Het is nuttig om uw mogelijkheden te kennen als wekelijkse ambulante behandelprogramma’s of therapiesessies niet voldoende zijn om uw psychische gezondheid te stabiliseren. Mogelijk heeft u gehoord van een klinische opname voor psychische stoornissen — waarbij u ook ’s nachts in het ziekenhuis verblijft.
Een klinische behandeling voor psychische klachten kan echter kostbaar zijn. Volgens één bron kunnen de kosten variëren van $3.500 tot $8.500. Een ziekenhuisopname is ook de meest vrijheidsbeperkende vorm van geestelijke gezondheidszorg.
Binnen de gezondheidszorg worden alternatieven onderzocht. Een deeltijdbehandeling, in de Verenigde Staten een partial hospitalization program (PHP) genoemd, is zo’n mogelijkheid. Mensen die intensievere psychische behandeling nodig hebben, maar niet in een ziekenhuis willen verblijven, kunnen baat hebben bij dit type programma.
In dit artikel bespreken we deeltijdbehandeling, het verschil met een volledige opname, de voordelen ervan en nog veel meer.
Een deeltijdbehandeling (PHP) is een gestructureerde vorm van intensieve ambulante psychische behandeling. Elk programma is bedoeld om een ernstig psychisch probleem aan te pakken. Daarbij zijn verschillende zorgprofessionals betrokken die behandeling bieden, zoals psychiaters en therapeuten.
Deeltijdbehandeling biedt intensieve zorg aan mensen met ernstige psychische stoornissen. Zoals de naam aangeeft, ontvangen cliënten meerdere uren per dag zorg, terwijl zij thuis blijven wonen. Zo kunnen zij de intensieve zorg geleidelijk afbouwen, met de middelen en vaardigheden die nodig zijn om zelfstandig te leven.
Afhankelijk van uw diagnose kunt u mogelijk deelnemen aan een PHP-programma dat aansluit bij uw behoeften. U kunt bijvoorbeeld kiezen voor deeltijdbehandeling voor een traumagerelateerde stoornis, obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) of een eetstoornis. Elk behandelplan wordt afgestemd op de specifieke behoeften van de patiënt.
PHP-programma’s duren doorgaans vier tot acht uur per dag, vijf dagen per week. U reist dagelijks naar uw behandeling en weer naar huis. Sommige programma’s bieden ook deelname op afstand via digitale zorg. Afhankelijk van uw symptomen kunt u enkele weken tot maanden aan een PHP-programma deelnemen.
Mensen die last hebben van, of onlangs te maken hebben gehad met, de volgende aandoeningen of situaties kunnen baat hebben bij deeltijdbehandeling:
- Afwijkend of schadelijk gedrag als gevolg van problemen met medicatie
- Symptomen die moeilijk zelfstandig te hanteren zijn
- Suïcidale gedachten en neigingen
- Ontslag na een ziekenhuisopname vanwege suïcidale gedachten of suïcidaal gedrag
- Ernstig belemmerende psychische problemen, zoals angst, depressie, persoonlijkheidsstoornissen enzovoort.
- Middelenverslaving en verwante stoornissen
- Emotionele of persoonlijke crises door echtscheiding, verlies, mishandeling, of andere ingrijpende negatieve levensgebeurtenissen
Sommige mensen die psychische behandeling nodig hebben, hebben volledige klinische zorg nodig om van hun symptomen af te komen, 24 uur per dag hulp te krijgen en het risico te verminderen dat zij zichzelf of anderen verwonden. Mensen bij wie de symptomen niet ernstig genoeg zijn voor een ziekenhuisopname, of die net een klinische behandeling hebben afgerond, kunnen baat hebben bij gericht toezicht en zorg in een ambulante setting via deeltijdbehandeling.
Patiënten die deelnemen aan een PHP-programma hebben, naast de mogelijkheid om nachten en weekenden thuis in een vertrouwde omgeving door te brengen, verschillende specifieke voordelen, zoals:
- Regelmatige gesprekken met medische en ggz-professionals
- Psychische zorg op maat
- Individuele en groepsbegeleiding
- Behandeling zonder dure overnachtingen in het ziekenhuis
- Een gemakkelijkere terugkeer naar het dagelijks leven en zelfstandigheid.
Een deeltijdprogramma wordt afgestemd op uw specifieke behoeften. Overdag neemt u deel aan verschillende behandelactiviteiten en ’s avonds gaat u weer naar huis.
Deelnemers aan een PHP-programma krijgen ondersteuning op maat. Doorgaans omvat dit:
- Individuele begeleiding/therapie
- Groepsbehandeling
- Vaardigheidstraining
- Medicatiebegeleiding
- Somatische of verpleegkundige zorg
- Educatieve cursussen
- Zorgcoördinatie
- Gezinsbegeleiding
- Planning van terugvalpreventie en nazorg
- Creatieve therapieën, zoals beeldende therapie en muziektherapie
U ontvangt een rooster met de dagelijkse behandelactiviteiten van uw deeltijdprogramma. Uw medische team en zorgteam stellen samen met u een behandelplan op dat aansluit bij uw behandeldoelen.
Hieronder volgen voorbeelden van gangbare behandelmethoden binnen PHP-programma’s:
Door de detoxificatiefase kan iemand gestopt zijn met het gebruik van het verslavende middel, maar er is geen garantie dat diegene het niet opnieuw zal gebruiken. Terugval betekent dat patiënten die een verslavingsbehandeling hebben afgerond, weer in eerdere gedragspatronen vervallen.
Veel artsen zetten intensieve individuele psychotherapie in om patiënten te helpen een waarschijnlijke terugval te voorkomen. De psychotherapiesessies helpen de patiënt op twee verschillende manieren. De eerste stap is het doorbreken van oude, terugkerende denkpatronen die de patiënt gevangen houden in een cyclus van drugsgebruik, abstinentie, verslavingsbehandeling en terugval.
De andere mogelijkheid is het onderzoeken van specifieke psychologische factoren die verband kunnen houden met deze cyclus. Deze problemen kunnen voortkomen uit onverwerkt trauma, aanhoudende mishandeling of één ingrijpende gebeurtenis die grote gevolgen voor de persoon heeft gehad.
Individuele psychotherapie omvat ook methoden die in veel behandelcentra breed worden toegepast, zoals:
Cognitieve gedragstherapie – Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een psychotherapeutische methode die mensen helpt zelfdestructieve ideeën en gedachten te herkennen. Zodra deze zijn herkend, worden ze beter hanteerbaar en verandert de manier waarop mensen ze zien en erop reageren.
Contingentiemanagementprogramma – De meeste mensen leren als kind en tijdens het opgroeien dat positief gedrag wordt beloond en negatief gedrag wordt bestraft. Daaruit ontstaat de overtuiging dat beloningen tot beter gedrag leiden. Sommige mensen ervaren middelenmisbruik echter ten onrechte als een beloning. Vanuit dit uitgangspunt koppelt contingentiemanagement iemands beleving van en gedachten over beloningen aan abstinentie en herstel.
Dialectische gedragstherapie (DGT) – DGT werd oorspronkelijk gebruikt voor de behandeling van een borderlinepersoonlijkheidsstoornis. Het is een specifieke vorm van cognitieve gedragstherapie (CGT) die mensen helpt gezondere en effectievere manieren te ontwikkelen om met problemen en stress om te gaan. Ook helpt deze therapie bij het reguleren van emoties en reacties.
Motivatieversterkende therapie — Sommige mensen weten zeker dat zij hulp en therapie nodig hebben voor hun middelenmisbruik. Maar zodra zij een behandelinstelling moeten zoeken en bezoeken, gaan zij twijfelen en kunnen zij zich niet volledig aan de behandeling verbinden. Motivatieversterkende therapie (MET) is erop gericht de vastberadenheid van een patiënt te versterken om de behandeling af te maken. Daarbij wordt de patiënt ook voorbereid op de moeilijkheden die bij de behandeling horen.
Exposuretherapie – Sommige psychologen behandelen problemen met middelengebruik door mogelijke oorzaken te onderzoeken, vooral wanneer de aandoening het gevolg is van een traumatische gebeurtenis of van intense of onderliggende angst. Exposuretherapie versterkt iemands moed en zelfvertrouwen, zodat diegene de angsten onder ogen kan zien en kan herkennen voor wat ze zijn. Zo kan iemand een onderliggend trauma of een onderliggende angst achter zich laten, of deze in ieder geval terugbrengen tot een hanteerbaar niveau.
PHP-programma’s zijn geschikt voor mensen die meer toezicht nodig hebben dan een ambulant programma kan bieden, maar minder actieve behandeling dan een klinisch programma biedt. Patiënten die intensiever toezicht nodig hebben, maar niet in een behandelcentrum kunnen verblijven, komen soms in aanmerking voor een PHP-programma.
Omdat vrouwen vaak de belangrijkste verzorger zijn voor minderjarige kinderen en dikwijls ook voor ouderen of familieleden, ervaren zij geregeld belemmeringen voor deelname aan een klinisch behandelprogramma. Vrouwen met een ernstige drugs- of alcoholverslaving kunnen baat hebben bij deeltijdbehandeling terwijl hun kinderen op school zijn of een ouder familielid thuis is met een deeltijdverzorger.
Mannen en vrouwen die geen vrij kunnen nemen van hun werk, zijn eveneens geschikte kandidaten voor een PHP-programma, omdat zij kunnen blijven werken terwijl zij een verslavingsbehandeling volgen. Klinische verslavingsbehandeling kan iemands mogelijkheden om te werken en een baan te behouden sterk beperken. Andere factoren die van invloed kunnen zijn op de mate waarin iemand baat heeft bij een PHP-programma zijn:
- Patiënten met lichte tot matige ontwenningsverschijnselen.
- Een vaste baan, betrouwbaar vervoer en huisvesting buiten het behandelcentrum hebben.
- De belangrijkste verzorger zijn.
- Patiënten op wie in de meeste ambulante settings onvoldoende toezicht kan worden gehouden.
- Patiënten met een sterk ondersteunend netwerk buiten de verslavingsbehandeling en therapie.
- Mensen voor wie een klinische verslavingsbehandeling nadelige gevolgen zou hebben op het werk of op school.
Een gebruikelijke dag bestaat uit individuele en groepstherapie, het oefenen van vaardigheden, psycho-educatie, en regelmatige evaluaties. Al deze onderdelen worden uitgevoerd door een gekwalificeerde ggz-professional. Als medicatiebegeleiding nodig is, heeft u een consult met een psychiater van het behandelteam. Het programma kan ook gezinsgesprekken omvatten. Het is gebruikelijk om de familie van de cliënt bij het behandelplan te betrekken, omdat het opbouwen van een ondersteunend netwerk een belangrijk onderdeel van herstel is.
Doorgaans is de lunch inbegrepen bij het programma, maar voor andere maaltijden bent u zelf verantwoordelijk. Sommige behandelinstellingen bieden vervoer van en naar het programma.
Het rooster en de inhoud van het programma hangen af van het behandelcentrum, maar de meeste instellingen gebruiken verschillende behandelvormen. Er zijn veel soorten behandelingen, van traditionele methoden zoals cognitieve gedragstherapie tot niet-traditionele methoden zoals traumasensitieve yoga.
Als u deeltijdbehandeling voor uw kind overweegt, is schoolverzuim een belangrijk aandachtspunt. De meeste behandelaanbieders zijn zich hiervan bewust en bieden onderwijs binnen het programma, zodat jongeren geen leerachterstand oplopen.
De duur van een behandelprogramma hangt in het algemeen af van de individuele patiënt; er is geen vaste termijn. Patiënten kunnen drie tot vijf dagen per week aan een PHP-programma deelnemen. Sessies kunnen vier tot zes uur duren. Het programma kan enkele weken tot vele maanden duren voordat iemand kan overstappen naar minder intensieve ambulante behandelmogelijkheden.
Tijdens een PHP-programma kunnen patiënten een detoxificatie ondergaan en/of medicatie voorgeschreven krijgen om de zucht naar middelen en andere ontwenningsverschijnselen te verminderen of te stoppen. Het verloop van de ontwenning verschilt en hangt onder meer af van de leeftijd, de stofwisseling, de ernst van de verslaving en de lichamelijke en psychische gezondheid van de patiënt. Na de detoxificatie hebben deelnemers toegang tot een team van artsen en therapeuten dat de symptomen van middelenmisbruik, depressie en angst kan behandelen en verlichten.
PHP-programma’s helpen patiënten om te gaan met zucht en emotioneel leed. Ook bieden ze de hulpmiddelen die nodig zijn om relaties te herstellen en buiten de behandeling abstinent te blijven. De National Association of Psychiatric Health Systems erkent PHP-programma’s als een belangrijk onderdeel van het verbeteren van de psychische en emotionele gezondheid van patiënten, wat belangrijk is om abstinent te worden en te blijven.
Mogelijk worstelt u of een naaste met een drugsverslaving of een dubbele diagnose. Verslavingsbehandeling en begeleiding kunnen helpen om abstinentie te bereiken en vol te houden. Ongeacht hoe ernstig of licht uw verslaving is en wat uw situatie is, kan een zorgplan op uw behoeften worden afgestemd.
Deze behandelvorm kan op verschillende manieren nuttig zijn. Hieronder staan enkele belangrijke voordelen:
Individuele en groepstherapie: Binnen een PHP-programma heeft u toegang tot zowel individuele als groepstherapie. U leert over uw psychische problemen en verslavingsproblemen en over manieren om met de symptomen om te gaan.
Intensieve behandeling. Een PHP-programma is intensiever dan een standaard ambulante behandeling. U besteedt meer tijd aan behandelsessies, waardoor uw mogelijkheden om de verslaving te overwinnen toenemen.
Regelmatig contact met medische deskundigen. Omdat u veel tijd besteedt aan therapie en behandelingen voor zowel verslaving als psychische aandoeningen, heeft u dagelijks contact met verschillende professionals. Dit biedt uitgebreide ondersteuning, afgestemd op uw specifieke behoeften.
Zeer effectieve ambulante zorg. Een PHP-programma is een minder intensieve vervolgstap na klinische residentiële zorg. Deze behandeling kan effectief zijn voor mensen die intensieve begeleiding willen om hun verslaving te overwinnen, maar wel thuis willen blijven wonen.
Ondersteunt de overgang van klinische naar ambulante zorg. Een PHP-programma is een ideale manier om over te stappen van klinische behandeling, het hoogste zorgniveau met voortdurend toezicht, naar ambulante zorg, met minder structuur en volledige zelfstandigheid. Deeltijdbehandeling vormt een brug tussen beide.
Nazorg maakt deel uit van deze vorm van behandeling. Nazorgprogramma’s van een PHP omvatten vaak het aanleren van dagelijkse vaardigheden en vaardigheden om zonder middelen te leven. Deze helpen mensen bij de overgang van deeltijdbehandeling naar zelfstandig leven.
Een kosteneffectiever alternatief. PHP-programma’s zijn doorgaans minder duur dan residentiële behandelprogramma’s. Daardoor wordt behandeling van alcohol- of drugsverslaving toegankelijk voor een bredere groep cliënten die de behandeling zelf betalen.
Meer zorg voor het beschikbare verzekeringsbudget. Hoewel de Affordable Care Act de toegang tot alle vormen van verslavingsbehandeling in de Verenigde Staten heeft vergroot, vergoeden verzekeraars vanwege de lagere kosten liever een PHP-programma dan een klinisch programma. Klinische behandeling vereist vaak een verblijf van 28 dagen tegen hogere kosten. Een PHP-programma is vaak een langduriger behandelprogramma van meerdere maanden. Met deeltijdbehandeling wordt uw behandelperiode verlengd tegen lagere kosten
Flexibele roosters voor verplichtingen buiten de behandeling. Een PHP-programma is een uitstekende mogelijkheid voor mensen met andere verantwoordelijkheden thuis, binnen het gezin of op het werk. De vrijheid die de beperktere uren van het PHP-programma bieden, stelt patiënten in staat andere verplichtingen na te komen. PHP-programma’s geven deelnemers ook de mogelijkheid om buiten het behandelcentrum een ondersteunend netwerk op te bouwen.
Het is belangrijk om te begrijpen dat deeltijdbehandeling niet voor iedereen geschikt is. Sommige mensen hebben dit niveau van ondersteuning niet nodig. Anderen hebben juist meer ondersteuning nodig. Tijdens een gesprek en beoordeling met uw therapeut krijgt u meer inzicht in welke behandelvorm het meest geschikt kan zijn voor uw specifieke situatie. Voor veel mensen zijn er reële mogelijkheden voor herstel.
