Misbruik van amfetaminen is de laatste tijd wereldwijd een belangrijk gezondheidsprobleem geworden. Zowel voorgeschreven als illegale amfetaminen hebben een sterk verslavend potentieel en kunnen bij veelvuldig misbruik zeer ontwrichtend zijn. Langdurig misbruik van deze middelen blijkt ernstige problemen te kunnen veroorzaken, zoals schade aan hart en bloedvaten, paranoia, angst, ondervoeding en blijvende veranderingen in de hersenen.
Inzicht in de gevaren van misbruik van amfetaminen helpt om de signalen van verslaving te herkennen, zodat mensen begrijpen wanneer zij hulp moeten zoeken en deze gevaarlijke gewoonte kunnen stoppen voordat het te laat is.
Hoe amfetaminen het menselijk lichaam precies kunnen beïnvloeden, hangt af van verschillende factoren, zoals:
- De hoeveelheid ingenomen amfetaminen
- De sterkte van de dosis
- Of het middel samen met andere middelen is ingenomen
- De lichamelijke gesteldheid en algemene gezondheid van de gebruiker
- De individuele reactie van het lichaam op het middel
Enkele veelvoorkomende gevaren waarmee gebruikers waarschijnlijk te maken krijgen als zij langdurig amfetaminen blijven misbruiken, zijn:
Slaapproblemen
Amfetaminen staan er niet alleen om bekend dat ze meer energie geven, maar ook dat ze slaap en slaperigheid verminderen. Dit is een van de redenen waarom deze middelen zo populair zijn bij mensen die de hele nacht wakker willen blijven, zoals vrachtwagenchauffeurs en mensen die nachtdiensten werken. Tegelijkertijd spreken amfetaminen ook uitgaanders aan die voor hun plezier de hele nacht alert en actief willen blijven.
Het is echter belangrijk om te onthouden dat aanhoudend misbruik van amfetaminen vaak tot ernstig slaaptekort kan leiden. Slaaptekort kan niet alleen het dagelijks functioneren bemoeilijken, maar ook de stemming veranderen en al snel de lichamelijke gezondheid beïnvloeden.
Verminderde mentale prestaties
Zoals hierboven vermeld, kan langdurig gebruik van amfetaminen de slaap verstoren. Dit ernstige slaaptekort kan soms ook leiden tot slechtere mentale prestaties. Dat is ironisch, gezien het aantal mensen dat deze middelen misbruikt om zich sneller op examens te kunnen voorbereiden.
Dit cognitief stimulerende effect, dat vaak aan amfetaminegebruik wordt toegeschreven, wordt echter al snel tenietgedaan door slaapgebrek. Slaap speelt namelijk een essentiële rol bij het vastleggen van herinneringen, en zonder slaap kan het leervermogen ernstig worden belemmerd.
Snel spreken
Snel spreken of spreekdrang is vaak een symptoom van een onderliggende psychiatrische aandoening, zoals schizofrenie of een bipolaire stoornis. Soms houdt het echter ook verband met het gebruik van amfetaminen. Hoewel veel mensen dit middel misbruiken omdat zij denken dat het hun mentale en sociale functioneren verbetert, wijst onderzoek erop dat het ook het spreken versnelt, ten koste van de nauwkeurigheid. Daardoor kunnen mensen die onder invloed zijn van amfetaminen vaak irritatie oproepen in sociale situaties, onophoudelijk praten en moeite hebben met alledaagse gesprekken.
Angst en stemmingswisselingen
Misschien wel de meest genoemde reden voor misbruik van amfetaminen is dat ze de stemming tijdelijk kunnen verbeteren. Dit schijnbare voordeel heeft echter een keerzijde: er volgt vaak een terugslag die gepaard gaat met depressieve gevoelens. Ook is de kans groot dat misbruik van amfetaminen iemand die al slecht gehumeurd is, angstiger en prikkelbaarder maakt. Sommige gebruikers melden na gebruik ook paranoia, waanideeën en chronische vermoeidheid.
Bloedoverdraagbare infecties
Een van de minder bekende gevaren van misbruik van amfetaminen is het risico op bloedoverdraagbare ziekten, zoals hepatitis B en C, hiv/aids en tetanus. Deze ziekten komen vooral voor bij mensen die deze middelen bij voorkeur in hun aderen injecteren en regelmatig naalden met anderen delen.
Overdosis amfetamine
Een van de meest angstaanjagende langetermijngevaren van amfetaminemisbruik is een overdosis, die dodelijk kan zijn als niet op tijd hulp wordt gezocht. Hieronder staan enkele symptomen van amfetamine-intoxicatie waarop u moet letten als u een overdosis vermoedt.
- Pijn op de borst
- Psychose
- Beroerte
- Bewustzijnsverlies
- Gevaarlijk hoge bloeddruk
- Hartinfarct
Afhankelijkheid van en verslaving aan amfetamine
Chronisch gebruik van amfetaminen kan snel tot tolerantie en afhankelijkheid leiden. De drempel voor deze afhankelijkheid verschilt per gebruiker. Daardoor is het moeilijk om een specifieke hoeveelheid of gebruiksduur vast te stellen die tot verslaving zou leiden. Toch kan afhankelijkheid van amfetamine bij iedereen ontstaan, ongeacht of iemand het op advies van een arts of recreatief gebruikt.
Afhankelijkheid van amfetamine wordt als gevaarlijk beschouwd omdat deze vaak samengaat met tolerantie. Tolerantie houdt in dat de dosis van een middel steeds wordt verhoogd om dezelfde roes te ervaren. Door deze tolerantie blijven gebruikers ondanks de bijwerkingen amfetaminen misbruiken, wat uiteindelijk tot verslaving leidt. Zo belanden zij in een vicieuze cirkel: ze willen vanwege de bijwerkingen stoppen met amfetaminen, maar zodra ze stoppen ontstaan ontwenningsverschijnselen die hen dwingen deze stimulerende middelen opnieuw te gebruiken.
Als de bijwerkingen van amfetamine uw leven of dat van uw naaste bemoeilijken, is stoppen essentieel. Dat is echter gemakkelijker gezegd dan gedaan, omdat de meeste chronische gebruikers die regelmatig amfetaminen misbruiken eraan verslaafd zijn. In zulke omstandigheden is deelname aan een verslavingsbehandeling van essentieel belang om de regie over uw leven terug te krijgen en het herstel te beginnen. Voor de beste kans op succes moet een specialist in verslavingsbehandeling na een gedegen beoordeling een individueel behandelplan opstellen. Op basis van deze beoordeling kan worden bepaald welk zorgniveau u of uw naaste nodig heeft, afhankelijk van de behoeften en de ernst van de verslaving.
In het algemeen bieden behandelcentra de volgende programma’s aan om cliënten te behoeden voor de gevaren van misbruik van amfetaminen voordat het te laat is:
Residentiële behandeling
Bij een residentiële behandeling verblijven cliënten gedurende het hele programma in een residentieel behandelcentrum voor verslaving. Dit zorgniveau kent verschillende intensiteiten, afhankelijk van de individuele behoeften. Het grootste voordeel van een residentiële behandeling is dat deelnemende cliënten onder 27/7 medisch toezicht staan en altijd psychologische ondersteuning kunnen krijgen wanneer dat nodig is.
Ambulante behandeling
Ambulante programma’s zijn vooral nuttig voor mensen die vanwege dagelijkse verplichtingen niet aan een residentieel programma kunnen deelnemen, of die een minder ernstige verslaving hebben die goed zonder opname kan worden behandeld. Binnen dit behandelplan blijven cliënten thuis wonen, met een sterk ondersteunend netwerk, en gaan zij meerdere keren per week naar het behandelcentrum voor therapie en begeleiding.
De intensiteit van ambulante programma’s varieert. Deeltijdbehandeling in een ziekenhuis is het intensiefste programma en omvat tot 20 uur behandeling per week. Andere, minder intensieve behandelplannen vragen mogelijk slechts enkele uren therapie per week.
Gedragstherapie
Gedragstherapie is een van de belangrijkste onderdelen van de behandeling van amfetamineverslaving en kan verschillende vormen aannemen. Enkele van de meest gebruikte vormen zijn:
- Motiverende gespreksvoering
Deze aanpak is ontwikkeld om de motivatie van de cliënt te vergroten om te stoppen met het problematische middel en een positieve verandering in het leven aan te brengen. Tijdens de sessie onderzoekt de cliënt samen met een begeleider op welke gebieden verandering nodig is. Vervolgens stellen zij een plan op om doelen te bepalen en in behandeling te gaan om die te bereiken.
- Contingentiemanagement
Deze aanpak gebruikt positieve bekrachtiging in de vorm van tegoedbonnen of tastbare goederen om cliënten te motiveren tot herstel. Deze beloningen worden gegeven wanneer een cliënt een positieve gedragsverandering laat zien.
- Community Reinforcement Approach
Deze multidimensionale aanpak wordt vaak samen met contingentiemanagement gebruikt om cliënten te helpen naar volledig herstel te streven. Onderdelen zijn relatiebegeleiding, analyse van het amfetaminegebruik, training in werkvaardigheden en loopbaanbegeleiding.
- Cognitieve gedragstherapie (CGT)
Deze kortdurende therapie is doelgericht en wordt vaak afgestemd op de individuele behoeften van de cliënt. CGT helpt mensen met een amfetamineverslaving om alle negatieve gedachten en niet-helpende gedragingen die hun verslaving mogelijk in stand houden, te herkennen en te veranderen. Bovendien helpt deze therapie hen om functionelere en gezondere manieren te ontwikkelen om met de wereld om hen heen om te gaan.
Als u of een naaste al lange tijd worstelt met een aanhoudende amfetamineverslaving en van de bijwerkingen ervan af wil, kan een behandelcentrum voor verslaving helpen. Neem vandaag nog contact op met een behandelcentrum en zet de eerste stap op weg naar herstel.
