Ativan is een merknaam voor lorazepam, een benzodiazepine. Het kan een zinvolle behandeling bieden wanneer het voor een passende indicatie wordt voorgeschreven, maar brengt ook risico’s met zich mee, zoals sedatie, lichamelijke afhankelijkheid, misbruik en verslaving. Hulp nodig hebben bij het gebruik van een voorgeschreven geneesmiddel is een gezondheidskwestie, geen moreel tekortschieten.
Wat lorazepam doet
Lorazepam versterkt de werking van GABA, een remmende signaalstof in de hersenen. De kalmerende en sederende effecten verklaren zowel de therapeutische toepassingen als de risico’s, zoals verminderde alertheid, coördinatiestoornissen en geheugenproblemen.
De indicatie hangt af van het product en de toedieningswijze. Orale behandeling wordt vaak gebruikt bij ernstige angst en daarmee samenhangende slaapproblemen; andere toedieningsvormen hebben specifieke toepassingen in medische settings. Een injectie die tijdens spoedzorg wordt toegediend, is niet uitwisselbaar met een voorschrift voor tabletten. Volg de instructies voor het product dat daadwerkelijk is voorgeschreven.
Tolerantie, lichamelijke afhankelijkheid en verslaving zijn niet hetzelfde
- Tolerantie betekent dat sommige effecten bij herhaald gebruik minder merkbaar worden. Verhoog daarom niet zelf de dosis.
- Lichamelijke afhankelijkheid is een aanpassing van het lichaam aan herhaald gebruik. Ontwenningsverschijnselen kunnen optreden wanneer een dosis te snel wordt verlaagd of de behandeling wordt gestopt. Lichamelijke afhankelijkheid kan ook ontstaan wanneer de behandeling precies volgens voorschrift wordt gevolgd.
- Bij verslaving is sprake van een patroon met bijvoorbeeld verminderde controle en voortgezet gebruik ondanks aanzienlijke schade. Lichamelijke afhankelijkheid op zichzelf betekent niet dat er sprake is van verslaving.
Er is geen vast aantal doses of algemeen geldend tijdstip waarop verslaving begint. De dosis, de gebruiksduur, andere middelen en iemands gezondheid en omstandigheden beïnvloeden het risico. De voorschrijver moet de voordelen en nadelen van voortgezet gebruik beoordelen, waaronder de vraag of de oorspronkelijke klachten effectief worden behandeld.
Signalen die aanleiding zijn om het medicatiegebruik te bespreken
Neem contact op met de voorschrijver als u meer inneemt dan afgesproken, eerder door uw voorraad heen bent, de medicatie van iemand anders gebruikt, het gevoel heeft uw gebruik niet onder controle te kunnen houden of doorgaat ondanks valpartijen, verminderde rijvaardigheid of andere schade. Nieuwe angst- of slaapproblemen tussen de doses kunnen verschillende verklaringen hebben, waaronder ontwenning of terugkeer van de oorspronkelijke aandoening. Een professionele beoordeling is nuttiger dan proberen uzelf met een checklist te diagnosticeren.
Bijwerkingen en gevaarlijke combinaties
Slaperigheid, duizeligheid, zwakte en geheugen- of coördinatieproblemen kunnen ook bij gebruik volgens voorschrift optreden. Meld bijwerkingen die het dagelijks leven belemmeren. Bestuur geen voertuigen en bedien geen machines als uw functioneren verminderd is. Bij ouderen en mensen met ademhalingsstoornissen kan extra voorzichtigheid nodig zijn.
Alcohol, opioïden en andere sederende geneesmiddelen kunnen het risico op diepe sedatie en een gevaarlijk trage ademhaling verhogen. Vermijd alcohol wanneer u lorazepam gebruikt en vertel alle betrokken behandelaars welke geneesmiddelen en middelen u gebruikt. Neem niet zonder advies een slaaptablet of een ander kalmerend middel erbij om klachten te beheersen.
Bel de hulpdiensten bij een trage of abnormale ademhaling, een collaps, een epileptische aanval of wanneer iemand moeilijk wakker te krijgen is. Vraag bij een vermoedelijke overdosis onmiddellijk advies aan een vergiftigingeninformatiedienst of een medische spoeddienst, ook als er nog geen ernstige symptomen zijn. Houd de medicijnverpakking bij de hand en volg de instructies van de meldkamer.
Veilig stoppen met lorazepam
Stop bij regelmatig gebruik van lorazepam niet plotseling en verlaag de dosis niet sterk zonder medische begeleiding. Ontwenning van benzodiazepinen kan gepaard gaan met angst, slapeloosheid, trillen en veranderingen in de waarneming; ernstige reacties kunnen epileptische aanvallen of een delier omvatten. Deze symptomen bewijzen niet dat iemand een verslaving heeft.
Het afbouwen moet met de voorschrijver worden afgesproken en worden aangepast aan de reactie erop. Relevante factoren zijn de huidige dosis, de duur van de behandeling, eerdere problemen bij het afbouwen, andere geneesmiddelen en de aandoening die wordt behandeld. Er is geen enkel schema dat voor iedereen geschikt is, en het is niet betrouwbaar te voorspellen op welke dag de ontwenning voorbij zal zijn.
Vertel de behandelaar over nieuwe of verergerende klachten tijdens het afbouwen. Deze kan beoordelen of sprake is van ontwenning, terugkeer van angst of slapeloosheid, of andere mogelijke oorzaken, en het plan vervolgens aanpassen. Het moet duidelijk zijn met wie u tussen afspraken door contact kunt opnemen. Ernstige symptomen of directe zorgen over de veiligheid vereisen een spoedbeoordeling.
Behandeling wanneer het gebruik problematisch is geworden
De zorg kan bestaan uit een medicatiebeoordeling, begeleide dosisaanpassingen wanneer dat passend is, psychologische ondersteuning en behandeling van het oorspronkelijke angst- of slaapprobleem. Mensen die meerdere middelen gebruiken of ernstige medische of psychiatrische complicaties hebben, kunnen een intensievere behandelsetting nodig hebben. Residentiële behandeling is na beoordeling een mogelijke optie, geen automatische vereiste bij lichamelijke afhankelijkheid.
Steun van vertrouwde personen kan helpen, met instemming van de betrokkene, maar herstel is niet afhankelijk van een bepaalde gezinssamenstelling. Praktische hulp bij afspraken, een schriftelijk medicatieplan en communicatie zonder oordeel kunnen het gemakkelijker maken om zorg te benutten.
