Het kan moeilijk zijn om te weten wat je moet doen als je een band hebt met iemand met een stoornis in het gebruik van alcohol (AUD). Je wilt stress en frustratie verminderen, je naaste ondersteunen en tegelijkertijd voor jezelf zorgen. Misschien heb je het gevoel dat je niets kunt veranderen.
Jij bent de enige die het huidige verloop van jouw contact met iemand met een stoornis in het gebruik van alcohol (AUD) kan veranderen.
Door je houding en aanpak te veranderen , kun je het probleem in een ander perspectief plaatsen, zodat het niet langer je gedachten en je leven beheerst. Het besef dat je deze verandering zelf kunt maken, kan in zekere zin bevrijdend zijn.
Hieronder staan enkele eenvoudige dingen die je kunt doen om de stress te verminderen en, in bepaalde situaties, je naaste beter te ondersteunen bij de eerste stappen naar herstel.
Eerst iets over de terminologie: hoewel ‘alcoholist’ een veelgebruikte term is, raden de National Institutes of Health (NIH) de formulering ‘persoon met een stoornis in het gebruik van alcohol’ aan, omdat die nauwkeuriger is en stigmatisering vermindert.
De term ‘stoornis in het gebruik van alcohol’ (AUD) verwijst naar een medische aandoening die licht, matig of ernstig kan zijn.
Laat je schuldgevoel los
Het komt vaak voor dat iemand met AUD de omgeving of anderen, waaronder familie en vrienden, de schuld probeert te geven van de alcoholverslaving. ‘Ik drink alleen maar door jou…’ is iets wat zij vaak zeggen.
Ga daar niet in mee. Als je naaste daadwerkelijk verslaafd is aan alcohol, zal die drinken, ongeacht wat je zegt of doet. Het komt niet door jou.
Vat niet alles persoonlijk op.
Het is begrijpelijk dat je leugens en niet-nagekomen beloften persoonlijk opvat wanneer iemand met een alcoholprobleem en een verslaving zegt nooit meer alcohol te zullen drinken , maar vervolgens weer evenveel drinkt als voorheen. Misschien denk je: ‘Als die echt van me hield, zou die niet tegen me liegen.’
Als je naaste echter afhankelijk is geworden van alcohol, kan de hersenchemie zo veranderd zijn dat sommige beslissingen ook voor diegene zelf als een totale verrassing komen. Mogelijk heeft diegene de eigen keuzes niet meer in de hand.
Herken wanneer het tijd is om een stap terug te doen.
De meeste familieleden van mensen met een alcoholverslaving proberen alles wat ze kunnen om hun dierbare te laten stoppen met drinken. Helaas voelen die familieleden zich daardoor vaak alleen en gefrustreerd.
Je kunt jezelf ervan overtuigen dat er toch iets moet zijn wat je kunt doen. Maar hoe hard je ook probeert, je zult het drinkgedrag van de ander nooit kunnen beheersen.
Je kunt grenzen stellen aan hoe je omgaat met de gevolgen van drinken wanneer er geen noodsituatie is, maar onthoud iemand nooit hulp bij een medische crisis of acuut gevaar. Bewusteloosheid, moeilijk wakker worden, een trage of afwijkende ademhaling, epileptische aanvallen of direct gevaar vereisen spoedeisende hulp.
Als vrienden of familieleden steeds te hulp schieten om iemand uit de problemen te ‘redden’, kan dat ertoe leiden dat diegene het zoeken naar behandeling uitstelt.
Voor mensen die geven om iemand met een verslaving is het moeilijk om aan de zijlijn te staan en te zien hoe het misgaat. Het kan lastig te aanvaarden zijn dat niets doen soms hun belangrijkste bijdrage is wanneer hun naaste door middelenmisbruik wordt aangehouden voor rijden onder invloed, een baan verliest of in de gevangenis belandt.
Je hoeft geen ramp te veroorzaken of af te wachten voordat je ondersteuning zoekt. Bedenk welke grenzen je wilt stellen wanneer iedereen veilig is en schakel zo nodig gekwalificeerde behandelaren of crisisdiensten in.
Erken dat hulp van buitenaf nodig zal zijn.
Middelenmisbruik is een primaire, progressieve en chronische ziekte die in sommige gevallen dodelijk kan zijn. Je naaste zal vrijwel zeker hulp van buitenaf nodig hebben, ongeacht jouw ervaring of vaardigheden.
Bedenk dat iemand met een alcoholverslaving meestal verschillende fasen doorloopt voordat die bereid is te veranderen.
Alles wat je doet om iemand te ‘helpen’ stoppen, zal vrijwel altijd op weerstand stuiten zolang diegene nog niet overweegt te stoppen.
Het is belangrijk om te onthouden dat het niet jouw taak is om de AUD van je naaste ‘op te lossen’. Je houdt nu eenmaal van iemand die vrijwel zeker professionele hulp nodig zal hebben om de gezondheid te herstellen. Het is de verantwoordelijkheid van diegene, niet die van jou, om dit aan te pakken.
Gesprekstherapie, medicatie en lotgenotengroepen zijn mogelijkheden voor de behandeling van AUD.
Onacceptabel gedrag accepteren is geen optie
Het accepteren van ongewenst gedrag begint vaak met een klein incident dat je afdoet met: ‘Die had gewoon te veel gedronken.’ Maar de volgende keer kan het gedrag iets erger zijn en daarna verder verslechteren. Na verloop van tijd merk je misschien dat je steeds meer ongewenst gedrag accepteert. Voor je het beseft, kun je in een relatie terechtkomen waarin ernstig misbruik of mishandeling plaatsvindt.
Misbruik en mishandeling mogen nooit worden getolereerd. Je hoeft slecht gedrag in je leven niet te verdragen. Je hebt verschillende mogelijkheden.
Als je kinderen hebt, is het ook essentieel hen tegen schadelijk gedrag te beschermen. Accepteer geen kwetsende of kleinerende opmerkingen tegen hen. Zulke opmerkingen kunnen langdurige gevolgen hebben voor de psychische gezondheid van een kind.
Bescherm je kinderen en wees niet bang hen uit de buurt te houden van iemand die drinkt en zich niet aan jouw regels houdt. Opgroeien in een gezin met alcoholverslaving kan levenslange sporen nalaten.
Stel realistische doelen voor jezelf.
Wat in andere omstandigheden een redelijke verwachting lijkt, kan bij iemand met een verslaving volkomen onrealistisch zijn. Misschien geloof je je naaste wanneer die jou en zichzelf belooft nooit meer een druppel alcohol aan te raken.
Maar voor iemand met een alcoholverslaving kan die verwachting onrealistisch zijn. Het kan onredelijk zijn om eerlijkheid te verwachten van iemand die niet eerlijk tegen zichzelf kan zijn.
Richt je aandacht op het heden.
Bij het omgaan met alcoholverslaving in de familie is het belangrijk je aandacht op de huidige situatie te richten. Alcoholverslaving is een ziekte die met de tijd verergert. De ziekte blijft niet lang op hetzelfde niveau, maar wordt erger totdat de persoon met het alcoholprobleem hulp zoekt.
Laat teleurstellingen en mislukkingen uit het verleden je huidige keuzes niet bepalen: de omstandigheden zijn waarschijnlijk veranderd.
Maak het voortzetten van het gedrag niet mogelijk.
In de verslavingszorg bestaat het stereotiepe beeld van iemand die de verslaving ontkent en roept: ‘Ik heb geen probleem, dus vertel het aan niemand!’ Iemand met AUD wil meestal niet dat anderen weten hoeveel alcohol die drinkt, omdat zij dan misschien zouden willen helpen.
Als familieleden proberen te ‘helpen’ door het drinken van hun naaste te verdoezelen en er excuses voor te bedenken, houden ze de ontkenning juist in stand. Daarmee maken ze het gedrag alleen maar mogelijk. De beste aanpak is om het probleem open en eerlijk te bespreken.
Wanneer goedbedoelende naasten proberen te ‘helpen’, doen ze vaak uiteindelijk iets waardoor iemand met een alcoholverslaving op dezelfde schadelijke weg kan doorgaan. Zorg ervoor dat je de ontkenning niet versterkt en niet verhindert dat diegene de onvermijdelijke gevolgen van het eigen gedrag onder ogen ziet.
Wat gebeurt er als je het gedrag mogelijk blijft maken ? Het precieze antwoord hangt af van de omstandigheden, maar meestal gebeuren er twee dingen: de persoon ervaart nauwelijks de pijnlijke gevolgen en de aandacht wordt afgeleid van het eigen handelen.
Als je naaste na het drinken bewusteloos raakt, behandel dit dan als een mogelijke alcoholvergiftiging. Bel het lokale alarmnummer, blijf bij diegene en controleer de ademhaling. Als diegene bewusteloos is maar normaal ademt, leg de persoon dan op de zij; als de ademhaling niet normaal is, begin dan met reanimeren volgens de instructies van de meldkamer.
Laat een bewusteloze persoon niet buiten, alleen of in bed achter om de roes uit te slapen en stel hulp niet uit om diegene een lesje te leren. Bespreek de gevolgen van het drinken en toekomstige grenzen nadat het acute gevaar is verholpen.
Met andere woorden: de aandacht verschuift van jouw reactie naar het gedrag van je naaste. Diegene zal zich pas genoodzaakt voelen te veranderen na zelf de pijnlijke gevolgen te hebben ervaren.
Vanwege de gevolgen die het gedrag met zich meebrengt, kun je besluiten geen tijd meer door te brengen met de persoon met een alcoholverslaving. Die keuze is niet wreed of onaardig. Het is een manier om jezelf te beschermen.
Het is niet jouw verantwoordelijkheid om het drinkgedrag van je naaste ‘op te lossen’. Door mogelijke gevolgen niet weg te nemen, kun je iemand wel helpen om van de voorbeschouwingsfase naar de overwegingsfase van herstel te gaan.
Hoewel de overwegingsfase eindigt met het besluit om te veranderen, zijn er vaak nog andere stappen nodig voordat de verslaving onder controle is, zoals voorbereiding, actieve inzet en later het vasthouden van veranderingen en omgaan met terugval.
Stel het zoeken naar hulp voor jezelf niet uit.
Hulp zoeken voor een naaste kan beangstigend lijken als je het probleem lange tijd hebt proberen te verbergen en er niet openlijk over hebt gesproken. Het is ook essentieel dat jij de hulp krijgt die je nodig hebt. Zoek steun bij vrienden en familie en raadpleeg zo nodig een professional in de geestelijke gezondheidszorg om je stress en je ervaringen te bespreken.
Als iemand in je leven een alcoholprobleem heeft, kan een lotgenotengroep zoals Al-Anon Family Groups veel steun bieden.
De groep kan je aanmoediging en sociale steun bieden van anderen die soortgelijke ervaringen doormaken.
Samenleven met iemand die een alcoholverslaving ontkent, kan uitputtend en stressvol zijn. Diegene kan ontkennen een alcoholprobleem te hebben, schadelijk gedrag niet willen erkennen of oprecht geloven niet verslaafd te zijn aan alcohol. Toch heeft het alcoholprobleem waarschijnlijk een negatieve invloed op de gezondheid van die persoon en die van de naasten.
Hieronder vind je advies over enkele doeltreffende maatregelen en informatie waarmee je iemand kunt helpen die een alcoholverslaving ontkent.
- Verdiep je zo goed mogelijk in de klinische symptomen van alcoholverslaving.
- Praat open en duidelijk met de persoon over de alcoholverslaving.
- Bepaal je grenzen.
- Zorg ervoor dat je ook voor jezelf zorgt.
- Help de persoon om de benodigde medische zorg te krijgen.
Het kan moeilijk zijn als iemand om wie je geeft duidelijk riskant drinkt of drugs gebruikt, maar dit niet erkent of behandeling weigert. Mensen die hun probleem ontkennen, zien hun drinken waarschijnlijk niet als een probleem. Het kan helpen om de persoon inzicht te geven in de gevolgen van het gedrag en wat er kan gebeuren als diegene geen hulp zoekt. Verdiep je in de risico’s van schadelijk alcoholgebruik en in de mogelijkheden voor therapie en luxe verslavingsbehandeling, zodat je die informatie op het juiste moment op een vriendelijke en behulpzame manier met je naaste kunt delen. Het is essentieel te begrijpen waarom je naaste of vriend behandeling weigert. Mogelijke redenen zijn:
- Ontkenning
- De behandelkosten
- Schaamte en het stigma rond verslaving
Als je behandeling met je naaste hebt besproken en diegene weigert, kun je overwegen grenzen te stellen binnen jullie relatie. Ook als je naaste zegt geen verslavingsbehandeling te willen, kun je alvast behandelklinieken verkennen voor het geval diegene van gedachten verandert. Je kunt overwegen te zeggen dat je niet langer vanzelfsprekend excuses zult maken voor het gedrag dat voortkomt uit de alcoholverslaving, of besluiten niet meer naar het werk van je naaste te bellen om die ziek te melden (terwijl diegene een kater heeft door overmatig drinken). Formuleer duidelijke verwachtingen en grenzen, maar verbind er geen consequenties aan die je niet van plan bent door te voeren.
Zoek informatie en verdiep je in het onderwerp.
Kennis van patronen en gedrag kan je mentaal voorbereiden op het omgaan met de gevolgen van verslaving. Hoe meer je weet, hoe beter je voorbereid bent. We raden familieleden sterk aan om therapie te volgen of Al-Anon-bijeenkomsten bij te wonen om de stress te hanteren die gepaard gaat met de zorg voor een naaste met een alcoholverslaving.
Organiseer een interventie.
Dit kan een ingrijpende stap lijken, maar wanneer een specialist wordt betrokken en de interventie gestructureerd en beknopt wordt uitgevoerd, kan deze iemand helpen de verslaving niet langer te ontkennen. Betrek vrienden en familie die om de persoon geven, evenals een behandelaar die weet hoe iemand met een alcoholverslaving geholpen kan worden.
Verwijs naar een professional die kan helpen bij de drugsverslaving.
Na een mondelinge interventie is het een goed moment om een volgende stap te zetten en een naaste met een alcoholverslaving een vragenlijst of behandelmogelijkheden aan te bieden. Daarvoor zoek je een verslavingskliniek in de omgeving die verschillende diensten kan bieden, zodat je naaste de behandeling krijgt die nodig is voor een stabiel en nuchter leven in herstel.
Alcoholverslaving is een belangrijk gezondheidsprobleem van de 21e eeuw. Het heeft langdurige gevolgen voor veel organen, zoals de lever en de hersenen. Een tijdige, gerichte behandeling met effectieve detoxificatie onder medisch toezicht is de aangewezen weg om van alcoholverslaving af te komen.
Luxe behandelprogramma’s voor alcoholverslaving beschikken over veel deskundigheid op dit gebied. Dankzij het grote aantal medewerkers per patiënt kan iedere patiënt nauwlettend worden gevolgd. Veilige medische detoxificatie en behandeling van alcoholontwenningsverschijnselen worden aangeboden door enkele gerenommeerde behandelaren in het land.
Naast medische zorg van hoog niveau beschikken deze hoogwaardige voorzieningen over de faciliteiten van een vijfsterrenresort. Denk aan luxe privéaccommodatie, een zwembad, sauna, bubbelbaden, fitnessruimtes met eigen personal trainers en gastronomische maaltijden die door een chef worden bereid. Bekende personen, sporters, hooggeplaatste functionarissen en leidinggevenden kunnen tijdens hun verblijf voor verslavingsbehandeling in deze exclusieve voorzieningen absolute vertrouwelijkheid, geheimhouding en privacy genieten.
Als jij of een naaste een alcoholverslaving heeft, neem dan vandaag contact met ons op om de weg naar herstel van alcoholverslaving te beginnen.


