Veel bekende personen hebben openlijk over angst gesproken. Dat betekent niet dat iedereen op een lijst met beroemdheden een gegeneraliseerde angststoornis (GAS) heeft. Het woord angst beschrijft zowel een ervaring als een groep aandoeningen. Die betekenissen mogen niet door elkaar worden gebruikt.
In een eerdere versie van dit artikel werden zonder voldoende bewijs specifieke diagnoses en oorzaken toegeschreven. Die beweringen, waaronder retrospectieve beweringen over historische personen, zijn verwijderd.
Wat een openbare persoonlijke verklaring ons kan vertellen
In haar bijdrage uit 2018 aan de campagne #MyYoungerSelf van het Child Mind Institute sprak Emma Stone over angst en een paniekstoornis. Dat is een persoonlijke verklaring uit een bepaald jaar. Die mag niet als GAS worden bestempeld alleen omdat een artikel over gegeneraliseerde angst gaat.
Op het podium staan of zelfverzekerd overkomen in een interview laat niet zien wat iemand in de privésfeer ervaart. Ook is een veeleisende agenda geen bewijs dat een bepaalde aandoening door het werk is veroorzaakt. Openbare uitspraken kunnen helpen een gesprek op gang te brengen, terwijl klinische vragen onbeantwoord blijven.
Hoe GAS verschilt van alledaagse zorgen
Het National Institute of Mental Health beschrijft GAS als aanhoudend, moeilijk te beheersen piekeren over meerdere levensgebieden. Dit kan gepaard gaan met rusteloosheid, vermoeidheid, concentratieproblemen, prikkelbaarheid, spierspanning of slaapproblemen. Bij de diagnostiek wordt gekeken naar de duur, de ervaren lijdensdruk en de belemmering van het dagelijks functioneren.
Af en toe piekeren over een moeilijke gebeurtenis betekent niet automatisch dat er sprake is van GAS. Paniekaanvallen, sociale angst, effecten van medicatie en lichamelijke aandoeningen kunnen een andere beoordeling of andere zorg vereisen. Een behandelaar kan het patroon onderzoeken in plaats van uit één symptoom een diagnose af te leiden.
Voorbereiding op een diagnostisch gesprek
Het kan helpen om te noteren wanneer u piekert, waarover u piekert, of u er grip op ervaart en welke invloed het heeft op uw slaap, werk en relaties. Neem een lijst mee van de geneesmiddelen, supplementen en middelen die u gebruikt. U hoeft uw ervaringen vóór de afspraak niet zelf in een diagnose te vatten.
Zinvolle vragen zijn bijvoorbeeld: Wat zou deze klachten kunnen verklaren? Welke behandelmogelijkheden passen bij mijn situatie? Wat moet ik doen als de klachten verergeren? Hoe weten we of het behandelplan helpt?
Zorg kiezen op klinische gronden
De NICE-richtlijn voor GAS en paniekstoornis beveelt een stapsgewijze aanpak aan op basis van de zorgbehoeften en de respons op de behandeling. De mogelijkheden kunnen psychologische behandeling en medicatie omvatten. Residentiële behandeling is niet automatisch de beste keuze omdat iemand beroemd is of die kan betalen.
Vraag naar de kwalificaties van behandelaren, de voorgestelde behandeling, de privacyafspraken en de nazorg. Voorzieningen kunnen invloed hebben op het comfort, maar tonen niet aan dat een behandeling effectief is en bieden geen garantie op herstel.
Als het piekeren aanhoudt of uw leven beperkt, maak dan een afspraak voor een professionele beoordeling. Een verhaal van een beroemdheid kan dat eerste gesprek gemakkelijker maken, maar uw eigen omstandigheden moeten richting geven aan de zorg.


