Volgens het National Institute of Mental Health (NIMH) behoren fobieën tot de meest voorkomende psychische aandoeningen in de Verenigde Staten. Tien procent van de Amerikaanse bevolking heeft een specifieke fobie, 7,1 procent een sociale fobie en 0,9 procent agorafobie. U bent niet de enige als u bang bent voor hoogtes, spinnen, of spreken in het openbaar.
Omdat psychische stoornissen in de Verenigde Staten vaak onvoldoende worden gerapporteerd, zijn deze cijfers waarschijnlijk een onderschatting. Dit heeft verschillende oorzaken, waaronder het stigma rond psychische aandoeningen en onvoldoende financiering voor behandeling.
Deze aandoeningen kunnen het functioneren ernstig beperken, wat het belang van een juiste diagnose en behandeling onderstreept. Het goede nieuws is dat veel aandoeningen goed kunnen worden behandeld zodra iemand hulp zoekt.
Dit onderdeel bevat de feitelijke basiskennis over fobieën, zoals die in leerboeken staat.
1. Een fobie wordt vaak verward met angst.
Angst is een instinctief gevoel of een instinctieve gewaarwording. Het is volkomen normaal om bang of zelfs doodsbang te zijn voor bepaalde situaties of voorwerpen. Dat betekent echter niet dat we een fobie hebben. Iemand met een fobie zal maatregelen nemen om situaties te vermijden die deze kunnen uitlokken. De fobie kan het hele leven beheersen. Mensen kunnen veel tijd besteden aan het nadenken over hun angst en kunnen hysterisch reageren als ze ermee in aanraking dreigen te komen. Zelfs gedachten kunnen symptomen oproepen. Iedereen ervaart angst, maar niet iedereen heeft een fobie.
2. Erfelijke factoren, jeugdtrauma’s, leerervaringen (factoren in de gezinsomgeving), gevoeligheid voor angst of paniek en chronische stress zijn de belangrijkste oorzaken van een fobie.
Het is moeilijk vast te stellen waardoor een fobie ontstaat, maar het is belangrijk om de symptomen te herkennen en hulp te zoeken. Als een kind een stressvolle gebeurtenis meemaakt, zoals turbulentie in een vliegtuig, kan dit leiden tot vliegangst. Sommige mensen hebben een erfelijke aanleg om een fobie te ontwikkelen. Stress is een andere mogelijke oorzaak. Die kan leiden tot zowel angststoornissen als depressieve aandoeningen. Als u langere tijd onder stress staat, kunt u het vermogen verliezen om met bepaalde situaties om te gaan.
3. Angst voor verschillende sociale situaties, hoogtes, open of afgesloten ruimtes, vliegen, slangen, insecten, onweer, honden, en naalden zijn de meest voorkomende fobieën bij volwassenen.
Van deze fobieën komt sociale angst het meest voor. Volgens statistieken over fobieën heeft 5,5 procent van de Amerikaanse adolescenten een sociale fobie. De overige fobieën worden als specifiek geclassificeerd. De twee meest voorkomende fobieën zijn agorafobie en claustrofobie. Pteromerhanofobie houdt verband met angst voor vliegen en de mogelijkheid van een vliegtuigongeluk. Wat is aerofobie dan? Het is, net als aviofobie, een andere naam voor pteromerhanofobie.
De meesten van ons vinden het niet prettig om in de buurt te zijn van insecten, maar mensen met entomofobie zijn er doodsbang voor. Iets vergelijkbaars geldt voor mensen met ofidiofobie, oftewel angst voor slangen. Ook astrafobie, cynofobie, en trypanofobie komen veel voor (angst voor onweer, honden en naalden). Volgens statistieken over agorafobie is meer dan veertig procent van de gevallen ernstig en krijgt minder dan vijftig procent van de mensen met deze fobie passende therapie. Dit zijn, samengenomen, de tien meest voorkomende en meest voorkomende fobieën in de huidige samenleving.
4. De meest kenmerkende symptomen van een fobie zijn een verhoogde hartslag, kortademigheid, trillen, misselijkheid, een gevoel van onwerkelijkheid en angst om dood te gaan.
Deze symptomen kunnen optreden wanneer iemand in aanraking komt met datgene waarvoor diegene een fobie heeft, of er zelfs alleen maar aan denkt. Soms kunnen ze uitgroeien tot volledige paniekaanvallen. Mensen beschrijven dit doorgaans als een gevoel van naderend onheil en overweldigende angst.
In de Verenigde Staten zijn fobieën de meest voorkomende angststoornis.
Onderzoeken geven uiteenlopende schattingen van het voorkomen van specifieke fobieën in de Verenigde Staten. Niettemin zou tussen de 7 en 12,5 procent van de volwassenen een specifieke fobie kunnen hebben.
Ongeveer 6,8 procent van de mensen heeft een sociale-angststoornis, terwijl nieuw onderzoek erop wijst dat het werkelijke aantal waarschijnlijk aanzienlijk hoger ligt.
Ongeveer 1,3 procent van de Amerikanen heeft agorafobie.
Fobieën ontstaan doorgaans in de kindertijd of adolescentie, al is dat niet altijd het geval. Bepaalde ervaringen of lichamelijke problemen zouden bij ouderen tot het ontstaan van fobieën kunnen leiden.
Bij vrouwen wordt meer dan twee keer zo vaak een specifieke fobie vastgesteld als bij mannen. Hoewel de onderzoeksbevindingen niet eenduidig zijn, lijkt de sociale-angststoornis vaker bij vrouwen voor te komen. Agorafobie komt bij beide geslachten ongeveer even vaak voor.
Vrouwen vertonen ernstigere fobiesymptomen en hebben vaker meerdere angststoornissen. Mannen met fobieën hebben echter een veel grotere kans dan vrouwen om problemen met middelenmisbruik te ontwikkelen.
Opvallend is dat fobieën in de Verenigde Staten consequent vaker voorkomen dan in andere landen. Dit zou kunnen samenhangen met culturele verschillen of op de Amerikaanse context afgestemde diagnostische tests. Meer onderzoek is nodig om vast te stellen waarom het voorkomen van fobieën per land verschilt.
Dit onderdeel bevat enkele wetenswaardigheden over fobieën.
1. Tot de zeldzaamste en merkwaardigste fobieën behoren astrafobie (angst voor otters), arachibutyrofobie (angst voor pindakaas), hippopotomonstrosesquippedaliofobie (angst voor lange woorden), genufobie (angst voor knieën) en vele andere.
Waarom zou iemand voor zulke dingen doodsbang zijn? Misschien doordat diegene iets afschuwelijks heeft meegemaakt. Sommige mensen zijn bijvoorbeeld aangevallen door een otter of hebben ernstig knieletsel opgelopen. Angst voor lange woorden komt waarschijnlijk voort uit ervaringen in de kindertijd waarbij iemand werd uitgelachen bij het uitspreken ervan. Mensen die een afkeer van pindakaas hebben, zijn bang dat deze aan het bovenste deel van hun mondholte blijft kleven en dat ze daardoor stikken. Er bestaan ook andere soorten fobieën, zoals angst om de ogen te openen of gedachten te uiten.
2. Niemand weet hoeveel fobieën er in totaal zijn.
Recente statistieken over fobieën vermelden meer dan 400 geïdentificeerde fobieën. Dat komt doordat mensen bang kunnen zijn voor elke denkbare situatie of elk voorwerp. Het aantal bestaande fobieën blijft groeien. De naam van een fobie wordt gevormd uit een Griekse term voor een bepaald ding of een bepaalde situatie, met het achtervoegsel -fobie. De term fobie is afgeleid van het Griekse woord Phobos, dat angst of verschrikking betekent. Veel fobieën hebben meerdere namen.
3. Vrouwen zijn vaker bang voor gezag en werkomstandigheden, terwijl mannen vaker bang zijn voor daten.
Een van de meest intrigerende feiten over sociale fobie is dat vrouwen gevoeliger zijn voor angst. De prevalentie van de sociale-angststoornis bij mannen is 4,20 procent en bij vrouwen, in verband met genderrollen. Vrouwen met sociale angst functioneren psychosociaal minder goed dan mannen.
4. In het onderzoek uit 2019 gaf 11 procent van de respondenten aan bang te zijn voor de dood.
In een peiling van de onderzoeksafdeling van Statista gaf 31 procent van de 1221 respondenten aan enigszins bang te zijn, stelde 27 procent niet erg bang te zijn en zei 25 procent helemaal niet bang te zijn. Slechts 7 procent wist niet hoe te antwoorden. Een fobie voor de dood wordt thanatofobie genoemd. Dit kan ook verwijzen naar angst voor het stervensproces. Volgens gegevens over fobieën bereikt deze fobie een hoogtepunt wanneer iemand in de twintig is en neemt zij af met de leeftijd. Bovendien is angst voor de dood niet zo schadelijk als andere fobieën. Mensen die minder vernedering hebben ervaren, zijn gevoelig voor doodsangst; dit is een van de opmerkelijke feiten over fobieën.
5. Hoewel roken angst lijkt te verminderen, verergert het die juist.
Veel mensen roken om in stressvolle situaties sneller tot rust te komen. Het gevoel van ontspanning is slechts tijdelijk. De enige reden waarom rokers zich in zulke situaties beter voelen, is dat roken de ontwenningsverschijnselen van nicotine verlicht.
6. Een overmatige hoeveelheid cafeïne kan angst opwekken of bestaande angstklachten verergeren.
Vijfentachtig procent van de Amerikanen gebruikt cafeïne. Volgens statistieken over angststoornissen zijn kinderen en tieners het gevoeligst voor de effecten van cafeïne. Cafeïne heeft voornamelijk gunstige effecten bij mensen die niet gevoelig zijn voor angst, maar dat geldt niet voor mensen die meer angst ervaren.
Cafeïne verhoogt de alertheid door een chemische stof in de hersenen (adenosine) te remmen en het adrenalinegehalte te verhogen. De effecten van cafeïne lijken sterk op angstsymptomen, zoals slaapproblemen, een onbehaaglijk gevoel, een snelle hartslag, maag-darmklachten en rusteloosheid. De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) raadt af om meer dan 400 milligram cafeïne per dag te gebruiken, maar mensen met angststoornissen zouden cafeïne volledig moeten vermijden.
1. Volgens wereldwijde statistieken over fobieën heeft tussen de vijf en tien procent van de wereldbevolking een specifieke fobie.
Specifieke fobieën komen zeer veel voor. Ze worden gekenmerkt door een buitensporige en irrationele angst voor een bepaalde situatie, persoon, dier, voorwerp, of activiteit. Specifieke fobieën beginnen doorgaans in de vroege kindertijd.
2. Ongeveer 9,1 procent van de Amerikanen heeft een specifieke fobie.
Volgens het National Institute of Mental Health behoren fobieën tot de meest voorkomende psychische aandoeningen in de Verenigde Staten. Ongeveer 7,1 procent van de Amerikanen heeft een sociale fobie en 0,9 procent heeft agorafobie. Het is belangrijk te benadrukken dat veel mensen geen hulp zoeken. Daardoor kunnen de werkelijke aantallen aanzienlijk hoger liggen. Daardoor kunnen de werkelijke aantallen aanzienlijk hoger liggen.
Recente statistieken over de meest voorkomende fobieën laten zien dat fobieën voor de natuurlijke omgeving (zoals angst voor hoogtes of bliksem), angst voor dieren, bloed-injectie-letselfobieën (zoals angst om bloed te zien), situationele fobieën (angst voor liften of vliegtuigen), en ‘overige’ fobieën de vijf meest voorkomende vormen van specifieke fobie zijn.
3. Volgens de DSM-5 bedraagt de prevalentie van fobieën ongeveer 5 procent bij kinderen, 16 procent bij adolescenten en 3–5 procent bij volwassenen.
Wereldwijde statistieken over fobieën laten zien dat vrouwen vatbaarder zijn voor angstproblemen dan mannen. Ook kinderen en tieners zijn vatbaar voor fobieën. Specifieke fobieën kunnen tussen het zevende en elfde levensjaar ontstaan, maar kunnen in theorie op elke leeftijd tot ontwikkeling komen.
4. Meer dan 75 procent van de mensen ervaart de eerste angstsymptomen in de kindertijd of adolescentie.
Adolescenten en tieners hebben vaak veel sociale contacten. De meest voorkomende redenen voor sociale angst bij tieners zijn daarom de vrees om niet geaccepteerd of erkend te worden, om uitgelachen te worden, enzovoort. Tieners met een sociale fobie hebben de neiging zich terug te trekken, verlegen en introvert te worden, oogcontact te vermijden en depressieve klachten te ervaren. Zowel adolescenten als volwassenen hebben bij een verhoogd angstniveau meer kans op middelenmisbruik en het ontwikkelen van een ernstige depressieve stoornis. Kinderen ontwikkelen fobieën door erfelijke factoren of nare ervaringen.
5. Volgens statistieken over fobieën en angst kreeg in 2014 37,3 procent van de mensen met psychische stoornissen in het Verenigd Koninkrijk behandeling, en had 51 procent van deze mensen een fobie.
Het positieve is dat meer mensen hulp zoeken. In 2007 kreeg slechts 24,4 procent van de mensen therapie. We moeten niet vergeten dat sommige mensen dit niet kunnen betalen. Mensen aarzelen ook om hulp te vragen uit angst voor wat anderen zullen zeggen, of omdat ze denken dat er een andere oplossing is. Fobieën kunnen ontwrichtend zijn voor mensen die dagelijks met hun angsten worden geconfronteerd. Bijna 45 procent van de mensen met een sociale fobie zal agorafobie ontwikkelen, doordat de meeste sociale interacties in open ruimtes plaatsvinden. Daarom proberen velen van hen alle sociale bijeenkomsten en ontmoetingen te vermijden.
6. Volgens de National Comorbidity Survey is sociale angst de op twee na meest voorkomende psychische stoornis in de Verenigde Staten, met een geschatte twaalfmaandsprevalentie van 6,8 procent.
Deze gegevens over sociale fobie laten zien dat 36 procent van de mensen ten minste 10 jaar wacht voordat zij hulp zoeken. Leven met een sociale fobie is moeilijk, omdat we dagelijks met sociale situaties te maken krijgen. Ze zijn zelfs noodzakelijk. Mensen met deze psychische stoornis kunnen bijeenkomsten, vergaderingen, groepsopdrachten en zelfs een-op-eengesprekken vermijden als manier om ermee om te gaan.
7. Op basis van statistieken over tandartsfobie uit 2018 wordt geschat dat tussen de 3 en 16% van de volwassenen een tandartsfobie heeft.
Vijfenzeventig procent van de Amerikanen is bang om naar de tandarts te gaan. Toch ontwikkelt niet iedereen dentofobie. Meestal zijn ongemak of negatieve ervaringen met tandheelkundige ingrepen de belangrijkste oorzaak. Sommige mensen hebben zo’n ernstige fobie dat zij een angstaanval krijgen wanneer zij een arts bezoeken. Soms kunnen de ervaringen van anderen een zeer grote invloed hebben.
8. De effectiefste behandelingen voor fobieën zijn medicatie en cognitieve gedragstherapie.
Volgens wereldwijde statistieken over angst is cognitieve gedragstherapie de effectiefste therapie voor de sociale-angststoornis. Tachtig procent van de mensen die hulp zoeken, ervaart verlichting door deze therapie, en zij kan hen helpen hun fobieën te overwinnen. Er zijn ook andere behandelingen beschikbaar. Bijvoorbeeld bètablokkers, selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI’s), angstremmende middelen en andere antidepressiva of aanvullende therapie.
Het is van het grootste belang om de therapie en de instructies van de arts te volgen. Consequent volhouden is essentieel voor succes. Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een vorm van gesprekstherapie die zich richt op het beredeneren van angsten en het veranderen van reacties op moeilijke situaties.
9. Volgens onderzoeken heeft zes procent van de Amerikanen entomofobie.
Dit is een irrationele angst voor insecten, ook wel insectofobie genoemd. Deze kan worden uitgelokt door een traumatische gebeurtenis, zoals een pijnlijke steek, of door weinig contact met de natuur. Myrmecofobie (angst voor mieren), apifobie (angst voor bijen) en lepidopterofobie (angst voor vlinders) zijn specifiekere fobieën (angst voor motten). De angst om via insecten een ziekte op te lopen, drijft veel mensen ertoe dwangmatig schoon te maken. Sommige mensen zijn bang voor insecten omdat zij denken dat hun huis of lichaam door insecten kan worden aangetast. De effectiefste therapie voor entomofobie is cognitieve gedragstherapie.
10. Volgens onderzoek uit 2019 ervaart ongeveer 2,2 procent van de bevolking claustrofobie.
Claustrofobie is een irrationele angst voor afgesloten ruimtes, zoals liften en kleine kamers zonder ramen. Volgens Amerikaanse statistieken over deze fobie zou tot vijf procent van de bevolking op enig moment claustrofobie kunnen hebben. Mensen met claustrofobie vermijden deze omgevingen omdat ze een angstaanval kunnen uitlokken. Een kenmerkend symptoom van claustrofobie is het gevoel dat de muren op iemand afkomen. Mensen kunnen lichte tot extreme angst ervaren, schreeuwen en op elke mogelijke manier proberen te ontsnappen.
Een van de meest intrigerende en belangrijke feiten over claustrofobie is dat deze doorgaans erfelijk is en dat behandeling over het algemeen effectief is. Franklin Schneier, bijzonder docent aan het Columbia University College of Physicians and Surgeons en mededirecteur van de Anxiety Disorders Clinic, stelt dat deze term niet lichtvaardig gebruikt moet worden, omdat hij kan verwijzen naar een zeer ernstige situationele fobie.
11. Volgens gegevens over acrofobie heeft tussen de 2 procent en 5 procent van de bevolking een fobie of angst voor hoogtes.
Deze fobie houdt verband met alles wat zich boven de grond bevindt. Iemand met acrofobie kan zowel bang zijn om een ladder te beklimmen als om naar de bovenste verdiepingen van een wolkenkrabber te gaan. Mensen verwarren vertigo (het gevoel van duizeligheid wanneer men vanaf een hoge plek naar beneden kijkt) vaak met acrofobie.
