THE BALANCEhttps://thebalance.clinic/nl/informatiebronnen/mentale-gezondheid/dermatillomanie/

Zwitserse wortels. Internationale expertise. Persoonlijke zorg, met privacy en discretie.

THE BALANCE

Vertrouwelijk advies

Laten we uw volgende stap bespreken.

Bespreek met ons opnameteam de behandelmogelijkheden voor uzelf of een dierbare.

Privacy en discretie vanaf het eerste gesprek.

Uw opnameteam

Jil Moore
Jil MooreDirecteur cliëntrelaties
Cynthia Nakhle
Cynthia NakhleOpnamemanager
Bel ons opnameteam+41 44 500 5111 Stuur een WhatsApp-berichtBegin een gesprek

Klinische bron

Dermatillomanie

Regelmatig aan uw huid pulken kan wijzen op stressgerelateerde problemen. Voor de overgrote meerderheid van de mensen is het een onschuldige gewoonte. Soms kan het gedrag echter uit de hand lopen, met bloedingen, littekens…

Klinisch beoordeeld doorDr. Sarah Boss, MD
Stenen woning met een zwembad, gazon en palmbomen

Regelmatig aan uw huid pulken kan wijzen op stressgerelateerde problemen. Voor de overgrote meerderheid van de mensen is het een onschuldige gewoonte. Soms kan het gedrag echter uit de hand lopen, met bloedingen, littekens of andere huidbeschadigingen tot gevolg. Wanneer het zover komt, wordt dit dermatillomanie of een excoriatiestoornis genoemd.

Dit gedrag begint meestal met de bedoeling een huidprobleem te verhelpen, zoals een puistje, een bultje, een onregelmatige nagelriem of iets dat ‘gewoon niet goed aanvoelt’. Wanneer het pulken bloedingen en korstjes veroorzaakt, kunnen die korstjes aanleiding worden om opnieuw te pulken. Zo kan een terugkerende cyclus ontstaan.

Dermatillomanie is een vorm van lichaamsgericht repetitief gedrag, ook wel BFRB (body-focused repetitive behavior) genoemd. Op de wang bijten, trichotillomanie (haren uittrekken), en nagelbijten zijn voorbeelden van BFRB’s. Bedenk dat al deze gedragingen veel voorkomen; het zijn pas stoornissen wanneer ze iemand aanzienlijk leed bezorgen. Als wangbijten bijvoorbeeld herhaaldelijk bloedingen veroorzaakt of haren uittrekken tot duidelijk zichtbare kale plekken leidt, veroorzaakt het gedrag ernstige problemen.

De precieze oorzaak van een excoriatiestoornis is nog niet bekend. Mogelijk ontwikkelt deze zich echter naast andere lichamelijke of psychische aandoeningen, zoals aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD), obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) of autisme. Naar schatting komt huidpulken voor bij 1,4 procent van de bevolking in de Verenigde Staten, oftewel ongeveer 5 miljoen mensen in de VS alleen al. De adolescentie of vroege volwassenheid zijn de meest gebruikelijke perioden waarin het probleem ontstaat; het komt minder vaak voor op de kinderleeftijd.

Bij ernstigere vormen van huidpulken leidt de herhaalde huidbeschadiging tot ‘acne excoriée’ of huidafwijkingen. Deze afwijkingen zijn vaak opnieuw het doelwit van huidpulken, waardoor een moeilijk te doorbreken cyclus ontstaat. De huidbeschadiging of bloeding kan soms ernstig worden en leiden tot een zogenoemde excoriatiewond. Een opengekrabde huid kan veel tijd nodig hebben om te genezen. De achterblijvende littekens kunnen soms levenslang zichtbaar blijven. Een geëxcorieerde huid is een huid die door dermatillomanie is beschadigd.

De precieze oorzaak van een excoriatiestoornis is onbekend, maar verschillende factoren, waaronder genetische, omgevingsgebonden en biologische invloeden, spelen waarschijnlijk een rol.

Overmatig huidpulken komt voor bij ongeveer 2 tot 4 procent van de bevolking.

Huidpulken kan op elke leeftijd beginnen, maar ontstaat het vaakst tijdens de adolescentie, wanneer huidaandoeningen zoals eczeem, acne, of psoriasis optreden. Volgens één onderzoek kunnen ontwikkelingsproblemen, problemen met emotieregulatie en vroegkinderlijk trauma en mishandeling allemaal een rol spelen bij het ontstaan van een excoriatiestoornis.

De volgende problemen kunnen worden verward met een excoriatiestoornis:

  • Schurft is een huidaandoening. Schurft veroorzaakt hevige jeuk, maar wordt vaak over het hoofd gezien bij goedgeklede mensen uit de middenklasse. Het krabben dat vrijwel altijd met jeuk gepaard gaat, kan de diagnose bemoeilijken.
  • Eczeem is een voorbeeld van een jeukende huidaandoening.
  • Aandoeningen die het hele lichaam treffen, worden systemische ziekten genoemd. Verhoogde bilirubinewaarden door een leverziekte kunnen jeuk verergeren. Jeuk kan ook een symptoom zijn van diverse andere medische aandoeningen.
  • Drugsgebruik of ontwenning kan leiden tot afhankelijkheid van middelen.
  • Huidpulken kan soms een teken zijn van een ernstigere aandoening. Daarnaast kan huidpulken wijzen op een morfodysfore stoornis, die wordt gekenmerkt door een obsessie met vermeende lichamelijke onvolkomenheden.

Voor de diagnose excoriatiestoornis moeten uw symptomen betrekking hebben op herhaaldelijk huidpulken. Naast het beoordelen van de symptomen voeren bevoegde medische professionals en professionals in de geestelijke gezondheidszorg specifieke onderzoeken naar dermatillomanie uit om deze diagnose te stellen. De verschijnselen moeten ook aanzienlijk lijden of beperkingen veroorzaken en mogen niet het gevolg zijn van middelengebruik, een lichamelijke aandoening of een psychiatrische aandoening.

  • Regelmatig aan de huid pulken, met huidbeschadigingen tot gevolg
  • Er zijn meerdere pogingen gedaan om met de gewoonte te stoppen.
  • Herhaalde pogingen om het huidpulken te verminderen of te stoppen

Huidpulken kan ook worden veroorzaakt door het gebruik van bepaalde drugs, zoals methamfetamine of cocaïne. Huidpulken kan het gevolg zijn van lichamelijke aandoeningen zoals schurft en psychische stoornissen zoals een morfodysfore stoornis of een psychotische stoornis. Omdat deze aandoeningen losstaan van een excoriatiestoornis, zal een arts ze als mogelijke oorzaken uitsluiten voordat de diagnose wordt gesteld.

Een excoriatiestoornis wordt vastgesteld wanneer iemand zonder succes heeft geprobeerd het pulken te verminderen of volledig te stoppen, terwijl het hevig leed en angst veroorzaakt en het dagelijks functioneren belemmert.

Om de diagnose excoriatiestoornis te krijgen, moet iemand aan de huid pulken met huidbeschadigingen tot gevolg. Andere psychische of lichamelijke aandoeningen mogen deze symptomen niet verklaren.

Verband met OCS

OCS en huidpulken lijken sterk met elkaar samen te hangen, wat niet verrassend is. Volgens een onderzoek komt huidpulken veel vaker voor bij mensen met OCS dan in de algemene bevolking. Hoewel beide aandoeningen tegelijk kunnen voorkomen, zijn ze duidelijk verschillend. De symptomen van huidpulken kunnen lijken op die van OCS.

Veel mensen beschrijven een dwangmatige neiging om aan onvolkomenheden van de huid te pulken voordat zij daarmee beginnen, en een afname van angst zodra de onvolkomenheid is verwijderd. Achteraf kan iemand echter schuldgevoelens of schaamte over het eigen handelen ervaren, wat kan leiden tot depressie.

Dwanggedachten over huidpulken komen vaak voor bij mensen met OCS, en deze gedachten zijn vaak opdringend en verontrustend. Mensen met een excoriatiestoornis daarentegen ervaren het pulken aan hun huid als prettig. Hoewel kinderen het pulken prettig kunnen vinden, lopen zij daardoor toch risico op huidinfecties, littekens, sociaal isolement en angst als gevolg ervan.

U bent niet de enige met deze aandoening, maar als u een excoriatiestoornis heeft, brengt u waarschijnlijk meer tijd alleen door. Net als veel anderen die last hebben van huidpulken, heeft u mogelijk zichtbare wondjes en zelfs littekens door deze gewoonte.

De meeste mensen met deze stoornis praten er niet over en zoeken zelden medische hulp, omdat zorgprofessionals en naasten hen doorgaans aansporen om er gewoon mee te stoppen. Door verlegenheid en schaamte zijn zij er vaak bedreven in hun probleem te verbergen. Het belangrijkste is dat u beseft dat u uw gewoonte met tijd en inspanning kunt veranderen.

Herken uw persoonlijke uitlokkende factoren

Pulken kan door allerlei factoren worden uitgelokt, waaronder jeuk, verveling, of negatieve emoties, maar ook door onvolkomenheden of alleen al door naar uw huid te kijken of deze aan te raken. Het is mogelijk dat u het pulken prettig vindt. Inzicht in uw uitlokkende factoren kan u helpen bepalen welke therapie u als eerste wilt proberen. Als u bijvoorbeeld pulkt vanwege een huidaandoening zoals acne of jeuk, kunt u overwegen eerst een dermatoloog te raadplegen. Als angst, depressie of een sterke aandrang het pulken veroorzaakt, dient u hulp te zoeken bij een professional in de geestelijke gezondheidszorg die gespecialiseerd is in huidpulken.

Maak het moeilijker om aan uw huid te pulken

Uw omgeving zo aanpassen dat pulken erg moeilijk wordt, is een eenvoudige methode om het gedrag te verminderen. Dit wordt stimuluscontrole genoemd. Uw nagels kort houden, rubberen handschoenen dragen op momenten waarop u het meest geneigd bent te pulken en de huid minder toegankelijk maken door nauwsluitende kleding of shirts met lange mouwen te dragen, zijn verschillende onderdelen van deze strategie. U kunt ook voorwerpen gebruiken om uw handen bezig te houden, zoals stressballen, kneedgum, draaispeelgoed en friemelspeelgoed. Zodra u iets heeft gevonden dat voor u werkt, zorg er dan voor dat u het altijd bij u heeft, ook op het werk, thuis en in uw tas.

Laat uw schuldgevoel los

De eerste stap is erkennen dat het huidpulken een probleem vormt en het niet langer verbergen. Om te herstellen moet u de schaamte die met chronisch pulken samenhangt loslaten. Dit is pas mogelijk wanneer het gedrag bespreekbaar is geworden.

Mogelijk begon uw gedrag heel onschuldig: misschien had u last van huid irritatie of een wondje waaraan u gedachteloos pulkte. Misschien stoorde u zich aan losse velletjes rond uw nagels of een loshangend stukje nagelriem omdat u gespannen was. Het pulken verergerde de situatie echter, en zo begon de cyclus.

Overweeg therapie

De meeste mensen zullen geen baat hebben bij antidepressiva of geneesmiddelen voor een obsessieve-compulsieve stoornis. In plaats daarvan wordt een bezoek aan een therapeut aangeraden en wordt benadrukt hoe belangrijk het is dat patiënt en therapeut goed bij elkaar passen.

De therapeut is bij voorkeur vertrouwd met lichaamsgericht repetitief gedrag, zoals huidpulken. Een hypnotherapeut kan behulpzaam zijn, omdat deze aanpak een krachtig hulpmiddel is om ingesleten gewoonten en gedragingen en denkpatronen te veranderen.

Lotgenotengroepen voor huidpulken en therapeuten behoren tot de vele lokale en online mogelijkheden die beschikbaar zijn.

Zorg voor een stressvrije omgeving door mindfulness te beoefenen

Stressvermindering is een belangrijk onderdeel van het herstelproces. Het wordt aanbevolen dagelijks technieken voor stresshantering te oefenen, zoals:

  • Meditatie.
  • Visualisatie
  • Geleide verbeelding
  • Diepe ademhaling
  • Yoga

Deze ontspanningstechnieken vormen, samen met gezonde voeding, regelmatige lichaamsbeweging en voldoende slaap, een geïntegreerde aanpak voor de behandeling van excoriatiestoornissen.

Wanneer mensen met een excoriatiestoornis beginnen te pulken, raken zij meestal in een soort trance of verliezen zij het contact met hun omgeving. Om het gedrag te stoppen, is het essentieel te leren hoe u bewust in het hier en nu kunt blijven.

Door regelmatig mindfulnessmeditatie te beoefenen, kunt u zich bewuster worden van de aandrang om aan uw huid te pulken. Op zulke momenten kunt u ervoor kiezen iets anders te doen, bijvoorbeeld een wandeling maken.

Gesprekstherapie wordt momenteel beschouwd als een goede manier om mensen te helpen stoppen met huidpulken. Als deze mogelijkheid u wordt aangeboden, gebeurt dat vrijwel altijd via lokale geestelijke gezondheids zorg.

Cognitieve gedragstherapie is de meest gebruikte vorm van gesprekstherapie bij een excoriatiestoornis. Hierbij kan een methode worden toegepast die gewoonteomkeringstraining wordt genoemd.

CGT bij huidpulken

Gelukkig worden BFRB’s zoals dermatillomanie als redelijk goed te genezen beschouwd. Gedragstherapie is de meest gebruikelijke behandeling voor dermatillomanie. Hoewel sommige vormen van CGT proberen uw denken te beïnvloeden, gebeurt dat bij gedragstherapie voor dermatillomanie meestal niet. Inzicht krijgen in de aandoening en hoe u ermee kunt omgaan, is de eerste stap in de cognitief-gedragstherapeutische behandeling van huidpulken bij OCS. 

De volgende stap wordt soms ‘gedragsregistratie’ genoemd. In deze fase kan u worden gevraagd uw huidpulkgedrag bij te houden. Daarna brengt u zichtbare lichamelijke veranderingen aan die tot minder huidpulken zullen leiden.

CGT voor dermatillomanie bestaat doorgaans uit wekelijkse gesprekken met uw therapeut. Een groot deel van de tijd wordt besteed aan het beoordelen van wat sinds de vorige sessie wel en niet heeft gewerkt. Ook worden nieuwe benaderingen besproken die het huidpulken waarschijnlijk verder zullen verminderen.

Gewoonteomkeringstraining is een techniek om gewoonten te veranderen. De therapeut helpt u de omstandigheden, spanningen en andere oorzaken te herkennen die ertoe leiden dat u aan uw huid pulkt. Vervolgens helpt uw therapeut u alternatieven voor huidpulken te vinden, zoals in een rubberen bal knijpen. Dit helpt u te ontspannen en uw handen bezig te houden.

Stimuluscontrole is een andere vorm van therapie. Hierbij worden aanpassingen in uw omgeving aangebracht om u te helpen stoppen met huidpulken. Handschoenen of pleisters dragen kan bijvoorbeeld helpen voorkomen dat u de huid aanraakt en de behoefte voelt om te pulken. Als het zien van onvolkomenheden of puistjes in uw gezicht aanleiding is om te pulken, kunt u spiegels afdekken.

Een hoogwaardige luxe klinische behandelvoorziening is meer dan een rustig toevluchtsoord; het is een herstelbevorderende omgeving waarin u kunt werken aan het overwinnen van uw excoriatiestoornis of dermatillomanie.

Werken aan uw dermatillomanie binnen een hoogwaardig behandelprogramma voor dermatillomanie omvat meer dan alleen medische zorg. Wanneer de omgeving aangenaam is om te zien, kan het hersteltraject prettiger zijn. In de rustige omgeving van een hoogwaardig behandelcentrum kunnen ongewenste prikkels of afleidingen worden voorkomen. Als u zich op uw gemak voelt, is de kans groter dat u ontspant en zich op het herstelproces richt. Omdat u gewend bent aan een hogere levensstandaard, biedt een luxe behandelcentrum de passende rustige omgeving voor uw herstel.

Een luxe residentieel behandelcentrum is meer dan alleen een mooi gebouw. Het heeft een goede reputatie vanwege zijn effectiviteit. Er zullen uitsluitend hooggekwalificeerde deskundigen op het gebied van dermatillomanie behandeling werkzaam zijn. Er zullen veel professionals beschikbaar zijn om ervoor te zorgen dat u de best mogelijke zorg krijgt.

Hoewel luxe residentiële behandeling een breed scala aan gespecialiseerde diensten biedt, zijn er ook meer tastbare en zichtbare voordelen. Vijfsterrenhotels in resortstijl liggen doorgaans in een schilderachtige of rustige omgeving. Er zijn luxe matrassen, meer persoonlijke ruimte en gastronomische maaltijden op het menu. Medewerkers zijn ter plaatse 24 uur per dag, zeven dagen per week beschikbaar. De behandeling kan lijken op een vakantie of een bezoek aan een luxe spa. Dat wil niet zeggen dat het hersteltraject niet moeilijk en langdurig is. Het betekent wel dat u het in een comfortabele omgeving kunt doorlopen.

Vragen

Veelgestelde vragen

Is dermatillomanie zeldzaam?
Een excoriatiestoornis komt veel vaker voor dan de meeste mensen beseffen. Naar schatting heeft één op de twintig mensen een excoriatiestoornis of dermatillomanie.
Hoe stopt u met pulken aan de huid van uw vingers?
Houd uw nagels kort.
Draag handschoenen om uw handen te beschermen.
Gebruik friemelspeelgoed om uw handen bezig te houden.
Teken of schrijf om uw handen bezig te houden.
Het beste wat u kunt doen, is een vochtinbrengende crème gebruiken in plaats van te pulken.
Breng zalf aan op pijnlijke plekken.
Vraag anderen om op uw gedrag te letten.
Houd uw stress op een gezond niveau.
Vermijd uw uitlokkende factoren.
Praat met een therapeut als het u niet lukt om zelfstandig te stoppen.
Raadpleeg een arts over mogelijkheden voor voorgeschreven medicatie als u aanvullende hulp nodig heeft.

Redactionele onderbouwing

Bewijs en bronnen

Geselecteerde klinische richtlijnen, peer-reviewed onderzoek en volksgezondheidsbronnen die in dit artikel zijn gebruikt.

01National Institute of Mental Health. (z.d.). Obsessieve-compulsieve stoornis. National Institute of Mental Health.Bron bekijken
02American Psychiatric Association. (z.d.). Wat zijn obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen? American Psychiatric Association.Bron bekijken
03MedlinePlus. (z.d.). Obsessieve-compulsieve stoornis. National Library of Medicine.Bron bekijken
Alle 10 bronnen bekijkenMinder bronnen tonen
04National Institute on Drug Abuse. (z.d.). Methamfetamine. National Institute on Drug Abuse.Bron bekijken
05National Institute on Drug Abuse. (z.d.). Cocaïne. National Institute on Drug Abuse.Bron bekijken
06National Health Service. (z.d.). Atopisch eczeem. National Health Service.Bron bekijken
07National Health Service. (z.d.). Acne. National Health Service.Bron bekijken
08National Health Service. (z.d.). Psoriasis. National Health Service.Bron bekijken
09National Center for Biotechnology Information. (z.d.). Boeken.Bron bekijken
10Anxiety & Depression Association of America. (z.d.). Lichaamsgericht repetitief gedrag (BFRB’s). Anxiety & Depression Association of America.Bron bekijken
Wat dit omvat
01

Klinische context

Heldere informatie wordt geplaatst binnen de context van complexe en gelijktijdig voorkomende problematiek.

02

Individuele factoren

Beoordeling blijft essentieel, omdat behoeften en risico’s per persoon verschillen.

03

Volgende stappen

Een vertrouwelijk gesprek kan helpen bepalen welk vervolgtraject het meest passend is.

Weet u niet zeker welk traject bij de situatie past?

Uw opnameteam

Jil Moore
Jil MooreDirecteur cliëntrelaties
Cynthia Nakhle
Cynthia NakhleOpnamemanager

Een vertrouwelijk eerste gesprek kan het klinische beeld verhelderen en uitwijzen of onze omgeving passend is.

THE BALANCE
EEN EERSTE STAP

Vragen over onze behandeling