Geschreven door: THE BALANCE
Medisch beoordeeld door Dr. Sarah Boss, MD
Laatst bijgewerkt:February 14, 2026
Feit gecontroleerd
Snelle samenvatting
  • Een drankje na je werk of in het weekend is heel normaal geworden in onze samenleving.
  • Binnen Nederland heeft 1 op de 10 mensen in zijn leven eens te maken met alcoholverslaving.
  • Er zijn verschillende woorden die duiden op een alcoholverslaving: alcoholist, alcoholisme,  problematisch alcoholgebruik etc.

Iedereen krijgt in zijn volwassen jaren te maken met alcohol. Alcohol wordt door de meeste volwassen Nederlanders regelmatig gedronken. Een drankje na je werk of in het weekend is heel normaal geworden in onze samenleving. Wanneer gaat echter matig alcoholgebruik over in alcoholisme? Dit is een zeer lastige vraag waar we verder in zullen duiken. Alcohol is immers legaal, maar toch is het middel zeer verslavend. Binnen Nederland heeft 1 op de 10 mensen in zijn leven eens te maken met alcoholverslaving.

Er zijn verschillende woorden die duiden op een alcoholverslaving: alcoholist, alcoholisme,  problematisch alcoholgebruik etc. De officiële term die wordt erkend door het DSM is problematisch alcoholgebruik. Toch wordt in de volksmond vaak van alcoholisme gesproken. 

Alcoholisme omvat lichamelijke en psychische afhankelijkheid van alcohol welke onwenselijke gedragingen en stoornissen veroorzaken. Wanneer je stopt met alcohol ervaar je bovendien ontwenningsverschijnselen.

Af en toe een glas alcohol nuttigen is in onze samenleving erg gewoon geworden. Het officiële advies is om niet meer dan 2 keer per week alcohol te drinken, en wanneer je drinkt niet meer dan 2 glazen per keer tot je te nemen. Wanneer iemand meer drinkt dan dit advies specificeert, dan is er sprake van problematisch drinkgedrag. Er is dan echter niet direct sprake van een verslaving. Een verslaving kan wel uit problematisch drinkgedrag ontstaan. 

Er is sprake van alcoholisme wanneer het gaat om een continue drang om alcohol te drinken, in combinatie met impulsief gedrag, en een verlies aan controle. Het gaat bij een diagnose alcoholisme niet zozeer om de hoeveelheid alcohol die iemand drinkt, maar meer om het totale plaatje.

Bij alcoholisme worden er door de herhaaldelijke alcoholinname bepaalde aanpassingen gedaan in de hersenen. Dit is op hersenscans op te merken als atrofie. Om specifieker te zijn, wordt het beloningssysteem van de hersenen beïnvloedt. Het beloningssysteem berust op de afgifte van dopamine in het bloed. Dit zorgt ervoor dat je een prettig gevoel ervaart. Dit is bijvoorbeeld het geval als je een knuffel van iemand krijgt, of wanneer je goed nieuws ontvangt. 

Wanneer je alcohol drinkt, wordt er ook dopamine afgegeven. Aangezien het voor het lichaam niet haalbaar is om continu hoge levels dopamine af te geven, passen de hersenen zich aan aan de nieuwe situatie. Bij herhaaldelijk alcoholinname geven de hersenen steeds minder dopamine af. Je hebt dan steeds meer alcohol nodig om hetzelfde fijne dopamine level te behalen. Dit heeft ook effect op hoe gelukkig je wordt van gewone dingen als lekker eten of een leuke film. Dit wordt steeds minder.

Sommige mensen hebben meer kans om alcoholisme te ontwikkelen dan anderen. De exacte oorzaak van alcoholisme is onduidelijk. Toch is bewezen dat een aantal factoren een rol spelen. Dit zijn erfelijkheid, omgeving, en opvoeding. Omdat deze factoren zeer bepalend zijn, kan het voorkomen dat iemand die minder drinkt dan een ander, toch eerder een verslaving ontwikkelt.

Alcoholisme ontstaat geleidelijk. Vaak heb je het zelf niet door totdat het te laat is en de verslaving al ver gevorderd is. Daarnaast speelt ontkenning ook een grote rol bij de ontwikkeling van alcoholisme. De volgende drie stadia van alcoholisme zijn te onderscheiden:

Alcoholisme begint met normaal alcohol gebruik. Het individu voelt de positieve effecten ervan. Hij of zij voelt zich zelfverzekerd en de stress wordt er door verlicht.

Vervolgens grijp je steeds vaker naar alcohol wanneer je last hebt van stress, of je somber voelt. Zo neemt je tolerantie voor alcohol steeds meer toe.

In het volgende stadium ben je afhankelijk geworden van de alcohol. Er worden aanpassingen in de hersenen gedaan en je kan niet langer functioneren zonder alcohol. Als je toch probeert te stoppen ervaar je ontwenningsverschijnselen. Jouw omgeving zal tevens veranderingen in jouw gedrag opmerken. Je bent enorm impulsief, en je kunt situaties niet goed inschatten. Jij doet er alles aan om jouw alcoholgebruik te verbergen.

In het laatste stadium ben je de controle over jouw leven geheel verloren. Het enige wat nog uitmaakt is het alcoholgebruik. Hierdoor besteed je geen aandacht meer aan jouw verzorging en jouw naasten. Ook ervaar je ernstige lichamelijke en psychische gevolgen.

Hoe herken je alcoholisme? Symptomen alcoholisme zijn vaak moeilijk herkennen aangezien individu alcoholgebruik zo goed mogelijk verbergt en ontkent. Toch zijn er symptomen en gedragskenmerken waaraan alcoholisme herkend kan worden, zoals:

  • Op ongewone tijden drinken
  • Je drinkt meer en vaker dan je initieel van plan was.
  • Trillen of beven
  • Verwarring
  • Zweten
  • Afspraken niet nakomen
  • Liegen over alcoholinname
  • Financiële problemen door alcoholisme
  • Geen goede verzorging
  • Geheugenproblemen
  • Je voelt een drang voor het drinken van alcohol.
  • Je doet minder activiteiten dan je voorheen deed omdat deze niet samengaan met alcoholgebruik.
  • Je hebt steeds meer alcohol nodig om hetzelfde effect te behalen. Je hebt tolerantie opgebouwd voor alcohol.
  • Wanneer je stopt met het drinken ervaar je ontwenningsverschijnselen.

Alcoholisme heeft veel gevolgen die zowel sociaal, psychisch en lichamelijk kunnen zijn. Onder sociale gevolgen vallen problemen met familie, vrienden en werk als gevolg van alcoholisme. Iemand kan bijvoorbeeld zijn baan verliezen doordat hij of zij de werkzaamheden niet goed meer kan uitvoeren. Ook kan het voorkomen dat het individu contact met zijn vrienden of familie verliest doordat hij of zij leugens vertelt om dr verslaving verborgen te houden, of om het alcoholisme te financieren.

Psychische gevolgen kunnen ook voorkomen als een gevolg van alcoholisme. Een voorbeeld hiervan zijn psychiatrische aandoeningen waarbij psychoses mogelijk zijn. Ook kan alcoholisme de kans op andere psychische stoornissen vergroten, waaronder depressie.

Het grootste gevolg van alcoholisme is lichamelijk. Lichamelijke gevolgen zoals kanker, zenuwpijnen, spierschade, ontstekingen, leveraandoeningen, hart- en vaatziekten, infecties, hartfalen en hersenbeschadiging behoren tot de mogelijke lichamelijke gevolgen van alcoholisme. Wel kan het zo zijn dat deze effecten zich pas na lange tijd vertonen.

Allereerst is het bij een behandeling alcoholisme van belang dat het individu de behandeling uit vrije wil volgt. Hij of zij moet de motivatie hebben om te willen herstellen van de aandoening.

Als iemand met alcoholisme besluit te stoppen met het drinken van alcohol, is het raadzaam dit te doen onder begeleiding van een arts of therapeut. Bij het afkicken van alcoholisme kunnen namelijk ernstige ontwenningsverschijnselen komen kijken. Deze kunnen tijdens een therapeutische of medicamenteuze behandeling worden gecontroleerd waardoor de effecten ervan minder groot zijn. Ook kan bij hevige verslavingen ervoor worden gekozen om het alcoholgebruik geleidelijk af te bouwen. Ook hiervoor zijn ervaren behandelaars essentieel.

Bij behandeling is het uiterst belangrijk dat de behandelend therapeut zich verdiept in de aanzet tot alcoholisme bij het individu. Welke situaties zorgen ervoor dat het individu W

Eer naar de fles grijpt? Dit zijn de punten waarop een therapeutische behandeling kan inspelen.

Detoxificatie

De lichamelijke behandeling die wordt uitgevoerd bij een individu met alcoholisme, is detoxificatie. Iemand die lijdt aan alcoholisme is afhankelijk geworden van dr alcohol, zowel geestelijk als lichamelijk. Om lichamelijk onafhankelijk te worden van de alcohol, is het nodig om te detoxen. Detoxen is het ontgiften van het lichaam van alcohol. Deze behandeling vindt over het algemeen in een kliniek plaats.

Cognitieve gedragstherapie

Deze gedragstherapie wordt het meeste toegepast bij individuen met alcoholisme. Tijdens deze therapie leren verslaafden op een gezonde manier om te gaan met emoties en stressvolle situaties. Ook leren zij gedachtepatronen te herschrijven om terugval in het alcoholisme te voorkomen. Omdat alcoholisme iets is waar je niet geheel van kunt genezen, is deze behandeling vaak voor een lange termijn nodig.

Alcoholisme is niet te genezen met medicatie. Wel kan medicatie helpen bij het herstelproces. Zo is er medicatie beschikbaar die ontwenningsverschijnselen kan onderdrukken, of bijkomende psychische symptomen kan verlichten. Voorbeelden hiervan zijn Disulfiram en Acamprosaat. Of medicatie jou kan helpen bij jouw herstel, zal in overleg met de therapeut worden besloten.

Wanneer jij zelf denkt te lijden aan alcoholisme, of wanneer je denkt dat iemand in jouw omgeving te maken heeft met alcoholisme, is het raadzaam om hulp te zoeken. Het is belangrijk je te realiseren dat alcoholisme geen keuze is, maar een ziekte.

Het eerste aanspreekpunt bij alcoholisme ziekte zal de huisarts zijn. Wanneer daadwerkelijk de diagnose alcoholisme is gesteld, kan een behandeling in een kliniek worden gevolgd. Balance is zo’n vooraanstaande kliniek waar je hoogwaardige behandelingen kunt volgen can de meest ervaren therapeuten en artsen. Als je van luxe en privacy houdt, dan is Balance de kliniek voor jou. Je vindt de Balance kliniek, en zijn prachtig moderne faciliteiten, op verschillende plaatsen binnen Europa. Zo kun je de nieuwste behandelingen volgen in de Balance kliniek in Spanje, Zwitserland, en het Verenigd Koninkrijk. 

Als je symptomen van alcoholisme herkent, dan kun je het beste zo snel mogelijk ingrijpen. De belangrijkste tip bij alcoholisme is om er open over te praten zonder dat voor zijn aandoening en gevoelens veroordeeld wordt. Wanneer een open en eerlijk gesprek kan plaatsvinden, kan het individu pas inzien dat hij of zij met hulp en behandeling zich veel beter kan voelen. Dan pas is er kans op een positieve verandering.

Het artikel

+

Over dit artikel

+

Heeft u hulp nodig?

Zuster onderwerpen

Alcohol en depressie Alcoholist Alcoholvergiftiging FAS syndroom Hangxiety: Wat is het en hoe kom je er vanaf? Het ontstaan van Korsakov syndroom: oorzaken en symptomen Hoelang blijft alcohol in je bloed Ontwenningsverschijnselen alcohol