Geschreven door: THE BALANCE
Medisch beoordeeld door Dr. Sarah Boss, MD
Laatst bijgewerkt:February 16, 2026
Feit gecontroleerd
Snelle samenvatting
  • Een gegeneraliseerde angststoornis, ook wel een piekerstoornis genoemd, is een stoornis waarbij de patiënt continu gespannen, zenuwachtig en angstig is.
  • Het is een aandoening waar een groot deel van de bevolking  in zijn of haar leven eens mee te maken krijgt.
  • Er wordt geschat dat 8% van de Nederlandse bevolking een gegeneraliseerde angststoornis krijgt.
Leestijd: 9 min

Een gegeneraliseerde angststoornis, ook wel een piekerstoornis genoemd, is een stoornis waarbij de patiënt continu gespannen, zenuwachtig en angstig is. Het is een aandoening waar een groot deel van de bevolking  in zijn of haar leven eens mee te maken krijgt. Er wordt geschat dat 8% van de Nederlandse bevolking een gegeneraliseerde angststoornis krijgt. Momenteel kampen zo’n 200.000 mensen met deze piekerstoornis. Kenmerkend is dat de stoornis meer bij vrouwe dan bij mannen lijkt voor te komen.

Iedereen is wel eens gespannen of maakt zich weleens zorgen om dingen in het leven. Bij een gegeneraliseerde angststoornis is deze angst veel intenser en houdt langer aan. Bij deze stoornis is het individu continu gespannen en piekeren over verschillende aspecten van zijn of haar leven. Zo kun je je zorgen maken om geld, het ontstaan van ziekte, jouw werk of woonsituatie.

Bij een gegeneraliseerde angststoornis is er niet direct een aanleiding voor het piekeren of de angst. Je bent bijvoorbeeld bang jouw baan of inkomen te verliezen, zonder dat hier aanleiding voor is. Ook kan het voorkomen dat je bang bent dat jouw naasten iets overkomt, zonder dat zij zich op dit moment in gevaar zijn.

Een gegeneraliseerde angststoornis kind uit zich hetzelfde als bij volwassenen. De angst voelt het individu zowel mentaal als fysiek. Hij of zij kan de angst niet onder controle houden en voelt zich voortdurend rusteloos. Ook is het bij de gegeneraliseerde angststoornis vaak zo dat het individu ‘s nachts lang ligt te piekeren. Het individu is in zijn of haar hoofd erg druk met het verwerken van alle informatie, en alle mogelijke situaties te evalueren. De angst uit zich echter ook lichamelijk. Zo kan het individu last krijgen van lichamelijke symptomen die men bij stress ervaart.

Hoe een gegeneraliseerde angststoornis precies ontstaat is niet duidelijk. De schatting is dat de aandoening voor zo’n 30% erfelijk is. Of iemand, waarbij erfelijkheid van een gegeneraliseerde angststoornis van toepassing is, ook daadwerkelijk te maken krijgt met deze aandoening, is afhankelijk van een aantal andere factoren. Dit kunnen factoren zijn als negatieve ervaringen, trauma’s, en overbezorgdheid van ouders in de kindertijd.

Aan de angststoornis ligt een malfunctie in het GABA systeem ten grondslag. De functie van het GABA systeem is om de hersenen als het ware te kalmeren wanneer er sprake is van ongewone activiteit. Het inhibeert dan signalen die tussen neuronen worden uitgewisseld. Hierdoor piekeren mensen zonder een gegeneraliseerde angststoornis niet te lang zonder dat er een aanleiding voor is. Wanneer het GABA systeem echter niet zijn werk doet als zou moeten, worden de signalen niet onderdrukt en blijft het individu zich angstig en rusteloos voelen.

Sociale angst Luxe intramurale behandeling

Wanneer een gegeneraliseerde angststoornis niet wordt behandeld kan dit gevolgen hebben voor zowel de geestelijke gezondheid, lichamelijke gezondheid, en het sociale welzijn. Een eerste gevolg dat vaak opgemerkt wordt door het individu zelf, of zijn of haar omgeving, is vermoeidheid. Doordat het individu rusteloos is, en vaak ‘s nachts piekert, komt hij of zij moeilijk in slaap. Dit veroorzaakt toenemende vermoeidheid. Hierdoor nemen ook de angstgevoelens weer toe waardoor je in een vicieuze cirkel terecht komt.

Een ander gevolg van de angst is dat iemand steeds vaker situaties of mensen vermijd die de angst verder opwekken. Wanneer je bang bent dat jouw familie iets overkomt in de auto, weiger je bijvoorbeeld bij hen in de auto te stappen. Of wanneer je angst hebt je baan te verliezen, vermijd je misschien steeds vaker jouw baas. 

In een verder stadium kan ook middelengebruik voorkomen als gevolg van de gegeneraliseerde angststoornis. Men gebruikt dan middelen als alcohol en drugs om de angst te kalmeren. Hoewel de angst initieel afneemt, neemt deze na het gebruik van de middelen weer sterk toe. Ook het risico op verslaving wordt hierdoor verhoogd

De naam zelf zet het al. Bij een gegeneraliseerde angststoornis heeft iemand last van angst. Er wordt vaak van een gegeneraliseerde angststoornis gesproken als een significant aantal van de onderstaande symptomen langer dan 6 maanden aanhouden. Ook hebben de symptomen een negatief effect op het dagelijks functioneren. Deze symptomen komen voor bij een gegeneraliseerde angststoornis:

  • Niet goed in slaap kunnen komen.
  • Piekeren over dingen zonder dat hier een aanleiding voor is.
  • Spierspanning
  • Niet goed kunnen concentreren.
  • Een gejaagd gevoel.
  • Hoofdpijn
  • Pijn in de rug
  • Zweten
  • Hartkloppingen
  • Duizeligheid
  • Angstige gevoelens
  • Prikkelbaarheid

Komen veel van de bovenstaande symptomen bij jou voor, en denk je een gegeneraliseerde angststoornis te hebben, dan is het raadzaam om een afspraak bij de huisarts te maken. Een gegeneraliseerde angststoornis gaat niet vanzelf over. Een behandeling is nodig om van de angstige symptomen af te komen. Zo een behandeling kan zowel therapeutisch of medicamenteus zijn. Ook komt het vaak voor dat een combinatie van therapie en medicatie wordt voorgeschreven. Therapie wordt bij een angststoornis eigenlijk altijd opgenomen in het behandelplan, aangezien het de kans op terugval sterk vermindert.

Therapie

Er zijn verschillende soorten therapieën beschikbaar die worden toegepast bij diverse angststoornissen. Welke therapie het beste bij jouw symptomen past zal met jouw behandelaar of therapeut worden besloten. De onderstaande therapieën worden in Nederland het meest gebruikt voor het behandelen van een gegeneraliseerde angststoornis.

Psycho educatie is een therapie die vaak als eerste wordt toegepast wanneer iemand is gediagnosticeerd met een gegeneraliseerde angststoornis. Psycho educatie biedt het individu belangrijke informatie over zijn of haar aandoening en de symptomen die erbij komen kijken. Zo ontwikkelt de patiënt een beter begrip voor de stoornis en zijn of haar gedragingen. Ook wordt het belang van de behandeling verduidelijkt. Dit zorgt ervoor dat het individu de behandeling blijft volgen en het behandelplan voltooit.

Cognitieve gedragstherapie is een behandeling die bij de meeste angststoornissen wordt toegepast. Deze therapie legt de focus op de gedachten van de patiënt, en waaruit deze gedachten ontstaan. Zo kan de therapeut samen met de patiënt ontdekken of deze gevormde gedachten realistisch zijn en of dit hun mentale welzijn bevordert. 

Bij een gegeneraliseerde angststoornis legt cognitieve gedragstherapie de nadruk op de interpretatie van de lichamelijke stress symptomen. Door deze interpretatie aan te passen, kan de therapie ervoor zorgen dat de angst niet versterkt wordt, maar juist gekalmeerd wordt.

Exposure therapie focust op de situaties of onderwerpen de angst oproepen bij het individu. Samen met de therapeut denk je aan deze onderwerpen en praat je erover tijdens de therapie. Door herhaaldelijk geconfronteerd te worden met het onderwerp van jouw angst, zal de angst afnemen. Je realiseert je dat er geen reden tot angst is, of geen reden tot deze mate van angst. Exposure therapie kan op meerdere manieren worden toegepast. Dit is afhankelijk van de aard van de symptomen en de ernst ervan. Ook speelt de persoonlijkheid van het individu hierin mee.

Medicatie

Medicatie wordt bij gegeneraliseerde angststoornissen veelal gegeven als aanvulling op een therapeutische behandeling. Medicatie kan iemand niet van een gegeneraliseerde angststoornis genezen. Wel kan medicatie bij ernstige symptomen helpen om de symptomen onder controle te houden en op  die manier een therapeutische behandeling te faciliteren. Bij angststoornissen zoals ze gegeneraliseerde angststoornis worden vaak antidepressiva aangeboden.

Denk je last te hebben van een gegeneraliseerde angststoornis? Dan kun je het beste contact opnemen met de huisarts. Hij of zij kan een diagnose stellen en eventuele behandelingen aanraden. Vervolgens kun je bij een kliniek, zoals de Balance kliniek, de desbetreffende behandeling volgen die jou zal helpen herstellen van de psychische aandoening.

Balance is een vooraanstaande kliniek waar vele patiënten met een wens voor luxe en exclusiviteit naartoe komen om in alle rust te herstellen. De kliniek biedt eerste klas faciliteiten en zorgt ervoor dat alles tot in de puntjes geregeld is voor optimaal comfort. Je kunt nu bij de Balance kliniek terecht in Spanje, Zwitserland, en het Verenigd Koninkrijk.

Wanneer jouw behandeling nog niet is gestart, of de diagnose nog niet is gesteld, zijn er een aantal dingen die je zelf kunt doen om de klachten van de gegeneraliseerde angststoornis te verlichten:

  • Doe regelmatig ontspanningsoefeningen. Een voorbeeld hiervan is het doen van ademhalingsoefeningen.
  • Praat met mensen om jou heen over jouw symptomen en jouw stoornis. Mensen zullen beter begrip tonen voor jouw gedragingen, en jij zult je opgelucht voelen.
  • Probeer zo min mogelijk vermijdingsgedrag te vertonen. Wanneer je bepaalde plaatsen of mensen vermijd, zal dit de angst op den duur alsmaar groter maken.
  • Neem geen stimulerende middelen zoals alcohol en drugs. Deze kalmeren de angst in eerste instantie, maar versterken de angst erna. Dit geeft ook risico op verslaving.

Als je last hebt van een generalistische angststoornis ben je niet de enige. Het lezen van ervaringen van lotgenoten kan je helpen bij het herstel, of kan de aanleiding zijn voor het zoeken van hulp. Lees hier enkele gegeneraliseerde angststoornis ervaringen:

“Ik ben altijd al een persoon geweest die moeilijk met stress om kan. Een examen, stage. Het was voor mij allemaal een hele grote opgave. Maar voor de rest had het geen invloed op mijn dagelijks functioneren. Bij het ouder worden, is dit geleidelijk aan veranderd.

Dagelijks zit ik met het gevoel alsof ik gewoon niet rustig kan worden. Ik ben angstig zonder dat hier een aanwijsbare reden voor is en heb de hele dag een opgejaagd gevoel. Ik maak me ook zorgen over alles, is mijn vriend wat later thuis, gaat hij ergens naartoe.

Deze situaties zijn vreselijk. Daarom weet ik niet meer of dit normaal is.. want ik wil er zo graag iets aan doen maar het is sterker als mezelf. Ik krijg de angst niet onder controle..“

“Ik heb last van een angststoornis. Ik wordt s ochtends wakker met een onverklaarbare angst, zonder dat daar een reden toe is, en het blijft de hele dag bij me tot ik s avonds op de bank plof. Dit heb ik met fasen, maar ik zit nu al zes weken in zo’n fase en ik ben bek af! De hele dag voel ik me zo ontzettend angstig, ook in mijn lichaam en ik kan er niet aan ontsnappen.”

“Waar ik vooral heel veel last van heb zijn de lichamelijke klachten.

Vaak licht in het hoofd, drukkend gevoel op het borst. Slappe armen en benen, beven, enge druk in hoofd en oren, vreselijke nurveus gevoel in borst en buik. Ik heb het erg zwaar op werk en met mijn dagelijkse bezigheden . Ik wil niets op werk laten merken. Ik vind t ook erg vervelend om gesprekken te voeren, ik voel me dan erg nerveus en gespannen. Enige plek waar ik me heel fijn voel is op bed dan ebt alles weg.”

Het artikel

+

Over dit artikel

+

Heeft u hulp nodig?

Zuster onderwerpen

Faalangst Faalangst Behandeling Wat is Hypochondrie Wat is verlatingsangst