Seksueel genot kan voor sommige mensen ontspannend of emotioneel betekenisvol zijn. Anderen merken weinig verandering of ervaren gemengde gevoelens of spanning. Deze ervaringen verschillen per persoon. Orgasme, masturbatie en seks met een partner zijn geen erkende behandelingen voor depressie en mogen niet worden voorgesteld als vervanging voor passende zorg.
Depressie kan invloed hebben op interesse, energie, plezier, concentratie en relaties, waaronder seksueel welzijn. Veranderingen in het seksueel functioneren kunnen op hun beurt belastend zijn. Om die samenhang te begrijpen, hoeft seksuele activiteit niet als een geneesmiddel of een verplichting te worden beschouwd.
Een tijdelijke stemmingsverandering is geen behandeleffect
U beter voelen na een plezierige ervaring is iets anders dan aantonen dat die activiteit een depressieve stoornis behandelt. Onderzoeken naar seksuele tevredenheid en stemming kunnen verbanden vinden, maar daarmee staat niet automatisch vast wat oorzaak en wat gevolg is. De algemene gezondheid, de kwaliteit van de relatie, geneesmiddelen en andere omstandigheden kunnen op beide van invloed zijn.
Beschrijvingen van hormonen of neurotransmitters die tijdens seksuele activiteit vrijkomen, tonen niet aan dat een orgasme depressie verhelpt, voorkomt of een betrouwbaar therapeutisch effect heeft. Een biologische verklaring kan overtuigend klinken zonder de klinische vraag te beantwoorden.
Er is geen voorgeschreven hoeveelheid seks
Seksuele interesses, frequentie en voorkeuren verschillen. Iemand kan behoefte hebben aan intimiteit met een partner, masturbatie, niet-seksuele genegenheid of helemaal geen seksuele activiteit. Geen van deze keuzes op zichzelf bepaalt of iemand psychisch gezond of ziek is. Seksuele activiteit moet een vrije keuze zijn, met toestemming die op elk moment kan worden ingetrokken.
U bent uw partner geen seks verschuldigd om diens stemming te verbeteren, en u hoeft geen orgasme te krijgen om uw eigen stemming te verbeteren. Prestatiedruk kan een toch al moeilijke periode extra belastend maken. Als er in een relatie sprake is van dwang of angst, is vertrouwelijke individuele ondersteuning passender dan het probleem te benaderen als een behoefte aan meer intimiteit.
Wanneer depressie het seksueel welzijn beïnvloedt
Als u veranderingen in verlangen, opwinding of orgasme wilt bespreken, kan een behandelaar kijken naar depressieve klachten, lichamelijke gezondheid, geneesmiddelen en de omstandigheden binnen uw relatie. Sommige antidepressiva kunnen het seksueel functioneren beïnvloeden. Stop niet plotseling met een voorgeschreven behandeling; bespreek de verandering met de voorschrijver en overleg over mogelijke opties.
Een gesprek met uw partner kan helpen als de relatie veilig is: “Ik vind onze verbondenheid belangrijk, maar mijn energie en verlangen zijn veranderd. Kunnen we afspreken hoe we zonder druk contact met elkaar kunnen houden?” Een gekwalificeerde seksuologisch therapeut kan zinvol zijn bij aanhoudende seksuele zorgen, waar nodig naast zorg voor depressie.
Na de bevalling
Een postnatale depressie vraagt om passende beoordeling en behandeling. Een orgasme voorschrijven of iemand aanmoedigen om weer seks te hebben voordat diegene dat zelf wil, is geen passende aanpak. Herstel na de bevalling, pijn, vermoeidheid, de belasting van het voeden en veranderingen in de relatie verdienen individuele aandacht.
Bespreek aanhoudende somberheid, verlies van plezier of moeite om het dagelijks leven aan te kunnen met een zorgverlener in de geboortezorg of de eerstelijnszorg. Ernstige verwardheid, ongewone overtuigingen, hallucinaties of sterke onrust na de bevalling vereisen een spoedbeoordeling. Bij onmiddellijk gevaar voor de ouder of de baby is spoedeisende hulp nodig.
Wat helpt wel bij depressie?
De behandeling hangt af van de klachten, de ernst ervan, eerdere zorg en persoonlijke voorkeuren. Mogelijkheden zijn onder meer wetenschappelijk onderbouwde psychologische behandelingen en, wanneer passend, medicatie. Praktische ondersteuning bij slaap, dagelijkse activiteiten en sociaal contact kan deel uitmaken van een breder plan. De NHS-gids voor de behandeling van depressie licht gangbare mogelijkheden toe.
Een plezierige activiteit kan een plek in uw leven hebben zonder als remedie te worden aangeprezen. Als seksuele activiteit dwangmatig aanvoelt, schade veroorzaakt, herhaaldelijk botst met uw eigen doelen of uw enige manier wordt om met moeilijkheden om te gaan, bespreek die ervaring dan zonder schaamte met een gekwalificeerde professional. Alleen de frequentie of morele afkeuring is geen basis om een stoornis vast te stellen.
Wanneer hulp zoeken
Maak een afspraak voor een beoordeling als somberheid, verminderde interesse of andere klachten aanhouden of het dagelijks leven belemmeren. U kunt tijdens dezelfde afspraak ook seksuele zorgen bespreken; dat zijn volwaardige gezondheidsonderwerpen. Zoek zo snel mogelijk crisishulp als u gedachten aan zelfdoding of zelfbeschadiging heeft. Bij onmiddellijk gevaar of als u uw eigen veiligheid niet kunt waarborgen, moet u de lokale hulpdiensten inschakelen.
