidszorg houdt rekening met de voorgeschiedenis, culturele context, lijdensdruk en het functioneren van de persoon.
De behandeling hoort iemand te helpen werken aan doelen die voor die persoon belangrijk zijn. De behandeling mag iemand niet beschamen vanwege sterke emoties of uitgaan van de veronderstelling dat diens leed niet oprecht is. Mensen met dezelfde diagnose kunnen heel verschillende behoeften en ervaringen hebben.
Begin met zorgvuldig diagnostisch onderzoek
Bij diagnostisch onderzoek worden de huidige zorgen, langdurige patronen, relaties, lichamelijke gezondheid en eventuele andere psychische klachten in kaart gebracht. Depressie, angst, middelengebruik of traumagerelateerde problemen kunnen afzonderlijke aandacht nodig hebben. Een behandelaar hoort de diagnose, de onzekerheden daarbij en eventuele andere verklaringen toe te lichten in taal die de persoon begrijpt.
Als u hulp zoekt, kan het nuttig zijn om concrete problemen te beschrijven: terugkerende ruzies, hevige emotionele pijn na een ervaren afwijzing, moeite om werk vol te houden of een afhankelijkheid van bevestiging die uitputtend is geworden. U hoeft niet zelf een diagnose te stellen voordat u om ondersteuning vraagt.
Psychotherapie en praktische doelen
Gesprekstherapie is de voornaamste behandelaanpak die wordt beschreven in het MedlinePlus-overzicht van de histrionische persoonlijkheidsstoornis. De specifieke aanpak hoort aan te sluiten bij de behoeften van de persoon en de relevante ervaring van de therapeut. Onderzoek dat specifiek op deze diagnose is gericht, is beperkter dan het wetenschappelijke bewijs voor sommige andere psychische aandoeningen. Beweringen dat één methode herstel garandeert, zijn daarom niet gepast.
In de therapie kan worden gewerkt aan het herkennen van emotionele patronen, het ontwikkelen van een stabieler gevoel van eigenwaarde, het duidelijk communiceren van behoeften en het onderzoeken van verwachtingen binnen relaties. Vooruitgang kan worden beoordeeld aan de hand van veranderingen in het dagelijks leven, zoals omgaan met een meningsverschil, een grens handhaven of met minder emotionele pijn herstellen van een teleurstelling.
Vraag de therapeut hoe de sessies worden opgebouwd, wat er gebeurt als de relatie met de therapeut moeizaam wordt en hoe de voortgang wordt beoordeeld. Meningsverschillen of frustratie kunnen als onderdeel van de behandeling worden besproken, in plaats van te worden opgevat als bewijs dat iemand niet wil veranderen.
Welke rol kunnen medicijnen spelen?
Er is geen algemeen medicatieschema dat als genezing voor een histrionische persoonlijkheidsstoornis mag worden gepresenteerd. Een voorschrijver kan medicatie aanbevelen voor een afzonderlijk beoordeelde aandoening of klacht, zoals depressie. Het verwachte voordeel, de mogelijke bijwerkingen en het plan voor evaluatie horen duidelijk te zijn.
Lijsten met antidepressiva, stemmingsstabilisatoren of antipsychotica vertellen een lezer niet welk medicijn voor hem of haar geschikt is. Begin niet met medicijnen, stop er niet mee en combineer ze niet op basis van een online artikel. Bespreek alle supplementen met de voorschrijver of apotheker. Sint-janskruid biedt geen genezing en kan belangrijke wisselwerkingen veroorzaken; ‘natuurlijke’ producten zijn niet automatisch veilig.
Neem suïcidale gedachten serieus
Uitspraken over suïcide of zelfbeschadiging vragen om een meelevende reactie die gericht is op veiligheid. Een diagnose van een persoonlijkheidsstoornis zegt niets over iemands motief en mag nooit worden gebruikt om leed af te doen als aandacht vragen.
Vraag rustig of de persoon aan suïcide denkt, luister zonder te oordelen en help diegene om contact op te nemen met acute hulp. Neem contact op met de lokale hulpdiensten als er een poging heeft plaatsgevonden, er direct gevaar is of de persoon zichzelf niet veilig kan houden. Laat iemand die direct gevaar loopt niet alleen als u veilig bij diegene kunt blijven, en breng uzelf niet in gevaar. NIMH beschrijft praktische stappen om iemand met suïcidale gedachten te ondersteunen.
Iemand ondersteunen en tegelijk grenzen bewaken
Bied hulp aan bij een concrete taak, zoals het maken van een afspraak, in plaats van erop aan te dringen dat de persoon uw interpretatie van diens gedrag aanvaardt. Geef uw eigen grenzen respectvol aan: ‘Ik wil praten, maar ik kan niet doorgaan als er tegen me wordt geschreeuwd.’ Een diagnose rechtvaardigt geen mishandeling of ander grensoverschrijdend gedrag, en een familielid is niet verantwoordelijk voor het bieden van therapie.
De behandelsetting en behandelintensiteit horen te worden bepaald op basis van diagnostisch onderzoek en wat voor de veiligheid nodig is. Veel mensen ontvangen zorg terwijl zij thuis wonen; sommigen hebben intensievere ondersteuning nodig. Voorzieningen en prijs bepalen niet het klinische zorgniveau. Verbetering is mogelijk, maar het tempo en de mate ervan verschillen en horen gezamenlijk te worden geëvalueerd.
