THE BALANCEhttps://thebalance.clinic/nl/informatiebronnen/mentale-gezondheid/angst/gegeneraliseerde-angststoornis-overwinnen/

Zwitserse wortels. Internationale expertise. Persoonlijke zorg, met privacy en discretie.

THE BALANCE

Vertrouwelijk advies

Laten we uw volgende stap bespreken.

Bespreek met ons opnameteam de behandelmogelijkheden voor uzelf of een dierbare.

Privacy en discretie vanaf het eerste gesprek.

Uw opnameteam

Jil Moore
Jil MooreDirecteur cliëntrelaties
Cynthia Nakhle
Cynthia NakhleOpnamemanager
Bel ons opnameteam+41 44 500 5111 Stuur een WhatsApp-berichtBegin een gesprek

Klinische bron

Gegeneraliseerde angststoornis

Leven met een gegeneraliseerde angststoornis kan veel uitdagingen met zich meebrengen. Zonder passende behandeling kunnen deze het plezier en geluk in het leven al snel verdringen.

Klinisch beoordeeld doorDr. Sarah Boss, MD
Stenen woning met een zwembad, gazon en palmbomen

Korte samenvatting

  • GAS gaat gepaard met aanhoudende, moeilijk te beheersen zorgen die het dagelijks leven verstoren; de symptomen kunnen wisselen.
  • De beoordeling houdt rekening met lichamelijke en psychische gezondheid, geneesmiddelen, middelengebruik, duur en gevolgen voor het dagelijks functioneren.
  • De behandeling kan bestaan uit begeleide zelfhulp, CGT of toegepaste ontspanning, medicatie of een passende combinatie; keuzes en vervolgcontacten worden individueel afgestemd.

Het is normaal om u af en toe zorgen te maken over werk, gezondheid, geld of familie. Een gegeneraliseerde angststoornis (GAS) gaat gepaard met piekeren dat moeilijk te beheersen is en het dagelijks leven belemmert. De intensiteit kan wisselen en stressvolle omstandigheden kunnen de klachten verergeren. Deze moeilijkheden wijzen niet op een gebrek aan wilskracht. NIMH.

Een gegeneraliseerde angststoornis wordt in het Nederlands ook een piekerstoornis genoemd. VGCt.

Behandeling en ondersteuning kunnen helpen. Het behandelplan kan bestaan uit psychologische zorg, medicatie of beide, afhankelijk van iemands behoeften, voorkeuren, gezondheid en reactie op de behandeling in de loop van de tijd. NIMH.

  • GAS kan voorkomen bij volwassenen, kinderen en jongeren; bij jongere mensen is een beoordeling nodig die past bij hun leeftijd.
  • Depressie, andere angststoornissen en lichamelijke gezondheidsproblemen kunnen naast GAS voorkomen.
  • Ondersteuning kan beginnen voordat de klachten ernstig worden. Vraag om een nieuwe beoordeling als de huidige behandeling niet helpt.

Deze punten beschrijven mogelijke patronen en vormen geen test om zelf een diagnose te stellen. NIMH. NHS.

Veelvoorkomende kenmerken zijn moeilijk te beheersen zorgen over meerdere levensgebieden, samen met enkele van de volgende symptomen:

  • Rusteloosheid of een opgejaagd gevoel.
  • Vermoeidheid en concentratieproblemen.
  • Prikkelbaarheid of spierspanning.
  • Moeite met inslapen of doorslapen.

Ook maagklachten, duizeligheid, hoofdpijn of hartkloppingen kunnen voorkomen, maar lichamelijke symptomen mogen niet automatisch aan angst worden toegeschreven. NHS.

Bij de beoordeling zijn de duur van de klachten en de invloed op het dagelijks functioneren van belang. Bij GAS is er doorgaans gedurende minstens zes maanden op de meeste dagen sprake van piekeren, maar u hoeft geen zes maanden te wachten om hulp te zoeken. Een symptoomvragenlijst, bloedonderzoek of negatieve screening op middelengebruik kan op zichzelf de diagnose niet vaststellen. NIMH. NICE.

Er is niet één oorzaak bekend. Genetische, biologische, psychologische en omgevingsfactoren kunnen op elkaar inwerken. Een familiaire voorgeschiedenis of stressvolle ervaring kan het risico beïnvloeden, zonder dat daarmee vaststaat dat iemand GAS zal ontwikkelen. Deze invloeden mogen niet worden teruggebracht tot een karakterzwakte of één enkele chemische disbalans. NIMH.

Een behandelaar kan rekening houden met lichamelijke aandoeningen, geneesmiddelen, middelengebruik, slaap en andere psychische problemen die aan angst kunnen bijdragen of erop kunnen lijken. Inzicht in de individuele omstandigheden helpt de zorg vorm te geven. NICE.

Leven met GAS kan veel van u vragen. De zorg hoort u te helpen uw functioneren te herstellen en te werken aan doelen die voor u belangrijk zijn, met ondersteuning en vervolgcontacten die passen bij uw omstandigheden.

Professionele diagnostiek en behandeling zoeken

Begin bij een huisarts of een professional in de geestelijke gezondheidszorg. Beschrijf het patroon van uw zorgen, lichamelijke symptomen, slaap, geneesmiddelen, middelengebruik en de gevolgen voor het dagelijks leven. Lichamelijk of aanvullend onderzoek kan passend zijn als uw voorgeschiedenis op een andere verklaring wijst. Bij de beoordeling moet ook aandacht zijn voor depressie, andere angststoornissen en veiligheidsrisico’s. NICE.

De behandeling voor volwassenen kan stapsgewijs worden opgebouwd, afhankelijk van de zorgbehoefte. Voorlichting, het volgen van de klachten en begeleide zelfhulp kunnen in eerste instantie nuttig zijn. Bij aanhoudende symptomen of aanzienlijke beperkingen zijn cognitieve gedragstherapie (CGT), toegepaste ontspanning of medicatie mogelijke opties. Voorkeuren, te verwachten voordelen, risico’s en toegankelijkheid moeten meewegen in de beslissing. NICE.

Wanneer medicatie passend is voor een volwassene, kan een SSRI of SNRI worden overwogen. Het kan enige tijd duren voordat het effect merkbaar is, en bijwerkingen en wisselwerkingen moeten worden beoordeeld. Benzodiazepinen behoren niet tot de gebruikelijke langdurige behandeling van GAS; de Britse NICE-richtlijn beperkt het gebruik ervan tot kortdurende maatregelen bij een crisis. Bespreek elke wijziging of afbouw van medicatie met de voorschrijver. NICE.

Niet iedereen heeft zowel medicatie als psychotherapie nodig. Het plan kan worden aangepast als het onvoldoende werkt, slecht wordt verdragen of niet meer aansluit bij de behoeften. NHS.

Het kan helpen om tussen afspraken door te oefenen met afgesproken strategieën, maar aanhoudende symptomen betekenen niet dat u persoonlijk tekortschiet. Vertel uw behandelaar wat lastig toe te passen is in het dagelijks leven en spreek af hoe u de voortgang evalueert. Ondersteuning, aanpassingen in de behandeling of verdere diagnostiek kunnen nodig zijn.

Omgaan met piekeren

CGT helpt mensen denk- en gedragspatronen te onderzoeken die angst in stand houden. Het is geen opdracht om positief te denken of echte problemen weg te wuiven. Werk samen met de therapeut aan concrete zorgen, vermijdingsgedrag en praktische doelen. NIMH.

Een angstige voorspelling kan bijvoorbeeld worden onderzocht door te vragen wat ervoor pleit, wat onzeker blijft en wat een haalbare volgende stap zou kunnen zijn. Het doel is een evenwichtigere reactie, niet de zekerheid dat er niets moeilijks zal gebeuren.

Vaardigheden vragen oefening en de vooruitgang verschilt per persoon. Een geschoolde therapeut kan helpen de aanpak aan te passen wanneer deze overweldigend wordt of niet helpt.

Ontspanningstechnieken gebruiken

Sommige mensen hebben baat bij ontspanning, maar u hoeft zich niet meteen rustig te voelen. Toegepaste ontspanning is een gestructureerde behandelaanpak die u met een geschoolde behandelaar kunt bespreken. Algemene oefeningen kunnen de zorg ondersteunen, maar vervangen geen beoordeling. NICE.

Neem voor een ademhalingsoefening een comfortabele houding aan en adem rustig op een diepte die prettig aanvoelt. Forceer geen diepe of snelle ademhaling. Stop als u zich door de oefening slechter voelt en bespreek alternatieven met een behandelaar. De NHS beschrijft een rustige, regelmatige ademhaling zonder te forceren. Ademhalingsadviezen van de NHS.

Veranderingen in dagelijkse routines kunnen het herstel ondersteunen, maar een algemeen artikel kan niet bepalen of u een baan of relatie moet beëindigen. Als een situatie stressvol of onveilig is, bespreek praktische ondersteuning en mogelijkheden dan met een geschikte professional of iemand die u vertrouwt.

De volgende gewoonten kunnen nuttig zijn, afgestemd op uw gezondheid en omstandigheden. Ze ondersteunen de behandeling, maar vervangen deze niet. NHS.

  • Gezonde maaltijden eten
  • Het gebruik van alcohol, nicotine, cafeïne en andere middelen bespreken met een behandelaar; bij lichamelijke afhankelijkheid kan een veilig, begeleid plan nodig zijn.
  • Kiezen voor regelmatige lichaamsbeweging die past bij uw gezondheid en voorkeuren.
  • Actiever deelnemen aan het sociale leven
  • Tijd besteden aan dingen die u graag doet
  • Af en toe tijd alleen nemen om na te denken
  • Voldoende uren slaap van goede kwaliteit krijgen

Vragen

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen normale zorgen en GAS?
Zorgen maken is normaal. Bij GAS is het piekeren moeilijk te beheersen, houdt het aan op verschillende levensgebieden en veroorzaakt het lijdensdruk of problemen in het functioneren. De intensiteit kan wisselen; het onderscheid wordt beoordeeld op basis van het totale patroon, niet op basis van één dag vol zorgen. NHS.
Wat is het verschil tussen GAS en een sociale angststoornis?
Bij sociale angst staat de angst centraal om kritisch bekeken te worden, voor schut te staan of negatief beoordeeld te worden in sociale situaties of situaties waarin men moet presteren. Bij GAS gaat het om zorgen over verschillende levensgebieden. Beide kunnen bij dezelfde persoon voorkomen en verdienen beoordeling. NIMH.
Kan GAS verbeteren?
Ja. Behandeling en ondersteuning kunnen de symptomen en het dagelijks functioneren verbeteren. De reactie op de behandeling en het tempo verschillen per persoon. Als symptomen terugkeren of de behandeling niet helpt, vraag dan om een herbeoordeling in plaats van ervan uit te gaan dat u hebt gefaald. NHS.
Wat is het verschil tussen GAS en een paniekstoornis?
Bij een paniekaanval ontstaat plotseling intense angst of hevig onbehagen. Een paniekstoornis omvat terugkerende, onverwachte aanvallen en aanhoudende bezorgdheid of gedragsveranderingen die daarmee samenhangen. Een paniekaanval kan ook bij andere aandoeningen voorkomen en de duur ervan varieert. Ga er niet van uit dat nieuwe, ernstige pijn op de borst, ineenstorten of ademhalingsproblemen door angst komen; zoek met spoed medische beoordeling. NIMH.
Wat is het verschil tussen GAS en PTSS?
PTSS volgt op blootstelling aan een traumatische gebeurtenis die aan de diagnostische criteria voldoet en gaat gepaard met een kenmerkend patroon, met mogelijk opdringende herinneringen, vermijding, veranderingen in stemming of overtuigingen en verhoogde prikkelbaarheid en waakzaamheid. Bij GAS gaat het om bredere, aanhoudende zorgen. Het verlies van een dierbare is op zichzelf onvoldoende om PTSS vast te stellen; bij de beoordeling worden zowel de gebeurtenis als de symptomen betrokken. NIMH.

Redactionele onderbouwing

Bewijs en bronnen

Geselecteerde klinische richtlijnen, peer-reviewed onderzoek en volksgezondheidsbronnen die in dit artikel zijn gebruikt.

01NIMH. Gegeneraliseerde angststoornis: wat u moet weten.Bron bekijken
03NICE. Gegeneraliseerde angststoornis en paniekstoornis bij volwassenen: behandeling. Aanbevelingen.Bron bekijken
Alle 7 bronnen bekijkenMinder bronnen tonen
Wat dit omvat
01

Klinische context

Heldere informatie wordt geplaatst binnen de context van complexe en gelijktijdig voorkomende problematiek.

02

Individuele factoren

Beoordeling blijft essentieel, omdat behoeften en risico’s per persoon verschillen.

03

Volgende stappen

Een vertrouwelijk gesprek kan helpen bepalen welk vervolgtraject het meest passend is.

Weet u niet zeker welk traject bij de situatie past?

Uw opnameteam

Jil Moore
Jil MooreDirecteur cliëntrelaties
Cynthia Nakhle
Cynthia NakhleOpnamemanager

Een vertrouwelijk eerste gesprek kan het klinische beeld verhelderen en uitwijzen of onze omgeving passend is.

THE BALANCE
EEN EERSTE STAP

Vragen over onze behandeling