Het syndroom van Asperger is een oudere diagnostische term die in de huidige classificatiesystemen doorgaans onder autismespectrumdiagnoses valt. Sommige mensen gebruiken deze term nog voor zichzelf of hebben deze in eerdere dossiers staan. Hun voorkeur voor bepaalde bewoordingen moet worden gerespecteerd bij het uitleggen van de diagnostiek en ondersteuning die tegenwoordig beschikbaar zijn.
Autistische mensen verschillen in hun sterke kanten, ervaringen en ondersteuningsbehoeften. Het doel van de zorg is het ondersteunen van welzijn, autonomie, communicatie en dagelijks functioneren, en het aanpakken van bijkomende problemen. Een plan moet samen met de persoon worden opgesteld, zonder ervan uit te gaan dat één interventie voor iedereen geschikt is.
Diagnostiek en inzicht in behoeften
Bij uitgebreid diagnostisch onderzoek wordt gekeken naar de ontwikkelingsgeschiedenis, communicatie en sociale ervaringen, interesses en routines, verschillen in prikkelverwerking en het functioneren in verschillende omgevingen. Informatie uit de kindertijd of van iemand die de persoon kent, kan nuttig zijn wanneer die beschikbaar en passend is.
Bij de diagnostiek moet ook aandacht zijn voor lichamelijke gezondheid, slaap, leerbehoeften, ADHD, angst, depressie en andere mogelijke bijkomende aandoeningen. Een diagnose wordt niet gesteld op basis van een korte online test of één waargenomen gedraging.
Ondersteuning bij communicatie, prikkelverwerking en praktische zaken
Nuttige aanpassingen kunnen bestaan uit duidelijke schriftelijke informatie, voorspelbare afspraken, extra verwerkingstijd, rustigere omgevingen of aanpassingen aan verlichting en andere zintuiglijke prikkels. Welke aanpassingen passend zijn, hangt af van de persoon en moet samen met die persoon worden geëvalueerd.
Logopedie, ondersteuning bij dagelijkse activiteiten of hulp bij onderwijs, werk en dagelijkse taken kunnen passend zijn bij specifieke behoeften. Doelen moeten voor de persoon zelf betekenisvol zijn. Ondersteuning mag niet berusten op aannames over intelligentie, empathie of het vermogen om relaties aan te gaan.
Psychologische behandeling bij bijkomende problemen
Een autistisch persoon met angst, depressie of een andere psychische aandoening moet toegang hebben tot passende diagnostiek en behandeling. Psychologische therapie kan aanpassingen vereisen, zoals een concretere structuur, schriftelijk of visueel materiaal, regelmatige pauzes en aandacht voor communicatievoorkeuren.
De therapeut moet kennis hebben van autisme en van de aandoening die wordt behandeld. Met instemming van de persoon kan een vertrouwde ondersteuner helpen bij de uitvoering van het plan. Vooruitgang moet worden beoordeeld aan de hand van de doelen en problemen die voor de persoon van belang zijn.
De rol en beperkingen van medicatie
NICE raadt routinematig gebruik van antidepressiva voor de kernkenmerken van autisme bij volwassenen af, en raadt ook het gebruik van antipsychotica voor dat doel af. Een SSRI is daarom geen erkende behandeling voor het ‘syndroom van Asperger’ zelf.
Medicatie kan worden voorgeschreven voor een afzonderlijk beoordeelde aandoening, zoals depressie of ADHD, volgens de relevante richtlijnen en individuele behoeften. De voorschrijver moet het beoogde effect, de bijwerkingen en de controles toelichten. Wanneer ernstige lijdensdruk of gedrag risico’s met zich meebrengt, moet bij de beoordeling eerst worden gekeken naar pijn, omgevingsfactoren, communicatiebehoeften en andere mogelijke oorzaken; specialistisch advies kan nodig zijn.
Stop of wijzig voorgeschreven medicatie niet zonder dit met de voorschrijver te bespreken. Aanbevelingen voor volwassenen en kinderen verschillen. Ga er daarom niet van uit dat een behandeling die in de ene situatie geschikt is, dat ook in een andere situatie is.
Andere claims beoordelen
Wees voorzichtig met programma’s die genezing beloven of restrictieve diëten, hooggedoseerde supplementen, chelatietherapie of andere biomedische procedures aanbevelen voor de kernkenmerken van autisme. Een aannemelijke theorie of een persoonlijke getuigenis is onvoldoende bewijs voor een gunstig effect, en sommige interventies brengen aanzienlijke risico’s met zich mee.
Als een tekort aan voedingsstoffen of een andere medische aandoening wordt vastgesteld, moet daarvoor een behandeling worden ingezet op basis van de eigen indicatie. Vraag welk bewijs van toepassing is op de leeftijd en het specifieke probleem van de persoon, welke nadelige gevolgen mogelijk zijn en hoe het resultaat wordt geëvalueerd.
