Als bij u of een dierbare onlangs een obsessieve-compulsieve stoornis (OCD) is vastgesteld, vraagt u zich misschien af hoelang de behandeling duurt voordat de symptomen verbeteren en/of u volledig van OCD herstelt. OCD is een chronische aandoening. Dat betekent dat u er waarschijnlijk uw hele leven in zekere mate mee te maken zult hebben.
Helaas bestaat er geen genezing voor OCD, maar met een effectieve behandeling kunnen de meeste mensen met deze aandoening hun symptomen aanzienlijk beter onder controle krijgen.
Ook als uw OCD onder controle is, kunnen verschillende symptomen terugkeren. Dat geldt vooral als u de tijdens psychotherapie geleerde vaardigheden om ermee om te gaan niet toepast en/of stopt met voorgeschreven medicatie voor OCD.
De kans dat u zich goed voelt is groter als u zo vroeg mogelijk therapie zoekt voor uw OCD-symptomen. Bij de behandeling van OCD doen zich allerlei moeilijkheden voor. Veel mensen met OCD krijgen daardoor niet de zorg die zij nodig hebben om zich zo goed mogelijk te voelen.
Kom daarom voor uzelf op, neem uw symptomen serieus en zoek hulp als u moeite heeft om de juiste informatie, voorzieningen of medische professionals te vinden. OCD is een aandoening, net als andere aandoeningen.
Professionele hulp zoeken
Raadpleeg een therapeut. Regelmatige gesprekken met een geschoolde therapeut of hulpverlener kunnen helpen om de angst te verminderen die aan de OCD heeft bijgedragen. Dwangrituelen worden vaak gebruikt om tot rust te komen. Een hulpverlener kan u mogelijk vaardigheden aanleren om met uw angsten om te gaan.
Vraag vrienden en familie naar namen van betrouwbare therapeuten. Zoek ook op internet naar tips.
Overweeg cognitieve gedragstherapie als behandeling. Probeer cognitieve gedragstherapie, ofwel CGT, als uw therapeut dit een goed idee vindt. Na verloop van tijd ontdekt u mogelijk nieuwe manieren om te reageren op situaties die uw klachten uitlokken.
Uw therapeut helpt u met CGT om nieuwe strategieën te ontdekken voor het omgaan met deze opgaven in uw leven. Naarmate u vordert, worden de opdrachten geleidelijk moeilijker.
Hoe kunt u dwanggedachten stoppen?
Het kan nuttig zijn om familieleden of bekenden bij uw behandeling te betrekken. Zij kunnen u helpen bij uw exposure-oefeningen en u steun en aanmoediging bieden.
Neem uw medicatie. Medicatie wordt vaak ingezet om mensen met OCD te helpen. Behandelaars schrijven vaak antidepressiva voor om de zorgen en gevoelens die met OCD samenhangen te verlichten. Behandelaars kunnen bij sommige mensen ook andere psychofarmaca inzetten.
De behandelaar kan een antidepressivum voorschrijven. Wees geduldig: het vinden van het juiste middel en de juiste dosering kan enig uitproberen vergen.
Medicijnen kunnen vervelende bijwerkingen veroorzaken, zoals misselijkheid, minder zin in seks of gewichtstoename. Bespreek met uw arts welke medicijnen eventueel geschikt voor u zijn.
Meld u aan voor een herstelprogramma in een behandelcentrum. Overweeg een verblijf in een behandelcentrum als uw klachten ernstig zijn of ambulante therapie nog steeds niet werkt. Daar zijn dag en nacht behandeling en ondersteuning beschikbaar. Dat is nuttig wanneer u uw symptomen niet onder controle kunt houden en niet kunt functioneren in het dagelijks leven.
Bespreek dit met uw therapeut als u denkt dat het kan helpen. Uw therapeut kan u mogelijk naar een behandelcentrum verwijzen en u helpen bij het regelen van een opname.
Vertrouw er niet op dat uw zorgverlener al het uitzoekwerk voor u doet. Onderzoek behandelcentra om te bepalen welk centrum het beste bij u past.
Zorgen voor uw lichamelijke en psychische gezondheid
Ga uw angsten aan. Een veelgebruikte behandeling bij OCD is het aangaan van de angst in plaats van ervoor weg te lopen. Confronteer uw gedachten in plaats van ze te vermijden. Dit kan u helpen te begrijpen waardoor ze ontstaan en mogelijk kunt u ervan afkomen.
Maak een lijst van uw gedachten. Door ze onder woorden te brengen, kunt u ze mogelijk gemakkelijker loslaten. Uw aantekeningen kunnen u ook helpen bij uw behandeling.
Probeer niet te voorkomen dat gedachten bij u opkomen. Hoe harder u probeert ze weg te houden, hoe groter de kans dat ze terugkeren en uw angst versterken.
Accepteer de gedachten zoals ze zijn. Accepteren dat u deze beangstigende gedachten zult hebben, kan juist de zorgen verminderen over het vooruitzicht ze te krijgen. Het gaat erom te begrijpen dat u de gevreesde uitkomst van die gedachten niet hoeft te accepteren. Herinner uzelf eraan dat u niet strijdt tegen de rampen waarvoor u bang bent, maar tegen uw gedachten.
Zeg tegen uzelf dat geen van de gedachten die u in uw leven heeft gehad werkelijkheid is geworden. De kans dat deze gedachten uitkomen, is daarom klein tot nihil.
U kunt zeggen: ‘Dat ik het denk, betekent nog niet dat het waar is.’ Herhaal deze zin wanneer uw gedachten vol angst of zorgen zijn.
Geef niet toe aan de rituelen. Mensen met OCD gebruiken vaak rituelen om zich beter te voelen bij de stress en angst die zij ervaren. Hun zorgen en angsten nemen daardoor vaak binnen enkele minuten af. Ervoor kiezen om de angst te doorstaan in plaats van rituelen uit te voeren om ervan af te komen, kan op de lange termijn meer helpen bij OCD.
Deze aanpak wordt gebruikt bij exposure met responspreventie. Het vraagt veel mentale inspanning, maar kan met ondersteuning van een therapeut veel helpen.
Probeer diep adem te halen wanneer u sterke dwang ervaart.
Hardop tot 100 tellen kan ook helpen. Probeer steeds verder te tellen voordat u toegeeft aan de dwang.
Slaap voldoende, eet gezond en beweeg regelmatig. Goed voor uzelf zorgen, zowel psychisch als lichamelijk, is een belangrijk onderdeel van herstel bij OCD. Dagelijks bewegen kan helpen om een deel van de stress en zorgen die u ervaart te verlichten. Goed slapen kan u helpen om sommige stressfactoren te vermijden. Het kan ook uw stemming verbeteren en u helpen helderder te denken. Voor de meeste mensen met OCD helpt stressvermindering ook bij de behandeling van symptomen.
Gezonde voeding is even belangrijk voor uw lichamelijke en psychische gezondheid. Bespreek met uw behandelaar welke supplementen of vitaminen u mogelijk nodig heeft.
Maak ook dagelijks tijd vrij voor ontspanning. Therapie en exposure-oefeningen zijn nuttig, maar kunnen emotioneel belastend zijn. Neem de tijd om te ontspannen, bij te komen en tot rust te komen.
Ondersteuning zoeken
Sluit u aan bij een lotgenotengroep. Sluit u aan bij een ondersteuningsnetwerk speciaal voor mensen met OCD. Praten met anderen over wat u doormaakt, kan ervoor zorgen dat u zich minder alleen voelt. Zo’n netwerk kan ook suggesties bieden om met het probleem om te gaan.
Vraag uw therapeut of er plaatselijke lotgenotengroepen zijn die deze kan aanbevelen. U kunt ook online aan een groep deelnemen.
Praat met uw vrienden en familie. Praat met iemand die u vertrouwt als u moeite heeft om uw symptomen onder controle te houden. Wees niet bang om iemand in vertrouwen te nemen die u vertrouwt en die niet over u oordeelt. Wanneer u erg bang bent, kan die persoon u mogelijk inzicht bieden en u helpen erdoorheen te komen.
U kunt tegen een vriend zeggen: ‘Ik kom vaak te laat in de les omdat ik deze rituelen moet uitvoeren voordat ik van huis vertrek. Ik wil gewoon dat je weet wat er speelt.’
Vrienden en familie kunnen u er ook op aanspreken of u uw exposure-oefeningen uitvoert en u aanmoediging en steun bieden wanneer het moeilijk is.
Blijf u inzetten. Uw psychotherapeut kan u opdrachten geven om thuis uit te voeren. Zorg dat u ze daadwerkelijk doet, want ze kunnen bijdragen aan uw herstel. Opdrachten overslaan kan uw vooruitgang belemmeren.
Om van OCD te herstellen, moet u consequent zijn en volhouden. Doe daarom elke dag iets wat u uitdaagt.
Ook als het huiswerk moeilijk is of u denkt dat het u niet zal helpen, moet u het afmaken. Waarschijnlijk heeft het effect op manieren waarvan u zich niet bewust bent.
Het aantal behandelsessies hangt af van verschillende factoren, zoals de ernst van uw symptomen en de mate waarin ze uw leven verstoren. Het is echter gebruikelijk om aan het begin van de therapie twee sessies per week te hebben om op gang te komen, en dit na verloop van tijd af te bouwen naar wekelijkse gesprekken.
Opfrissessies en onderhoudstherapie
Opfrissessies zijn vaak nodig om de vooruitgang uit de therapie vast te houden. Deze sessies ter versterking van het geleerde kunnen de rest van uw leven regelmatig nodig zijn. Het is verleidelijk om deze vervolgafspraken over te slaan, vooral wanneer u zich goed voelt. Vindt u dit moeilijk, denk dan aan de inspanning die u heeft geleverd om te komen waar u nu bent.
Een beetje therapie nu om uw OCD-symptomen onder controle te houden, voorkomt dat u later een uitgebreidere behandeling moet volgen. Het is ook bijzonder nuttig om te blijven omgaan met de stress in uw leven.
Wanneer OCD zeer ernstig is
Als u bijzonder ernstige symptomen heeft, bijvoorbeeld de hele dag rituelen uitvoert en niet van huis kunt omdat uw dwanghandelingen of dwanggedachten zo sterk zijn, kan een intensief klinisch behandelprogramma worden geadviseerd. Zo’n programma kan maanden duren.
Bij ernstige OCD krijgt u uitgebreide psychotherapie in de vorm van responspreventie en dagelijkse exposure.
Medicamenteuze behandeling en exposure met responspreventie (ERP) worden vaak ingezet bij OCD. Over het algemeen wordt aangenomen dat de combinatie meer helpt dan elk afzonderlijk. De combinatie van medicatie en ERP wordt volgens de International OCD Foundation beschouwd als de eerstekeusbehandeling voor een obsessieve-compulsieve stoornis.
Volgens de International OCD Foundation heeft 70 procent van de mensen met deze aandoening baat bij ERP, medicatie of een combinatie van beide.
Antipsychotica en antidepressiva behoren tot de medicijnen die worden gebruikt bij de behandeling van OCD. Paxil (paroxetinehydrochloride), Anafranil (clomipramine), Zoloft (sertraline) en Prozac (fluoxetine) zijn voorbeelden van medicijnen die door de FDA zijn goedgekeurd voor de behandeling van OCD.
Als eerstekeusbehandelingen niet werken of in ernstige gevallen, kunnen artsen diepe hersenstimulatie, lasergeleide hersenchirurgie of intraveneuze toediening van clomipramine aan de thalamusbaan voorstellen.
Ook wanneer alles goed lijkt te gaan, kan OCD uw dag gaan beheersen. Dwanggedachten en dwanghandelingen, en de stress die daarmee gepaard gaat, kunnen veel tijd en energie kosten.
Hoewel medicatie en gesprekstherapie de meest gebruikelijke behandelingen zijn voor deze levenslange aandoening, is zelfzorg een minder bekend hulpmiddel met tal van aanvullende voordelen.
Voeding beïnvloedt uw emoties. Bij gezond eten is het vooral belangrijk dat u dit elke dag doet. Uw bloedsuiker daalt wanneer u honger heeft. Daardoor kunt u prikkelbaar of moe worden. Begin elke dag met een ontbijt en probeer vaker kleine maaltijden te eten in plaats van een grote lunch en avondmaaltijd.
Denk aan het volgende:
- Zaden en noten bevatten veel nuttige voedingsstoffen.
- Eiwitrijke voedingsmiddelen zoals bonen, eieren en vlees zorgen voor een gestage energietoevoer, waardoor u zich beter in evenwicht kunt blijven voelen.
- Complexe koolhydraten, zoals fruit, groenten en volkorenproducten, helpen om de bloedsuiker stabiel te houden.
- Cafeïne, een stimulerende stof in frisdrank, koffie, thee en energiedrankjes, moet worden vermeden. Het kan uw angstniveau verhogen.
Volg de aanwijzingen van uw arts op. Het is verleidelijk om alcohol of drugs te gebruiken om van OCD af te komen, maar deze middelen lokken juist klachten uit. Hoewel alcohol drinken angst lijkt te verminderen, versterkt het de angst juist voordat het uit uw lichaam is verdwenen. Hetzelfde geldt voor nicotine, de stimulerende stof in sigaretten.
Neem de tijd om kritisch over uw aandoening na te denken. Angst kan het moeilijk maken om te slapen. Slaap is echter essentieel voor uw psychische welzijn. Ontwikkel een slaapritme dat uw lichaam helpt goed te slapen, in plaats van af te wachten tot u gaat liggen en in slaap valt. Vervang 10 minuten schermtijd door 10 minuten rustgevende muziek of een warm bad. Beperk licht en geluid in uw slaapkamer en regel de temperatuur om gemakkelijker in slaap te vallen en de hele nacht door te slapen.
Kom in beweging. Wanneer u angstig bent, maakt uw lichaam het stresshormoon cortisol aan. In kleine hoeveelheden is het nuttig, maar in hoge concentraties is het giftig. Regelmatig bewegen verlaagt de cortisolspiegel. Dat heeft voordelen voor onder meer uw organen, botten en lichaamsgewicht.
Leer ontspannen. Als uw lichaam niet weet hoe het moet ontspannen, zal dat ook niet lukken. Ontspannende activiteiten zoals yoga, meditatie, een boswandeling of schilderen leren uw lichaam om in stressvolle situaties te ontspannen. Probeer er een paar uit om te ontdekken wat het beste bij u past en besteed daar vervolgens elke dag 30 minuten aan.
Sta stil bij uw successen. Leren leven met OCD kost tijd. Net als bij elk ander doel zult u successen en tegenslagen ervaren. Het is belangrijk om aan uw OCD te werken, maar ook om af en toe afstand te nemen en de grote én kleine successen onderweg te waarderen.
