Niet alleen onze bankrekening lijdt onder financiële stress. Financiële stress is wereldwijd een van de meest voorkomende en ingrijpende vormen van stress. Omgaan met geld is een belangrijk onderdeel van het volwassen leven. Als dat niet goed gaat, kan het voelen alsof niets anders nog goed gaat.
Er zijn sterke aanwijzingen dat iemands financiële welzijn invloed kan hebben op de lichamelijke gezondheid, en andersom. Mensen die financieel moeilijk rondkomen of persoonlijk een economische of financiële terugval doormaken, gaan veel minder vaak naar de dokter, betalen minder vaak voor hun medicijnen, overwegen minder vaak hun medicijnen in te nemen, eten minder gezond en bewegen minder. Financiële stress kan leiden tot uitputting, hoofdpijn, een algemene achteruitgang van de gezondheid en andere problemen die het vermogen om de eigen financiën te beheren verder aantasten.
Lees verder voor meer informatie over financiële stress, de verschillende symptomen en de gevolgen voor de psychische en lichamelijke gezondheid.
Financiële stress is een toestand van angst, bezorgdheid of emotionele spanning rond geld, schulden en huidige of toekomstige financiële verplichtingen. Geld is een van de meest alomtegenwoordige stressfactoren geworden.
Volgens onderzoek uit 2015 van de American Psychological Association (APA) ervaart 72 procent van de Amerikanen in ieder geval soms financiële stress. Recente economische problemen hebben het aantal mensen met geldproblemen en financiële moeilijkheden doen toenemen. Over het algemeen hangt een lager inkomen samen met meer geldstress. Hoe lager uw inkomen, hoe groter de stress en hoe beperkter de mogelijkheden om ermee om te gaan.
Als u geldzorgen heeft, bent u niet de enige. In deze moeilijke tijd hebben veel mensen overal ter wereld en in alle beroepsgroepen te maken met financiële stress en onzekerheid. Financiële angst is een van de meest voorkomende hedendaagse stressfactoren, of uw problemen nu voortkomen uit baanverlies, oplopende schulden, onverwachte rekeningen of een combinatie daarvan.
Zoals elke oorzaak van veel stress kunnen financiële problemen een verwoestende invloed hebben op uw lichamelijke en psychische gezondheid, relaties en algemene kwaliteit van leven. Als geldzorgen u het gevoel geven dat u verslagen bent, kan dat uw slaap, energie en zelfwaardering negatief beïnvloeden. Het kan leiden tot boosheid, schaamte en angst, pijn en stemmingswisselingen versterken en zelfs de kans op angstklachten en depressie vergroten.
Om aan uw problemen te ontsnappen, kunt u uw toevlucht nemen tot ongezonde manieren om ermee om te gaan, zoals drinken, drugsmisbruik of gokken. In extreme gevallen kan financiële stress leiden tot suïcidale gedachten en handelingen. Er is echter hulp beschikbaar, hoe uitzichtloos uw situatie ook lijkt. Door uw financiële problemen rechtstreeks aan te pakken, kunt u een uitweg vinden uit de financiële moeilijkheden, uw stress verminderen en weer grip krijgen op uw financiën en uw leven.
De symptomen van financiële stress lijken op die van angst en andere vormen van stress, maar financiële stress verandert ook onze houding tegenover geld en hoe we ons daarbij voelen en gedragen. Als u een van de onderstaande dingen ervaart, kunnen financiële problemen uw leven negatief beïnvloeden:
- Wanneer u denkt aan geldtekort, ervaart u angstsymptomen zoals hartkloppingen en kortademigheid.
- Telefoongesprekken, post en afspraken met schuldeisers vermijden
- Minder sociale afspraken maken en vrienden negeren
- Negatief over uzelf denken of u schamen
- Het gevoel hebben dat u het overzicht over uw financiën verliest of de uitgaven niet meer kunt bijbenen.
- Boosheid of ongeduld tegenover mensen die bij uw financiën betrokken zijn, zoals een familielid met wie u kosten deelt of een leidinggevende die uw salaris bepaalt.
- Zorgen, angst of pessimisme over de toekomst
Financiële stress kan veel verschillende oorzaken hebben. Het is ieders eigen verantwoordelijkheid om voor de eigen financiën te zorgen, ongeacht of financiële moeilijkheden het gevolg zijn van eigen fouten, pech of levensomstandigheden.
Omstandigheden die tot bepaalde vormen van financiële stress kunnen leiden, zijn onder meer:
- Studieleningen
- Creditcardschulden
- Hypotheken
- Werkloosheid
- Pensionering
- Chronische ziekte
- Een dodelijke ziekte
- Ongevallen, zoals auto- of motorongelukken
- Stormen, overstromingen en branden die schade aan de woning veroorzaken
- Criminaliteit of gevangenschap
- De noodzaak om andere familieleden en vrienden financieel te onderhouden
- Het in stand houden van een verslaving, zoals drugsmisbruik
- Het voortzetten van schadelijke relaties of relaties waarin sprake is van mishandeling
- Uzelf vergelijken met anderen
Al deze omstandigheden hebben hun eigen nuances en kunnen uiteenlopende emotionele reacties oproepen.
1. Huur- of hypotheeklasten
In Vermont noemde 9,4% van de respondenten dit als de belangrijkste bron van financiële stress, even vaak als niet met pensioen kunnen gaan en een studie kunnen betalen.
De kosten van levensonderhoud in Vermont behoren tot de hoogste van het land, waardoor het voor inwoners moeilijk kan zijn om te kiezen tussen de verschillende bronnen van financiële stress.
Dit maakt het moeilijk om alles te betalen, vooral grote uitgaven zoals collegegeld, hypotheken en kosten na pensionering, waarvoor veel mensen onvoldoende sparen.
2. Geen stabiel inkomen
Dit werd door 11,7% van de respondenten in Rhode Island genoemd als de belangrijkste bron van geldstress, even vaak als het aflossen van schulden, wat moeilijk is in staten met een hoge werkloosheid.
In Georgia kwam dit op de tweede plaats, na het aflossen van schulden.
Met de opkomst van de kluseconomie is het steeds moeilijker geworden om een stabiel inkomen te behouden; deze zorgwekkende trend zal waarschijnlijk doorzetten.
3. Een opleiding financieren
Voor 13,1% van de respondenten was dit de belangrijkste bron van stress. Ook onder 18- tot 24-jarigen was dit het meest gekozen antwoord.
Dit was ook de grootste oorzaak van financiële stress in Hawaii, hoewel de openbare instelling voor vierjarig hoger onderwijs van deze staat volgens gegevens van College Board niet de duurste van het land is.
Hoewel de collegegelden lager zijn in Idaho dan in Hawaii, noemen inwoners dit toch als hun belangrijkste financiële stressfactor. Inwoners van Idaho hebben echter ook een lager mediaan inkomen, waardoor zelfs de basisbehoeften moeilijk te betalen zijn.
4. Een betere levensstijl willen
Veertien procent van de respondenten uit twee gebieden noemde ‘een betere levensstijl willen’ als de belangrijkste bron van financiële zorgen.
Het eerste gebied is, niet verrassend, Washington, D.C., waar de kosten van levensonderhoud de op één na hoogste van het land zijn. Het andere is Delaware, waar dit samen met ‘niet met pensioen kunnen gaan’ op de eerste plaats stond.
5. Onvoldoende geld voor een noodsituatie
Dit was niet alleen het op twee na meest gekozen antwoord, met 15,6 procent even hoog als de op één na grootste financiële stressfactor, maar ook de belangrijkste zorg voor 65-plussers. Deze leeftijdsgroep heeft de grootste kans op aanzienlijke medische kosten na pensionering.
In staten met lage mediane inkomens, zoals Arkansas, South Dakota, Mississippi, en Oklahoma, was dit de belangrijkste bron van financiële spanning.
6. Niet met pensioen kunnen gaan
Dit was in het algemeen de op één na grootste financiële stressfactor: 15,6% van de respondenten noemde dit als voornaamste zorg. Zoals verwacht was dit de belangrijkste zorg onder 45- tot 64-jarigen.
Dit was de belangrijkste bron van zorgen voor inwoners van New Jersey en Iowa. In Vermont stond dit op een gedeelde eerste plaats met het betalen van een opleiding en hypotheek- of huurlasten. In Delaware deelde het de eerste plaats met een betere levensstijl willen, en in Massachusetts met het betalen van een opleiding.
In Montana stond dit op een gedeelde tweede plaats met onvoldoende geld hebben voor een noodsituatie. Opvallend genoeg kozen niet meer mensen in meer staten hiervoor, terwijl zoveel mensen weinig of geen pensioenspaargeld hebben.
7. Schulden aflossen
Dit was van Alaska tot Wyoming het meest gekozen antwoord: 20,6% noemde dit als de belangrijkste financiële stressfactor. Het was zowel bij mannen als bij vrouwen het meest gekozen antwoord.
In 32 staten was dit het meest gekozen antwoord. Het stond op een gedeelde eerste plaats in Rhode Island (met een gebrek aan stabiel inkomen), Maine (met niet met pensioen kunnen gaan) en New Hampshire (met onvoldoende geld hebben voor een noodsituatie).
De Federal Reserve Bank of New York stelde vast dat inwoners van Florida, ondanks een lagere totale schuld per hoofd van de bevolking, per persoon meer creditcard- en voertuigleningschulden hebben dan de rest van de Verenigde Staten. Volgens de New York Fed hebben inwoners van Texas per hoofd van de bevolking meer schuld aan autoleningen dan zij aan studieleningen besteden.
Hoewel we in wezen allemaal weten dat er in het leven ook andere belangrijke dingen zijn dan geld, kunnen stress en angst de overhand krijgen in uw leven als u financiële moeilijkheden heeft. Dit kan uw gevoel van eigenwaarde aantasten, u het gevoel geven dat u tekortschiet en u overweldigen met wanhoop. Uw lichaam, geest en sociale leven kunnen eronder lijden wanneer de financiële druk ondraaglijk wordt.
Financiële stress kan leiden tot:
Slaapproblemen
U kunt last krijgen van slapeloosheid of wakker liggen door geldzorgen. Zo ontstaat een vicieuze cirkel, want met minder slaap is het erg moeilijk om met de gevolgen van stress om te gaan.
Gebrek aan motivatie voor zelfzorg
Door geldzorgen kunt u bepaalde vormen van zelfzorg verminderen of achterwege laten om geld te besparen. Denk aan kappersbezoeken, een sportschoolabonnement, uit eten gaan met vrienden, doktersafspraken en alternatieve behandelingen zoals acupunctuur.
Aankomen of afvallen
Stress kan leiden tot overmatig eten om ongemakkelijke gevoelens te verdoven of te verzachten. Maar stress kan ook uw eetlust wegnemen, waardoor u afvalt. Daarnaast kunnen financiële zorgen ertoe leiden dat u maaltijden overslaat, waardoor uw gebruikelijke eetpatroon verstoord raakt.
Depressie
Gebukt gaan onder financiële problemen kan ertoe leiden dat iemand zich depressief voelt, somber is en zich niet kan concentreren of keuzes kan maken. Volgens een onderzoek van de University of Nottingham in het Verenigd Koninkrijk hebben mensen die met schulden worstelen meer dan twee keer zoveel kans op een depressie.
Angst
Zonder geld kunt u zich onzeker en bang voelen. Piekeren over achterstallige schulden of inkomensverlies kan angstsymptomen veroorzaken, waaronder hartkloppingen, zweten, trillen en zelfs paniekaanvallen.
Relatieproblemen
Geld wordt vaak gezien als de meest voorkomende bron van conflicten binnen een huwelijk. Als geldstress niet wordt aangepakt, kan deze leiden tot boosheid en prikkelbaarheid, minder belangstelling voor seks en het ondermijnen van zelfs de gezondste relaties.
Sociaal isolement
Geldzorgen kunnen uw bewegingsvrijheid beperken, waardoor u zich terugtrekt uit vriendschappen, minder onderneemt buiten het werk en in uw schulp kruipt. Dat verergert uw stress alleen maar.
Lichamelijke aandoeningen
Aandoeningen zoals hoofdpijn, spijsverteringsproblemen, diabetes, hoge bloeddruk en hartziekten. In samenlevingen zonder gratis gezondheidszorg kunnen geldzorgen er ook toe leiden dat mensen een doktersbezoek uitstellen of ervan afzien uit angst voor extra kosten.
Ongezonde manieren om met stress om te gaan
Dit kan onder meer gaan om overmatig drinken, misbruik van voorgeschreven medicijnen of illegale drugs, gokken of overmatig eten. Geldzorgen kunnen ook leiden tot zelfbeschadiging of suïcidale gedachten.
Talrijke onderzoeken hebben een cyclisch verband aangetoond tussen financiële zorgen en psychische problemen zoals angst, depressie, en middelenmisbruik.
Financiële moeilijkheden schaden uw psychische gezondheid. Door de last van schulden of andere geldproblemen voelt u zich depressief of nerveus.
Door de achteruitgang van uw psychische gezondheid wordt het moeilijker om uw financiën te beheren. U kunt moeite hebben om u te concentreren of niet de energie hebben om een groeiende stapel rekeningen af te handelen. Of u loopt inkomsten mis doordat u vanwege depressie of angst niet kunt werken.
Deze moeilijkheden met geldbeheer leiden tot nieuwe financiële problemen en verergerende psychische klachten, enzovoort. U raakt vast in een neerwaartse spiraal van toenemende geldproblemen en een verslechterende psychische gezondheid.
Er is altijd een uitweg, hoe ernstig uw omstandigheden op dit moment ook lijken. Deze maatregelen kunnen u helpen het patroon te doorbreken, de stress van financiële moeilijkheden te verlichten en weer stabiliteit te vinden.
Het verband tussen financiële stress en gezondheid is diepgaand. Mensen die gevoelig zijn voor stress en zich voortdurend zorgen maken over geld, ervaren veel chronische stress. De stress die voortkomt uit financiële problemen leidt op zijn beurt tot andere psychische problemen. Van de psychische aandoeningen hangt vooral depressie sterk samen met financiële stress.
De symptomen kunnen zo ernstig zijn dat ze lijken op die van een posttraumatische stressstoornis (PTSS). U machteloos voelen tegenover oplopende financiële verplichtingen kan uw zelfrespect en uw vertrouwen in uw eigen kunnen aantasten. Het kan afstand scheppen tussen u en uw familie en vrienden, u het gevoel geven dat u thuis moet blijven en u ervan weerhouden sociale bijeenkomsten en evenementen bij te wonen. U kunt al uw tijd en emotionele energie besteden aan piekeren over rekeningen, wachten op uw volgende salaris en de vraag of u een eventuele noodsituatie financieel kunt opvangen.
Financiële stress kan bijdragen aan suïcidale gedachten. Volgens onderzoeken worden tot 16% van de suïcides in de Verenigde Staten voorafgegaan door financiële moeilijkheden die als aanleiding dienen.
Soms werkt het andersom. Psychische gezondheid kan invloed hebben op het omgaan met geld, waardoor mensen in een vicieuze cirkel terechtkomen.
Hieronder staan veelvoorkomende manieren waarop uw psychische toestand uw financiële beslissingen kan beïnvloeden:
- Als u verdrietig of somber bent, kunt u de motivatie missen om uw financiën te beheren. Het kan zinloos lijken om te proberen uw geldzaken op orde te brengen.
- Geld uitgeven kan tijdelijk een prettig gevoel geven, waardoor u mogelijk te veel uitgeeft in een poging u beter te voelen.
- Tijdens een manie of hypomanie kunt u ondoordachte financiële beslissingen nemen.
- Als uw psychische gezondheid uw vermogen om te studeren en te werken belemmert, kan dat gevolgen hebben voor uw inkomen.
- U kunt het bijhouden van uw financiën vermijden door rekeningen niet te openen of uw bankrekening niet te controleren. Misschien probeert u zelfs elke gedachte aan geldzaken te vermijden.
- Een psychische aandoening kan gevolgen hebben voor uw verzekering, waardoor u meer kosten maakt.
Omgekeerd kan financiële stress de psychische gezondheid aantasten. Hieronder staan enkele veelvoorkomende manieren waarop een financiële crisis de psychische gezondheid kan beïnvloeden:
- Bepaalde gebeurtenissen, zoals brieven openen of een beoordeling voor een uitkering ondergaan, kunnen angst en paniek oproepen.
- Geldzorgen kunnen leiden tot slaapstoornissen.
- Mogelijk kunt u niet betalen voor wat noodzakelijk is voor uw gezondheid. Dit kan gaan om huisvesting, water, voeding en verwarming, maar ook om medicijnen en revalidatie.
- Financiële moeilijkheden kunnen invloed hebben op uw privéleven en relaties. U kunt zich geïsoleerd of eenzaam voelen, of de activiteiten die u graag wilt doen niet kunnen betalen.


