Als u ooit hebt nagedacht over hoe een verraden hart kan herstellen, bent u ongetwijfeld bekend met verraad als een kwaadaardig monster dat erop uit is zijn slachtoffers te vernietigen. Het ondermijnt ons vertrouwen in anderen, ontneemt ons het beetje hoop dat ons op de been houdt en drijft ons de afzondering van eenzaamheid in. In die duisternis merken we dat onze waarneming tegelijkertijd afgestompt en verscherpt is. We worden als dieren in het nauw, blind voor alles wat positief is in onze omgeving, maar uiterst alert op elk gevaar dat in de schaduw schuilt.
Verraadtrauma is een vorm van trauma die verwijst naar de lichamelijke en emotionele klachten die ontstaan wanneer iemands vertrouwen wordt geschonden door een dierbare die men vertrouwt, een instelling, of binnen een intieme relatie. Verraadtrauma kan samengaan met andere vormen van trauma, zoals emotionele manipulatie, en kan leiden tot depressie en angst.
Verraadtrauma uit zich op verschillende manieren, maar omvat doorgaans kenmerken van een posttraumatische stressstoornis (PTSS), zoals:
- Opdringende mentale beelden, voorstellingen en gedachten
- Flashbacks van nachtmerries
- Vermijdingsgedrag
- Overmatige waakzaamheid (voortdurend controleren van uw omgeving op mogelijke gevaren)
- Prikkelbaarheid of woede-uitbarstingen
- Slapeloosheid
- Angstigheid
- Zich terugtrekken uit het sociale leven
- Emotionele afstandelijkheid
- Lichamelijke verschijnselen zoals migraine, spanningshoofdpijn en uitputting
Kenmerkend voor verraadtrauma zijn intense schaamtegevoelens die samenhangen met gekwetst of mishandeld zijn. Als u verraadtrauma hebt meegemaakt, kunt u daardoor het volgende ervaren:
- Schaamte, zelfverwijt en schuldgevoelens
- Depressie
- Problemen met zelfvertrouwen en eigenwaarde
- Negatieve gedachten over uzelf en anderen, zoals ‘Ik ben waardeloos’, ‘Iedereen is onbetrouwbaar’ of ‘Niemand is te vertrouwen’
- Onverwachte stemmingswisselingen
- Moeite met emotieregulatie
- Mensen die verraadtrauma hebben meegemaakt, hebben vaak moeite met het reguleren van hun emoties.
Daarnaast kunt u achterdochtig zijn en er overmatig op letten op wie u kunt vertrouwen. Dit leidt vaak tot het volgende:
- Een gebrek aan vertrouwen
- Moeite om relaties in stand te houden of mensen dichtbij te laten komen
- Problemen met intimiteit
- Moeite om te vertrouwen op uw eigen vermogen om goede beslissingen te nemen
- Mensen die het slachtoffer zijn geworden van verraad kunnen ook sociale vervreemding en angst ervaren.
Verder kunt u manieren hebben ontwikkeld om met het verraadtrauma om te gaan, waaronder:
- Dissociatie op momenten waarop u sterk getriggerd bent of u onveilig voelt
- Een gevoel van emotionele onthechting kan ertoe leiden dat sommige mensen zich tijdens een flashback afsluiten.
- Geheugenproblemen (bijvoorbeeld verstoorde herinneringen, onjuiste flashbacks)
- Negatieve copingmechanismen zoals eetbuien, middelenmisbruik enzovoort.
Triggers zijn geluiden, beelden, geuren en gevoelens die de traumatische gebeurtenis in herinnering brengen. Triggers van verraadtrauma kunnen verschillende vormen aannemen, afhankelijk van uw eigen ervaring.
Gerelateerd: Wat is de aanpassingsreactie bij trauma (fawning)?
Verraadtrauma kan worden geactiveerd wanneer de oorspronkelijke gebeurtenis in herinnering komt: wat er werd gedaan en gezegd, hoe u zich voelde en reageerde, enzovoort. De betrokken personen, bepaalde plaatsen of seizoenen of periodes van het jaar, en iemand tegenkomen die u aan de dader doet denken, zijn allemaal veelvoorkomende triggers van het trauma.
Mensen reageren vaak onbewust of zonder het te beseffen op herinneringen aan verraad. U kunt plotseling boos, defensief of angstig worden zonder helemaal te begrijpen waarom.
Hoe dan ook kan inzicht in mogelijke triggers van verraadtrauma u helpen om met uw gevoelens en emoties beter om te gaan.
Wat drijft mensen ertoe het vertrouwen dat anderen in hen hebben te schenden? Daarvoor zijn drie mogelijke verklaringen.
De eerste is een overmaat aan ambitie, lust, passie of hebzucht. Wanneer iemand de controle over deze ondeugden verliest, is diegene geneigd tot verraad. Mensen die verslaafd zijn aan drugs, bijvoorbeeld, zullen vertrouwen schenden omdat hun verslaving zo sterk is dat deze zwaarder weegt dan hun eventuele gevoel van verbondenheid, moraal of eerlijkheid. Het verlangen om rijk te zijn en een luxueus leven te leiden, kan iemand ertoe drijven te stelen, op te lichten of vertrouwelijke informatie te misbruiken. Een te sterke seksuele aantrekkingskracht kan een man er ook toe brengen zijn huwelijkstrouw te schenden.
Een tweede motivatie kan de overtuiging zijn dat verraad nodig is om een hoger doel te bereiken. In dat geval wordt verraad niet als iets negatiefs gezien, maar als een heilige daad. Iemand kan geloven dat verraad aanvaardbaar is om de ziel of het leven van een ander te redden.
Een derde verklaring kan zijn dat mensen graag laten zien hoe slim ze zijn. Sommige mensen vinden het prettig om met de gedachten van anderen te spelen en hun leven te manipuleren om chaos te veroorzaken.
Onvoldoende intimiteit of verbondenheid kan deze vroegere verlangens opnieuw aanwakkeren, met als gevolg een diep verlangen naar liefde dat binnen het huwelijk wordt vervuld.
Er zijn verschillende manieren waarop partners zichzelf beschermen, wat leidt tot een gevoel van tekort binnen het huwelijk.
1. U uit uw emoties niet om conflicten te voorkomen.
Soms kan een meningsverschil overweldigend zijn en aarzelt u om iets te zeggen dat uw partner zou kunnen kwetsen. Het onvermogen om gevoelens te uiten kan leiden tot gevoelens van vernedering, spijt of afwijzing. Daarom houdt u zich in en onderdrukt u uw emoties om conflicten te voorkomen.
Toenadering zoeken tot een ander en zorgen uitspreken kan hechtingsstress opnieuw activeren, waardoor terugtrekken veiliger voelt wanneer u bang bent voor de reactie van de ander.
2. U bewaart een veilige afstand om niet gekwetst of afgewezen te worden.
Als u als kind de overtuiging hebt geïnternaliseerd dat uw behoeften niet belangrijk zijn en u zich ongemakkelijk voelde om ze te uiten, kan dit leiden tot een blijvend patroon waarin u zich afsluit en uw gevoelens niet deelt.
U kunt afstandelijk en onthecht overkomen en communicatie afhouden om te voorkomen dat u wordt afgewezen vanwege uw gevoelens. Daardoor kunt u zich terugtrekken uit uw relatie en uzelf isoleren, terwijl u uw emoties binnenhoudt. Het kan riskant voelen om uw emoties met uw partner te delen.
Als uw emoties overweldigend worden, zoekt u mogelijk steun bij iemand anders die u misschien begrijpt. Vervolgens ontwikkelt u gevoelens voor deze ander, van wie u denkt dat die u begrijpt, waardoor uw relatie met uw huwelijkspartner wordt ondermijnd.
3. U voelt zich eenzaam en hebt een punt van hopeloosheid bereikt.
Wanneer u afstand hebt genomen van uw huwelijkspartner, is het uiteindelijke gevolg doorgaans een gevoel van isolement en wanhoop.
Naarmate uw verlangen naar een veilige verbinding sterker wordt, probeert u via iemand anders in uw behoeften te voorzien.
4. U wekt ten onrechte de indruk dat alles goed gaat, waardoor uw behoeften worden verwaarloosd.
Mogelijk bent u van uw partner vervreemd geraakt doordat u uw gevoelens niet hebt gedeeld. U begrijpt misschien niet waarom uw partner uw emoties niet opmerkt, terwijl u ze zelf terzijde hebt geschoven.
U kunt een sluimerende wrok koesteren jegens uw huwelijkspartner als de relatie alleen om de ander lijkt te draaien en niet om u. Wanneer de verbondenheid u overweldigt, kunt u niet meer horen hoe de ander de relatie ervaart. Het lijkt dan te gaan om de behoeften van de ander in plaats van die van u, waardoor u zich nog meer afsluit en wilt vluchten.
De relatie kan voelen alsof u tekortkomt, waardoor u elders een veiliger toevluchtsoord zoekt. U zegt misschien de juiste dingen om onenigheid te vermijden en de vrede te bewaren, maar diep vanbinnen blijven een verlangen naar intimiteit en een leegte bestaan, waardoor u ontevreden blijft over uw relatie.
5. U hebt onvervulde emotionele behoeften en een sterk verlangen naar liefde.
Wanneer u uzelf niet kunt uiten of geen toenadering tot uw partner kunt zoeken, is een affaire vaak een laatste keuze om uw onvervulde emotionele behoeften te vervullen.
Gerelateerd: Wat is intergenerationeel trauma?
Wanneer u zich verwaarloosd voelt en het u ten diepste aan zelfliefde ontbreekt, kunt u liefde buiten uzelf gaan zoeken, in de hoop die ene persoon te ontmoeten die uw onvervulde behoeften en verlangens zal compenseren.
Als u uw hele leven naar uw perfecte zielsverwant hebt gezocht, investeert u misschien alles in uw huwelijk om te ervaren hoe het is om geliefd te zijn. U kunt uw wensen en ambities op de ander projecteren, zelfs zo ver dat u uw eigen belangen opoffert en op uzelf gericht raakt, om de liefde te krijgen waarnaar u altijd hebt verlangd.
6. U offert uw identiteit en eigenwaarde op voor het huwelijk.
Soms kan het voelen alsof u aan ieders behoeften tegemoetkomt, totdat u beseft dat uw eigen behoeften niet worden vervuld en uw liefde verdwijnt, waarna u iemand buiten uw huwelijk probeert te vinden die kan voldoen aan uw behoeften.
Hoeveel u ook van uw partner houdt, u loopt het risico uzelf te verliezen in de zorg voor uw gezin of huwelijk. U onderdrukt uw wensen of geeft uzelf op vanuit de veronderstelling dat u gelukkig zult worden als u iedereen gelukkig maakt.
Uw afweer tegen het gevoel ongewenst te zijn, leidt ertoe dat u uzelf tekortdoet. U kunt het contact met uzelf verliezen en onzeker worden over uw wensen of over hoe u die binnen uw relatie kunt uiten. Daardoor gaat u er automatisch van uit dat uw huwelijkspartner in uw behoeften zal voorzien zonder dat u ze uitspreekt of uw diepste gevoelens deelt. Het gevolg is dat uw behoeften niet worden vervuld.
7. U wijst naar uw partner wanneer uw behoeften niet worden vervuld.
In werkelijkheid bent u het contact met uw ware zelf kwijt en kunt u zich niet uiten om uw behoeften vervuld te krijgen. In plaats daarvan richt u zich op de manier waarop uw huwelijkspartner daarin tekortschiet, waardoor u zich ongewenst en in de steek gelaten voelt.
8. U kunt uzelf of uw behoeften niet uiten.
Hoe meer u uw partner verwijt hoe u zich voelt, hoe verder u zich terugtrekt en hoe minder u uw wensen of gevoelens binnen het huwelijk deelt. Daardoor zoekt u de vervulling van uw wensen buiten uw huwelijk.
9. U wilt zich bevrijden van uw innerlijke leegte.
Vaak worden het verdriet en de wanhoop die gepaard gaan met het verdwijnen van liefde veroorzaakt door het ontstellende besef dat niet alleen uw partner, maar ook niemand anders die onvervulde verlangens of behoeften kan vervullen.
In plaats van de oorzaak van het verdriet aan te pakken, blijft de zoektocht naar liefde buiten de relatie doorgaan. Niets voelt ooit voldoende om de leegte en verlatenheid te vullen die een innerlijk kind dat liefde tekortkwam heeft achtergelaten.
Mensen die zijn verraden door hun geliefde vertonen symptomen die vergelijkbaar zijn met die na een traumatische gebeurtenis. Verraad gaat echter gepaard met een veel diepere pijn die, naast posttraumatische stresssymptomen, langdurige gevolgen kan hebben. Als u het slachtoffer bent geworden van verraad, vraagt u zich misschien af waarom deze pijn zo hevig en moeilijk te dragen is.
Om de diepte van uw verdriet en de ingrijpende invloed ervan op uw leven te begrijpen, kunt u stilstaan bij de volgende redenen waarom verraad zoveel pijn doet:
- Verraad is afhankelijk van de context. Wanneer iemand dichtbij u staat, lijkt verraad door die persoon hartverscheurender. U zou bijvoorbeeld niet dezelfde wanhoop ervaren als een collega tegen u liegt als wanneer uw echtgenoot dat doet. Wanneer iemand om wie u geeft en die u vertrouwt u kwetst, is het moeilijk om de gebeurtenis niet te veralgemeniseren en te vrezen dat andere vrienden en familieleden gemakkelijk hetzelfde kunnen doen. Deze overtuiging is verontrustend en kan uw vermogen om open en eerlijk tegenover anderen te zijn nadelig beïnvloeden.
- Verraad ondermijnt onze waarneming en instincten. We zijn gericht op verbondenheid en ergens bij horen. Nadat we een partner hebben gekozen en een emotionele band hebben opgebouwd, voelen we van nature dat die ons nooit zou kwetsen. Wanneer we worden verraden, komen onze intuïtie en ons oordeel over deze persoon ter discussie te staan. Het is beangstigend om het vertrouwen in uw instincten te verliezen.
- Verraad is een vreselijke ervaring. Niemand verwacht te worden verraden. U hebt een relatie omdat u gelooft dat uw partner te vertrouwen en betrouwbaar is en u geen kwaad zal doen. Wanneer verraad plaatsvindt, worden deze aannames in één seconde vernietigd, waardoor u uw kijk op uzelf, uw wereld, uw werkelijkheid en de mensen daarin opnieuw moet beoordelen.
- Verraad is verwarrend. Wanneer u zelf nooit het vertrouwen van een ander zou schenden en dit dus tegen uw principes ingaat, is het moeilijk te bevatten hoe iemand zoiets kan doen. Proberen het verraad van een ander te begrijpen is vermoeiend en kan ertoe leiden dat u denkt dat u er op de een of andere manier verantwoordelijk voor bent. Onze geest zoekt duidelijkheid en helaas leidt de kortste verklaring ertoe dat we onszelf beschuldigen of aan onszelf twijfelen, zelfs wanneer we geen schuld hebben.
- Verraad heeft een persoonlijke dimensie. Wanneer u bent verraden, wordt de situatie persoonlijk. Wanneer het iemand anders betreft, zoeken we allerlei redenen om het niet aan die persoon toe te schrijven. Hoewel irrationeel, heeft deze persoonlijke vertekening een functie. Bij intense pijn wil onze geest die snel begrijpen om het gevoel van veiligheid te herstellen. De gedachte is: als ik dit kan doorgronden, zal ik minder pijn voelen. Zonder een aannemelijke verklaring vallen we terug op het eenvoudigste antwoord: het moet iets met mij te maken hebben.
Er zijn verschillende vormen van verraad binnen relaties. Als uw huwelijkspartner u heeft verraden, vraagt u zich misschien af hoe u daarvan kunt herstellen en waarom het zoveel pijn doet.
Herstel is persoonlijk en de volgende mogelijkheden zijn geen verplichte stappen. Als er sprake is van mishandeling, intimidatie of dwingende controle, zoek dan vertrouwelijke ondersteuning en hulp bij het opstellen van een veiligheidsplan voordat u de situatie met uw partner bespreekt; u bent niet verantwoordelijk voor de mishandeling:
- Stel vast en erken dat er sprake is van verraad
- Benoem uw emoties
- Vermijd zelfverwijt.
- Neem een tijdje afstand
- Het is natuurlijk om te rouwen om het geschonden vertrouwen
- Weersta de neiging om direct te reageren
- Stel u kwetsbaar op bij iemand die u vertrouwt.
- Maak met onafhankelijke ondersteuning een herstelplan; betrek uw partner alleen als dat veilig is en u daar uit vrije wil voor kiest
- Sta stil bij uw behoeften en veiligheid zonder verantwoordelijkheid te nemen voor de mishandeling door een ander.
- Bespreek de relatie alleen met uw partner als dat veilig is en u daarvoor kiest
- Vergeving en verzoening zijn optioneel; geen van beide is nodig voor herstel
- Neem de tijd om na te denken over uw verdere leven
- Herstel uw vermogen om te vertrouwen.
- Hervind het vertrouwen in uzelf
- Zorg voor uzelf
Herstel na verraad kost tijd. Sommige mensen kiezen er uit vrije wil voor hun relatie te herstellen, terwijl anderen ervoor kiezen te vertrekken of afzonderlijk te herstellen. Vergeving, verzoening en gezamenlijke gesprekken zijn geen voorwaarden voor herstel. Als er sprake is van mishandeling, geef dan voorrang aan veiligheid en onafhankelijke ondersteuning.
Relatietherapie kan helpen wanneer beide partners uit vrije wil de relatie willen herstellen en er geen sprake is van mishandeling of dwingende controle. Relatietherapie met een mishandelende partner wordt niet aanbevolen, omdat wat tijdens gesprekken wordt gedeeld tot vergelding kan leiden en de verantwoordelijkheid bij de verkeerde persoon kan worden gelegd. Zoek eerst vertrouwelijke individuele ondersteuning of een hulpverlener voor huiselijk geweld om de veiligheid te beoordelen.
Mindfulness en individuele therapie kunnen u daarentegen helpen persoonlijk van dit trauma te herstellen en verder te gaan om in de toekomst gezonde relaties aan te gaan.
